Tajemnice biografii naukowych zapisane w korespondencji. Listy Stanisława Łempickiego i Stanisława Tynca
DOI:
https://doi.org/10.12775/SPI.2026.2.005Słowa kluczowe
listy, korespondencja, biografia naukowa, Stanisław Łempicki, Stanisław TyncAbstrakt
Celem artykułu jest ukazanie wartości poznawczej korespondencji znajdującej się w spuściznach archiwalnych uczonych i towarzystw naukowych. Analizie zostały poddane listy wchodzące w skład spuścizny Stanisława Tynca (Archiwum PAN w Warszawie) i Stanisława Łempickiego (Biblioteka Jagiellońska, Dział Rękopisów). Wśród adresatów listów dominują uczeni wywodzący się z dwóch szkół naukowych historii wychowania, tj. szkoły Stanisława Łempickiego i szkoły Stanisława Kota.
W rozważaniach poszukiwano odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie są cechy charakterystyczne analizowanej korespondencji? 2. Jakie dane możemy odczytać z listów dla ukazania biografii uczonego, którego korespondencja została poddana analizie? 3. Jakich informacji dostarczają listy dla stworzenia obrazu życia naukowego innych osób tworzących środowisko naukowe w danym okresie?
Z analizy listów wynika, że możemy się wiele dowiedzieć o drodze naukowej przedstawicieli danej dyscypliny czy subdyscypliny. W przypadku analizy korespondencji, która dotyczy głównie twórców historii oświaty i wychowania, poznajemy ich styl pracy naukowej oraz współpracy z innymi badaczami, ale i ich status w środowisku. Z listów, które są swoistego rodzaju egodokumentami, wyłania się inny obraz życia naukowego historyków wychowania aniżeli ten opracowany na podstawie oficjalnych źródeł.
Bibliografia
Bibliografia:
Źródła archiwalne:
Archiwum PAN, Warszawa
Spuścizna Stanisława Tynca, sygn. III-138:
j. 117, Uwagi Tynca na temat sprawozdania z działalności Pracowni Dziejów Oświaty PAN za rok 1955.
j.140-153, Korespondencja wychodząca i przychodząca.
Biblioteka Jagiellońska (BJ), Dział Rękopisów,
Przyb. 168/83. Korespondencja S. Łempickiego z S. Kotem.
Opracowania:
Barycz H. (1964). Stanisław Tync jako historyk wychowania i szkolnictwa (1889–1964), „Przegląd Historyczno-Oświatowy”, nr 3, s. 285–302.
Krajewska H.,Kulecka A. (red.). (1999). Przewodnik po zasobie archiwum PAN, Warszawa; Wydawnictwo Retro-Art.
Łempicki S.(1921). Działalność Jana Zamojskiego na polu szkolnictwa (1573-1605), Kraków: Książnica Polska.
Miąso J. (2000). Pracownia Dziejów Oświaty Polskiej Akademii Nauk ( 1953-1974), „Rozprawy z Dziejów Oświaty”, t.40, s. 111-165.
Miąso J. (2004). Garść wspomnień i refleksji, [w:] Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk w latach 1953–2003, red. J. Schiller, L. Zasztowt, Warszawa: Instytut Historii Nauki PAN: Wydawnictwo Retro-Art.
Tync S. (1965). Gimnazjum akademickie w Toruniu, [w:] Historia wychowania, t. 1, red. Ł. Kurdybacha, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 391–395.
Tync S. (1965). Szkolnictwo kalwińskie w Polsce, [w:] Historia wychowania, t. 1, red. Ł. Kurdybacha, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Nauko- we, s. 395–399.
Wrzoskowa M. (1974). Materiały Stanisława Tynca, w: „Biuletyn Archiwum Polskiej Akademii Nauki” nr 1,s.82-125.
Szulakiewicz W. ( 2012). Stanisław Łempicki (1886-1947). Twórca lwowskiej szkoły historii wychowania, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Szulakiewicz W. (2022). Działalność Stanisława Tynca na rzecz rozwoju historii wychowania po II wojnie światowej, „Studia Pedagogika Ignatiana” nr 2 s.38-61.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Władysława Szulakiewicz
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autor zgłaszając swój artykuł oświadcza, że:
jest Autorem artykułu (zwanego dalej Utworem) i:
- przysługują mu wyłączne i nieograniczone prawa autorskie do Utworu,
- jest uprawniony/a do rozporządzania prawami autorskimi do Utworu.
Udziela Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej terytorialnie licencji do korzystania z Utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym;
- w zakresie praw zależnych do Utworu, obejmujących w szczególności prawo do dokonania koniecznych zmian w Utworze, wynikających z opracowania redakcyjnego i metodycznego, a także do dokonania tłumaczenia Utworu na języki obce.
Udzielenie licencji następuje z chwilą przekazania Utworu na rzecz Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie. Uniwersytet Ignatianum w Krakowie jest uprawniony do udzielania dalszych sublicencji do Utworu, w zakresie udzielonego prawa. Licencja jest ograniczona czasowo i zostaje udzielona na okres 15 lat, licząc od daty jej udzielenia.
Polityka prywatności
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 7
Liczba cytowań: 0
