Wychowanie człowieka w refleksji Księdza Profesora Mariana Nowaka

Abstrakt

Celem artykułu jest upamiętnienie dorobku oraz osoby prof. Mariana Nowaka, jednego z ważniejszych przedstawicieli pedagogiki ogólnej i pedagogiki personalistycznej, oraz analiza wybranych elementów jego badań, jak również próba rekonstrukcji proponowanej przez niego koncepcji wychowania. Problematykę badawczą skoncentrowano wokół pytania: Jaka jest koncepcja wychowania człowieka w ujęciu prof. Nowaka? Jako metodę przyjęto krytyczną analizę wybranych tekstów źródłowych w odniesieniu do paradygmatu personalistycznego w wychowaniu autorstwa prof. Nowaka.

Chcąc scharakteryzować wychowanie człowieka według prof. Nowaka, należy wskazać na podstawy antropologiczne jego badań, które skoncentrowane są na personalizmie. Odnosząc się do procesu wychowania, trzeba pamiętać, że według prof. Nowaka charakteryzuje się on swoistym balansem między naturą, kulturą i transcendencją. Wyraźna jest także podstawa aksjologiczna w wychowaniu, która ma inspirację chrześcijańską. Zwracając uwagę na relacyjny charakter procesu wychowania, istotne jest także uwzględnienie aktorów biorących udział w wychowaniu i jego wspólnotowy wymiar. Podstawowym podmiotem procesu wychowania jest osoba wychowanka, a szeroko rozumiany wychowawca jest niejako towarzyszem, dostarczycielem bodźców do jego aktywności.

Charakteryzując koncepcję wychowania prof. Nowaka, należy dodać, że w swojej pracy dbał on nie tylko o wierność inspiracji chrześcijańskiej w pedagogice, ale także charakteryzował się przejrzystością metodologiczną i otwartością w dialogu naukowym.