Rodzina i miłość w epoce Ja

Mirosława Ściupider-Młodkowska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SPI.2019.2.005

Abstrakt


W artykule opisano rodzinę i miłość z perspektywy przemian obecnych w kulturze narcyzmu, takich jak relacje on-line, technicyzacja życia, komercjalizacja uczuć i terapeutyzacji życia. Inspiracją były teorie ukute przez światowej sławy badaczy, m.in. J-C. Kauffmana, N. Luhmana, Ch. Lascha, E. Beck-Gernsheim, U. Becka, A. Giddensa, E. Illouz, Z. Baumana i wielu innych, jak też badania własne autorki.

Badania dotyczące związków partnerskich w biografiach młodzieży studiującej przeprowadzono w latach 2012–2016. Opublikowano je w książce M. Ściupider-Młodkowskiej Miłość w epoce Ja. Studium ­socjopedagogiczne (Poznań 2018).  Główny obiekt narracji teoretycznej i wniosków metodologicznych w niniejszych badaniach stanowią relacje partnerskie opisane w skryptach młodzieży studiującej w wybranych uczelniach Polski i Czech. Projekt badawczy monografii, mający charakter jakościowo-ilościowy, odpowiadał na pytanie: Jakie kulturowe wzory relacji partnerskich preferuje i praktykuje młodzież studiująca w Polsce i w Czechach oraz co je różnicuje? Tak postawiony przedmiot badań wymagał skonstruowania kilku narzędzi badawczych: rozbudowanej ankiety polskiej i czeskiej dla czterystu respondentów, wywiadu rozumiejącego (J-C. Kauffmana) dla dwudziestu par heteroseksualnych oraz realnych i wirtualnych debat w ramach autorskiego fakultetu „Intymność pomiędzy byciem razem a osobno”. Uzyskany dynamiczny obraz relacji partnerskich w biografiach młodzieży studiującej pozwolił na wyłonienie czterech kategorii skryptów biografii związkowej wśród studentów polskich i czeskich. Najwięcej polskich studentów (w tym przewaga kobiet) reprezentowało wzór skryptu biograficznego partnerstwa inicjowanego-tradycyjnego, ale silnie zindywidualizowanego, z kolei studenci czescy reprezentowali w większości skrypty partnerstwa ponowoczesnego. Wyniki nie roszczą sobie praw do formułowania jednoznacznych tez, ale stanowią propozycję konstruktywistycznej diagnozy na temat przemian obecnych w epoce Ja, której bohaterowie uwikłani w kulturowy narcyzm niejednokrotnie nie są zdolni do trwałych relacji miłosnych, poszukując uznania i adoracji siebie w myśl zasady: Selfie ergo sum.


Słowa kluczowe


miłość w epoce Ja; relacje w pedagogice społecznej; kultura narcyzmu; uznanie i podglądactwo w mediach

Pełny tekst:

PDF PDF (English)

Bibliografia


Beck U., Beck-Gernsheim E., Całkiem zwyczajny chaos miłości, Dolnośląska Szkoła Wyższa, Wrocław 2013.

Beck U., Beck-Gernsheim E., Miłość na odległość. Modele życia w epoce globalnej, przeł. M. Sutowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2013.

Burszta W., Narcyzm, kontrkultura i styl życia. W stronę kulturo-znawstwa krytycznego, w: cyfroteka.pl/katalog/ebooki? [dostęp: 6.08.2015].

Burszta W., Majewski M., Sekuła E.A., Tożsamość i samotność: komentarze młodego pokolenia, Wydawnictwo Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej „Academica”, Warszawa 2011.

Bieńko M., Intymne i prywatne praktyki codzienności. Studium socjologiczne, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2013.

Czerepaniak-Walczak M., Socjalizacja akademicka w czasach nadmiaru. O socja­lizacji w (akademickim) krajobrazie medialnym, w: Pedagogika w społeczeństwie – społeczeństwo w pedagogice, red. A. Matysiak-Błaszczyk, E. Włodarczyk, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2016, s. 195–200.

Ilnicki R., Wirtualny habitus cyberkultury, „Hybris” 2015, nr 31, s. 134–154.

Ilouz E., Dlaczego miłość rani. Studium socjologiczne, przeł. M. Filipczuk, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2016.

Lasch C., The Culture of Narcissism: American Life in An age of Diminishing Expectations, New York Times, New York 1991.

Luhmann N., Semantyka miłości. O kodowaniu intymności, przeł. J. Łoziński, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2003.

Majorek M., Kod YouTube. Od kultury partycypacji do kultury kreatywności, Universitas, Kraków 2015.

Musiał M., Intymność i jej współczesne przemiany. Studium z filozofii kultury, Wydawnictwo Naukowe UAM, Kraków 2015.

Portrety kobiet i mężczyzn w środkach masowego przekazu oraz podręcznikach szkolnych, red. R. Siemieńska, Uniwersytet Warszawski. Instytut Studiów Społecznych. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 1997.

Psychologia zachowań osobowości, Wybrane zagadnienia, red. L. Cierpiałkowska, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2004.

Szlendak T., Socjologia rodziny. Ewolucja, historia, zróżnicowanie, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2010.

Szpunar M., Od narcyzmu jednostki do kultury narcyzmu, „Kultura – Media – Teologia” 2014, nr 18, s. 106–116.

Ściupider-Młodkowska M., Miłość w epoce Ja. Studium socjopedagogiczne, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2018.

Świątek B., Narcyzm jako źródło zaburzeń orientacji życiowych człowieka, w: Narcyzm, red. J. Sieradzan, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2011, s. 186–196.

Touraine A., Po kryzysie, przeł. M. Frybes, Wydawnictwo Oficyna Naukowa, Warszawa 2013.

Twenge J.M., Keith W., The Narcissism Epidemic: Living in the Age of Entitlement, Free Press, New York 2009.

Wanke M., Emocje, przypadki rozszerzonej rzeczywistości afektywne, w: Studia z socjologii emocji. Podręcznik akademicki, red. A. Czerner, E. Nieroba, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2011, s. 279–300.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Aktualne numery
ISSN 2450-5358

e-ISSN 2450-5366

Poprzedni: ISSN 2299-4890

Partnerzy platformy czasopism