The Magazine as a Source for the Biographies of Pioneers of Ecological Education in the Second Polish Republic (1918–1939)
DOI:
https://doi.org/10.12775/SPI.2026.2.002Keywords
history of education, the Second Polish Republic (1918–1939), nature conservation, sources for biographical research, pioneers of ecological educationAbstract
The aim of this article is to present the methodological foundations of qualitative biographical research on the pioneers of ecological education in the Second Polish Republic, based on selected periodicals: Ziemia (Earth), published by the Polish Tourist Society between 1919 and 1939; the annual Ochrona Przyrody (Nature Conservation), published by the State Council for Nature Conservation from 1920 to 1937; the monthly Przyroda i Technika (Nature and Technology), issued by the Polish Copernicus Society of Naturalists and published between 1922 and 1939; the annual Wierchy, published by the Polish Tatra Society from 1923 to 1938; Czasopismo Przyrodnicze Ilustrowane (Illustrated Nature Magazine), published by the Stanisław Staszic Nature Society in Łódź between 1927 and 1939; and the quarterly Wiadomości Ligi Ochrony Przyrody w Polsce / Bulletin de la Ligue pour la Protection de la Nature en Pologne, published by the Main Board of the League for Nature Protection in Poland in 1933–1934.
References
Materiały źródłowe
„Czasopismo Przyrodnicze Ilustrowane” 1927, r. 1, z. 1 (marzec), s. 2.
Książki, które warto czytać, „Przyroda i Technika”1925, r. 4, z. 1 (styczeń), s. 43.
Książki, które warto czytać, „Przyroda i Technika” 1930, r. 9, z. 4 (kwiecień), s. 239.
Liga Ochrony Przyrody, „Ziemia” 1929, r.14, nr 3 (luty), s. 33.
„Ochrona Przyrody” 1924,r. 4, s. 113–114.
„Ochrona Przyrody” 1933, r. 13, s. 207.
„Ochrona Przyrody” 1937, r. 17, s. 346–351.
Ochrona przyrody w Polsce, „Ziemia” 1930, r.15, nr 6 (marzec), s. 103.
Odezwa. Państwowa Rada Ochrony Przyrody, „Przyroda i Technika” 1926,r. 5, z. 5 (maj), s. 223.
O wprowadzeniu ochrony przyrody do nauczania szkolnego, „Przyroda i Technika” 1926, r. 5, z. 4 (kwiecień), s. 190–191.
Pawlikowski J.G. (1920).O środkach i celach ochrony przyrody, „Ochrona Przyrody”, r. 1, s. 6–11.
Pawlikowski J.G. (1922).Społeczna organizacja ochrony przyrody, „Ochrona Przyrody”, r. 3, s. 3.
Pawlikowski J.G. (1923). W sprawie ochrony kozic słów kilka, „Wierchy”, r. 1, s. 12–25.
Pawlikowski J.G. (1926a). O prawie ochrony przyrody, „Ochrona Przyrody”, r. 6, s. 4.
Pawlikowski J.G. (1926b).Tatry parkiem narodowym, „Wierchy”, r. 4, s. 229.
Pawlikowski J.G. (1927). Słowo o międzynarodowej ochronie przyrody i jej tendencjach rozwojowych, „Ochrona Przyrody”, r. 7, s. 3.
Pawlikowski J.G. (1934).Z dziejów poezji tatrzańskiej, „Wierchy”, r. 12, s. 1–2.
Sokołowski M. (1924). Chrońmy przyrodę ojczystą i jej zabytki, Kraków: Wydawnictwo Państwowej Komisji Ochrony Przyrody.
Sokołowski M. (1925). O wprowadzeniu ochrony przyrody do nauczania szkolnego, Kraków: Nakładem Państwowej Komisji Ochrony Przyrody, s. 4 [odbitka z: „Ochrona Przyrody” 1926, r. 5, s. 14].
Sokołowski M. (1933). Społeczne wartości ochrony przyrody, „Wiadomości Ligi Ochrony Przyrody/Bulletin de la Liguepour la Protection de laNature en Pologne”, r. 1, 1–3 kwartał, z. 1–3, s. 3.
Sprawozdanie z Tygodnia Krzewienia Miłości Ojczyzny w Poznaniu, „Czasopismo Przyrodnicze Ilustrowane” 1934, r. 8, z. 5–6, s. 223.
Sprawozdanie Zarządu Głównego Ligi Ochrony Przyrody w Polsce zdziałalności za czas od 1 stycznia 1933 r. do 31 grudnia 1933 r., „Wiadomości Ligi Ochrony Przyrody/Bulletin de la Liguepour la Protection de la Nature en Pologne” 1934, r. 2, 2–4 kwartał, z. 2–4, s. 13.
Szafer W. (1920). Ochrona przyrody w Polsce, „Ochrona Przyrody”, r. 1, s. 12.
Szafer W. (1922). Uwagi o celach i organizacji badań naukowych w polskich parkach natury, „Ochrona Przyrody”, r. 3, s. 16.
Szafer W. (1929). Yellowstone. Kraj gorących źródeł, „Przyroda i Technika”, r. 8, z. 3 (marzec) [wewnętrzna strona okładki].
Szafer W. (1930). Niszczenie przyrody pod hasłem użytkowania roślin leczniczych, „Ochrona Przyrody”, r. 10, s. 29–34.
Szafer W. (1933).Ochrona przyrody a postulaty higieny społecznej/Protection of Nature and Postulates of SocialHygiene, „Ochrona Przyrody”, r. 13, s. 15–23.
Szafer W. (red.).(1932). Skarby przyrody i ich ochrona. Wiadomości z dziedziny ochrony przyrody dla przyrodników, nauczycieli, leśników, rolników, górników, myśliwych, rybaków, młodzieży studiującej i wszystkich miłośników przyrody, Warszawa: Nakładem Państwowej Rady Ochrony Przyrody Skład Główny: Kasa im. Mianowskiego – Instytut Popierania Nauki.
Wodziczko A. (1923). Roślinne zabytki przyrody okolic Torunia, „Ziemia”, r. 8, nr 2, s. 30.
Wodziczko A. (1924). Tępienie szkodników rybnych wobec ustaw o ochronie ptactwa i postulatów ochrony przyrody, „Ochrona Przyrody”, r. 4, s. 47.
Wodziczko A. (1927). Ochrona przyrody najbliższej okolicy Poznania, „Ochrona Przyrody”, r. 7, s. 56.
Wodziczko A. (1929).Gatunkowa ochrona roślin w Polsce, „Czasopismo Przyrodnicze Ilustrowane”, r. 3, z. 7–8, s. 225.
Wodziczko A. (1930).Nowe rozporządzenie o ochronie roślin i zwierzątw Prusach, „Czasopismo Przyrodnicze Ilustrowane”, r. 4, z. 3–4, s. 89.
Wodziczko A. (1934).Praca młodzieży na polu ochrony przyrody/Travaux de la Jeunessepour la Protection de la Nature, „Ochrona Przyrody”, r. 14, s. 8.
„Ziemia” 1922,r.7, nr 3 (marzec), s. 113–114.
„Ziemia” 1929, r.14, nr 17 (luty), s. 300.
Zjazd Ligi Ochrony Przyrody, „Ziemia” 1929, r.14, nr 4 (luty), s. 61.
Opracowania
Dilthey W. (2004). Budowa świata historycznego w naukach humanistycznych, tłum., opr. i posłowie E. Paczkowska-Łagowska, Gdańsk: Wydawnictwo słowo/obraz terytoria.
Dybiec J. (2005). Historia wychowania w postmodernistycznymświecie, [w:]T. Gumuła, S. Majewski (red.), Historia wychowania w kształceniunauczycieli. Tradycja i współczesność Teoria i praktyka, Kielce: Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej, s. 19–26.
Jankowska D. (1996). Koncepcjawychowania Floriana Znanieckiego i jej znaczenie dla współczesnej pedagogiki, Warszawa: Wyższa Szkoła PedagogikiSpecjalnej im. Marii Grzegorzewskiej.
Kabziński K (2000). Organizacja warsztatu pisarstwa naukowego, [w:]W. Ciczkowski (red.), Prace promocyjne z pedagogiki. Skrypt dla uczestników seminariów: licencjackiego, magisterskiego i doktoranckiego, Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, s. 103–121.
Łysek J. (1996). Rozumienie hermeneutyczne w pedagogice, „Chowanna” 1996, nr 1–2, s. 7–20.
Nowak M. (1993). Metoda hermeneutyczna w pedagogice, „Roczniki Nauk Społecznych” 1993, t. 21, z. 2, s. 49–58.
Palka S. (2006). Metodologia. Badania. Praktyka pedagogiczna, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Pisarek W. (2006). Słownik terminologii medialnej, Kraków: Universitas.
Sztobryn S. (2006). Znaczenie refleksji historycznej w pedagogice, [w:]S. Sztobryn, J. Semków (red.), Edukacja i jej historiografia. W poszukiwaniu płaszczyzny twórczego dialogu. V Zjazd Towarzystwa Pedagogicznego. Sekcja 3–5: Teraźniejszość w dialogu z edukacyjną przeszłością, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 75–87.
Szulakiewicz W. (2008). Wstęp, [w:]A. Meissner, W. Szulakiewicz(red.), Słownik biograficzny polskiej historii wychowania, Toruń: Polskie Towarzystwo Edukacji, Wydawnictwo Adam Marszałek, s. 7–10.
Szulakiewicz W. (2003). Wstęp. Źródła – ich rodzaje i wartość poznawcza, [w:]W. Szulakiewicz (red.), Źródła w badaniach naukowych historii edukacji, Toruń:Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, s. 7–15.
Topolski J. (2009). Wprowadzenie do historii, wyd. 3 (dodruk), Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
Wolter E. (2013). Edukacja ekologiczna w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Znaniecki F. (2008). Metoda socjologii, tłum. i wstęp do wydania polskiego E. Hałas, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Edyta Wolter
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
By submitting an article, the author declares that:
they are the author of the article (hereinafter referred to as the Work) and:
- is entitled to exclusive and unlimited copyright to the Work,
- is entitled to dispose of the copyrights to the Work.
The Author grants the Jesuit University Ignatianum in Cracow a free, non-exclusive, territorially unlimited license to use the Work in the following fields of exploitation:
- publishing the Work in paper, digital or magnetic form;
- multiplying the work by any method, without limiting the number of editions or copies;
- distribution of the work and its copies in any form, including marketing, sales, lending, and lease;
- placing the work in a computer memory;
- distribution of the work in information networks, including the Internet;
- public performance, exhibition, display, reproduction, broadcasting and re-broadcasting, as well as making the Work available to the public in such a manner that everyone could have access to it at a time and place chosen by themselves;
- within the scope of dependent rights to the Work, covering, in particular, the right to make necessary changes to the Work, resulting from editorial and methodical preparation, as well as to make translations of the Work into other languages.
The license right shall be transferred the moment of transfer of the Work to the Jesuit University Ignatianum in Cracow. The Jesuit University Ignatianum in Cracow is entitled to grant sub-licenses to the Work in terms of the right granted. The license shall be limited in time for a period of 15 years from the date it is granted.
Stats
Number of views and downloads: 8
Number of citations: 0
