Multidimensional Human Spirituality in the Thought of Stefan Kunowski (1909–1977)
DOI:
https://doi.org/10.12775/SPI.2024.3.007Keywords
human spirituality, values, development, education, transcendenceAbstract
This article analyzes the concept of human spirituality in the thought of Stefan Kunowski. Kunowski approaches human spirituality as a multidimensional phenomenon, viewing it through the lens of interwoven and complementary dimensions: rationality, freedom, the capacity for valuing, creativity, and religiosity. Educational activities should aim for the integral development of the human person, encompassing both the material and spiritual aspects of life. The article explores the multifaceted aspects of human spirituality within the context of pedagogical practices, drawing on Kunowski’s vision.
The goal of this analysis is not to critique or evaluate the perspectives presented but to connect them through a common belief in the potentiality of the individual and the resulting need to create appropriate conditions for the development of the student’s spirituality. Spirituality, perceived as a stable core of personal actions, embodies human potential in personal, social, and cultural dimensions. The educational process should strive for the harmonious development of the student, aiming for an integral formation of their humanity, which includes attention to both material and spiritual aspects. The article concludes with pedeutological reflections on the understanding of spirituality within the broader context of discovering the ultimate meaning of human existence.
References
Arystoteles (1988). De anima, przeł. P. Siwek, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Beck U. (2012). Społeczeństwo światowego ryzyka. W poszukiwaniu utraconego bezpieczeństwa, przeł. B. Baran, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Biesaga T. (1989). Dietricha von Hildebrandta epistemologiczno-ontologiczne podstawy etyki, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
Bocheński J. (1993). Zarys historii filozofii, Kraków: Wydawnictwo Philed.
Brentano F. (1989). O źródle poznania moralnego, przeł. A. Węgrzecki, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Cichoń W. (1996). Wartości, człowiek, wychowanie. Zarys problematyki aksjologiczno-wychowawczej, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Frankl V.E. (2009). Człowiek w poszukiwaniu sensu, przeł. A. Wolnicka, Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Frankl V.E. (2017). Lekarz i dusza. Wprowadzenie do logoterapii i analizy egzystencjalnej, przeł. R. Skrzypczak, Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Frankl V.E. (1978). Nieuświadomiony Bóg, przeł. B. Chwedeńczuk, Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.
Gutek G.L. (2007). Filozofia dla pedagogów, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Ingarden R. (1957). Studia z estetyki, t. 1, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Jankowska M., Krasoń J. (2009). Hierarchia wartości i sposoby ich realizacji, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Jan Paweł II (1984). Nauczanie społeczne. 1980, t. 3: Ukazujcie ludziom ideał miłości. Przemówienia i inne dokumenty, Warszawa: Ośrodek Dokumentacji i Studiów Społecznych.
Jung C.G. (2018). Człowiek i jego symbole, przeł. R. Palusiński, Katowice: Wydawnictwo Kos.
Jusiak R. (2016). Duchowość chrześcijańska, [w:] A. Maj, K. Chałas (red.), Encyklopedia aksjologii pedagogicznej, Radom: Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne Polwen, s. 284–285.
Kiereś B. (2009). Współczesna pedagogika a problem godności człowieka, [w:] A. Szudra, K. Uzar (red.), Personalistyczny wymiar filozofii wychowania, t. 1, Lublin: Wydawnictwo KUL, s. 183–188.
Kijewska A. (2011). Filozof i jego muzy. Antropologia Boecjusza – jej źródła i recepcja, Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki.
Kotłowski K. (1968). Filozofia wartości a zadania pedagogiki, Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Kowalczyk S. (2002). Zarys filozofii człowieka, Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne.
Kowalczyk S. (2006). Człowiek w poszukiwaniu wartości. Elementy aksjologii personalistycznej, Lublin: Wydawnictwo KUL.
Krąpiec M.A. (1999). Człowiek w kulturze (Dzieła, t. 19), Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL.
Krąpiec M.A., Kamiński S., Zdybicka Z., Maryniarczyk A., Jaroszyński P. (2008). Wprowadzenie do filozofii, Lublin: Wydawnictwo KUL.
Kunowski S. (1993). Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
Kunowski S. (1946). Proces wychowawczy i jego struktury, Lublin: Instytut Pracy Nauczycielskiej.
Kunowski S. (2000). Problematyka współczesnych systemów wychowania, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Kunowski S. (2003). Wartości w procesie wychowania, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Łuczyński A. (2016). Życie wewnętrzne człowieka, [w:] A. Maj, K. Chałas (red.), Encyklopedia aksjologii pedagogicznej, Radom: Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne Polwen, s. 1570.
Nowak M. (2008). Teorie i koncepcje wychowania, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Nowak M. (2003). Koncepcja osoby i jej znaczenie w teorii pedagogicznej Stefana Kunowskiego, [w:] M. Nowak, T. Ożóg, A. Rynio (red.), W trosce o integralne wychowanie, Lublin: Wydawnictwo KUL, s. 147–168.
Olbrycht K. (2000). Prawda, dobro i piękno w wychowaniu człowieka jako osoby, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Popielski K. (2009). Psychologia egzystencji. Wartości w życiu, Lublin: Wydawnictwo KUL.
Rickert H. (2022). Przedmiot poznania, przeł. T. Kubalica, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Siwek P. (1988). Wstęp, [w:] Arystoteles, O duszy (De anima), przeł. P. Siwek, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Styczeń T. (1986). Czy doświadczenie moralne jest doświadczeniem religijnym?, [w:] W. Słomka (red.), Bóg i człowiek w doświadczeniu religijnym, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, s. 247–254.
Szymczyk J. (2004). Odkrywanie wartości. Z problematyki socjologiczno-aksjologicznej, Lublin: Wydawnictwo Polihymnia.
Św. Tomasz z Akwinu (1981). Suma teologiczna. Rządy Boże. O sprawnościach, t. 8, przeł. P. Bełch, Londyn: Veritas.
Św. Tomasz z Akwinu (1998). Kwestie dyskutowane o prawdzie, t. 1, przeł. A. Aduszkiewicz, L. Kuczyński, J. Ruszczyński, Kęty: Wydawnictwo Antyk.
Tatarkiewicz W. (1975). Dzieje sześciu pojęć, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Tischner J. (2011). Myślenie według wartości, Kraków: Wydawnictwo Znak.
Wojtyła K. (1991). Zagadnienie podmiotu moralności. Człowiek i moralność, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
Wójtowicz H. (1986). Bóg i człowiek w doświadczeniu religijnym u św. Augustyna, [w:] W. Słomka (red.), Bóg i człowiek w doświadczeniu religijnym, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, s. 157–179.
Zdybicka Z.J. (1982). Doświadczenie ludzkie podstawą afirmacji Boga, „Roczniki Filozoficzne KUL”, t. 30, z. 2, s. 5–13.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 Anna Breś

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
By submitting an article, the author declares that:
they are the author of the article (hereinafter referred to as the Work) and:
- is entitled to exclusive and unlimited copyright to the Work,
- is entitled to dispose of the copyrights to the Work.
The Author grants the Jesuit University Ignatianum in Cracow a free, non-exclusive, territorially unlimited license to use the Work in the following fields of exploitation:
- publishing the Work in paper, digital or magnetic form;
- multiplying the work by any method, without limiting the number of editions or copies;
- distribution of the work and its copies in any form, including marketing, sales, lending, and lease;
- placing the work in a computer memory;
- distribution of the work in information networks, including the Internet;
- public performance, exhibition, display, reproduction, broadcasting and re-broadcasting, as well as making the Work available to the public in such a manner that everyone could have access to it at a time and place chosen by themselves;
- within the scope of dependent rights to the Work, covering, in particular, the right to make necessary changes to the Work, resulting from editorial and methodical preparation, as well as to make translations of the Work into other languages.
The license right shall be transferred the moment of transfer of the Work to the Jesuit University Ignatianum in Cracow. The Jesuit University Ignatianum in Cracow is entitled to grant sub-licenses to the Work in terms of the right granted. The license shall be limited in time for a period of 15 years from the date it is granted.
Stats
Number of views and downloads: 563
Number of citations: 0