Czasopismo jako źródło do biografii twórców edukacji ekologicznej w II Rzeczypospolitej (1918–1939)
DOI:
https://doi.org/10.12775/SPI.2026.2.002Słowa kluczowe
historia wychowania, II Rzeczypospolita (1918–1939), ochrona przyrody, źródła do badań biograficznych, twórcy edukacji ekologicznejAbstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie metodologicznych podstaw jakościowych badań biograficznych, dotyczących twórców edukacji ekologicznej w II Rzeczypospolitej, na przykładzie wybranych periodyków: „Ziemia” (tygodnik wydawany przez Polskie Towarzystwo Krajoznawcze w latach 1919–1939); rocznik „Ochrona Przyrody” (organ Państwowej Komisji Ochrony Przyrody/Państwowej Rady Ochrony Przyrody, publikowany w latach 1920–1937); miesięcznik „Przyroda i Technika” (organ Polskiego Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika, wydawany w latach 1922–1939); rocznik „Wierchy” (publikowany w latach 1923–1938 nakładem Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego);drukowane w latach 1927–1939 przez Towarzystwo Przyrodników im. Stanisława Staszica w Łodzi „Czasopismo Przyrodnicze Ilustrowane” oraz kwartalnik „Wiadomości Ligi Ochrony Przyrody w Polsce/Bulletin de la Liguepour la Protection de la Nature en Pologne”, wydawane przez Zarząd Główny Ligi Ochrony Przyrody w Polsce w latach 1933–1934.
Bibliografia
Materiały źródłowe
„Czasopismo Przyrodnicze Ilustrowane” 1927, r. 1, z. 1 (marzec), s. 2.
Książki, które warto czytać, „Przyroda i Technika”1925, r. 4, z. 1 (styczeń), s. 43.
Książki, które warto czytać, „Przyroda i Technika” 1930, r. 9, z. 4 (kwiecień), s. 239.
Liga Ochrony Przyrody, „Ziemia” 1929, r.14, nr 3 (luty), s. 33.
„Ochrona Przyrody” 1924,r. 4, s. 113–114.
„Ochrona Przyrody” 1933, r. 13, s. 207.
„Ochrona Przyrody” 1937, r. 17, s. 346–351.
Ochrona przyrody w Polsce, „Ziemia” 1930, r.15, nr 6 (marzec), s. 103.
Odezwa. Państwowa Rada Ochrony Przyrody, „Przyroda i Technika” 1926,r. 5, z. 5 (maj), s. 223.
O wprowadzeniu ochrony przyrody do nauczania szkolnego, „Przyroda i Technika” 1926, r. 5, z. 4 (kwiecień), s. 190–191.
Pawlikowski J.G. (1920).O środkach i celach ochrony przyrody, „Ochrona Przyrody”, r. 1, s. 6–11.
Pawlikowski J.G. (1922).Społeczna organizacja ochrony przyrody, „Ochrona Przyrody”, r. 3, s. 3.
Pawlikowski J.G. (1923). W sprawie ochrony kozic słów kilka, „Wierchy”, r. 1, s. 12–25.
Pawlikowski J.G. (1926a). O prawie ochrony przyrody, „Ochrona Przyrody”, r. 6, s. 4.
Pawlikowski J.G. (1926b).Tatry parkiem narodowym, „Wierchy”, r. 4, s. 229.
Pawlikowski J.G. (1927). Słowo o międzynarodowej ochronie przyrody i jej tendencjach rozwojowych, „Ochrona Przyrody”, r. 7, s. 3.
Pawlikowski J.G. (1934).Z dziejów poezji tatrzańskiej, „Wierchy”, r. 12, s. 1–2.
Sokołowski M. (1924). Chrońmy przyrodę ojczystą i jej zabytki, Kraków: Wydawnictwo Państwowej Komisji Ochrony Przyrody.
Sokołowski M. (1925). O wprowadzeniu ochrony przyrody do nauczania szkolnego, Kraków: Nakładem Państwowej Komisji Ochrony Przyrody, s. 4 [odbitka z: „Ochrona Przyrody” 1926, r. 5, s. 14].
Sokołowski M. (1933). Społeczne wartości ochrony przyrody, „Wiadomości Ligi Ochrony Przyrody/Bulletin de la Liguepour la Protection de laNature en Pologne”, r. 1, 1–3 kwartał, z. 1–3, s. 3.
Sprawozdanie z Tygodnia Krzewienia Miłości Ojczyzny w Poznaniu, „Czasopismo Przyrodnicze Ilustrowane” 1934, r. 8, z. 5–6, s. 223.
Sprawozdanie Zarządu Głównego Ligi Ochrony Przyrody w Polsce zdziałalności za czas od 1 stycznia 1933 r. do 31 grudnia 1933 r., „Wiadomości Ligi Ochrony Przyrody/Bulletin de la Liguepour la Protection de la Nature en Pologne” 1934, r. 2, 2–4 kwartał, z. 2–4, s. 13.
Szafer W. (1920). Ochrona przyrody w Polsce, „Ochrona Przyrody”, r. 1, s. 12.
Szafer W. (1922). Uwagi o celach i organizacji badań naukowych w polskich parkach natury, „Ochrona Przyrody”, r. 3, s. 16.
Szafer W. (1929). Yellowstone. Kraj gorących źródeł, „Przyroda i Technika”, r. 8, z. 3 (marzec) [wewnętrzna strona okładki].
Szafer W. (1930). Niszczenie przyrody pod hasłem użytkowania roślin leczniczych, „Ochrona Przyrody”, r. 10, s. 29–34.
Szafer W. (1933).Ochrona przyrody a postulaty higieny społecznej/Protection of Nature and Postulates of SocialHygiene, „Ochrona Przyrody”, r. 13, s. 15–23.
Szafer W. (red.).(1932). Skarby przyrody i ich ochrona. Wiadomości z dziedziny ochrony przyrody dla przyrodników, nauczycieli, leśników, rolników, górników, myśliwych, rybaków, młodzieży studiującej i wszystkich miłośników przyrody, Warszawa: Nakładem Państwowej Rady Ochrony Przyrody Skład Główny: Kasa im. Mianowskiego – Instytut Popierania Nauki.
Wodziczko A. (1923). Roślinne zabytki przyrody okolic Torunia, „Ziemia”, r. 8, nr 2, s. 30.
Wodziczko A. (1924). Tępienie szkodników rybnych wobec ustaw o ochronie ptactwa i postulatów ochrony przyrody, „Ochrona Przyrody”, r. 4, s. 47.
Wodziczko A. (1927). Ochrona przyrody najbliższej okolicy Poznania, „Ochrona Przyrody”, r. 7, s. 56.
Wodziczko A. (1929).Gatunkowa ochrona roślin w Polsce, „Czasopismo Przyrodnicze Ilustrowane”, r. 3, z. 7–8, s. 225.
Wodziczko A. (1930).Nowe rozporządzenie o ochronie roślin i zwierzątw Prusach, „Czasopismo Przyrodnicze Ilustrowane”, r. 4, z. 3–4, s. 89.
Wodziczko A. (1934).Praca młodzieży na polu ochrony przyrody/Travaux de la Jeunessepour la Protection de la Nature, „Ochrona Przyrody”, r. 14, s. 8.
„Ziemia” 1922,r.7, nr 3 (marzec), s. 113–114.
„Ziemia” 1929, r.14, nr 17 (luty), s. 300.
Zjazd Ligi Ochrony Przyrody, „Ziemia” 1929, r.14, nr 4 (luty), s. 61.
Opracowania
Dilthey W. (2004). Budowa świata historycznego w naukach humanistycznych, tłum., opr. i posłowie E. Paczkowska-Łagowska, Gdańsk: Wydawnictwo słowo/obraz terytoria.
Dybiec J. (2005). Historia wychowania w postmodernistycznymświecie, [w:]T. Gumuła, S. Majewski (red.), Historia wychowania w kształceniunauczycieli. Tradycja i współczesność Teoria i praktyka, Kielce: Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej, s. 19–26.
Jankowska D. (1996). Koncepcjawychowania Floriana Znanieckiego i jej znaczenie dla współczesnej pedagogiki, Warszawa: Wyższa Szkoła PedagogikiSpecjalnej im. Marii Grzegorzewskiej.
Kabziński K (2000). Organizacja warsztatu pisarstwa naukowego, [w:]W. Ciczkowski (red.), Prace promocyjne z pedagogiki. Skrypt dla uczestników seminariów: licencjackiego, magisterskiego i doktoranckiego, Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, s. 103–121.
Łysek J. (1996). Rozumienie hermeneutyczne w pedagogice, „Chowanna” 1996, nr 1–2, s. 7–20.
Nowak M. (1993). Metoda hermeneutyczna w pedagogice, „Roczniki Nauk Społecznych” 1993, t. 21, z. 2, s. 49–58.
Palka S. (2006). Metodologia. Badania. Praktyka pedagogiczna, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Pisarek W. (2006). Słownik terminologii medialnej, Kraków: Universitas.
Sztobryn S. (2006). Znaczenie refleksji historycznej w pedagogice, [w:]S. Sztobryn, J. Semków (red.), Edukacja i jej historiografia. W poszukiwaniu płaszczyzny twórczego dialogu. V Zjazd Towarzystwa Pedagogicznego. Sekcja 3–5: Teraźniejszość w dialogu z edukacyjną przeszłością, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 75–87.
Szulakiewicz W. (2008). Wstęp, [w:]A. Meissner, W. Szulakiewicz(red.), Słownik biograficzny polskiej historii wychowania, Toruń: Polskie Towarzystwo Edukacji, Wydawnictwo Adam Marszałek, s. 7–10.
Szulakiewicz W. (2003). Wstęp. Źródła – ich rodzaje i wartość poznawcza, [w:]W. Szulakiewicz (red.), Źródła w badaniach naukowych historii edukacji, Toruń:Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, s. 7–15.
Topolski J. (2009). Wprowadzenie do historii, wyd. 3 (dodruk), Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
Wolter E. (2013). Edukacja ekologiczna w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Znaniecki F. (2008). Metoda socjologii, tłum. i wstęp do wydania polskiego E. Hałas, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Edyta Wolter
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autor zgłaszając swój artykuł oświadcza, że:
jest Autorem artykułu (zwanego dalej Utworem) i:
- przysługują mu wyłączne i nieograniczone prawa autorskie do Utworu,
- jest uprawniony/a do rozporządzania prawami autorskimi do Utworu.
Udziela Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej terytorialnie licencji do korzystania z Utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym;
- w zakresie praw zależnych do Utworu, obejmujących w szczególności prawo do dokonania koniecznych zmian w Utworze, wynikających z opracowania redakcyjnego i metodycznego, a także do dokonania tłumaczenia Utworu na języki obce.
Udzielenie licencji następuje z chwilą przekazania Utworu na rzecz Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie. Uniwersytet Ignatianum w Krakowie jest uprawniony do udzielania dalszych sublicencji do Utworu, w zakresie udzielonego prawa. Licencja jest ograniczona czasowo i zostaje udzielona na okres 15 lat, licząc od daty jej udzielenia.
Polityka prywatności
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 8
Liczba cytowań: 0
