Orphanages and Nursery Schools as the Element of the Care Activities of the Polish Educational Society on Volhynia in the Period of the Second Polish Republic

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12775/SPI.2021.2.003

Keywords

Polish Educational Society, orphanages, nursery schools, care, Wołyń/Volhynia, interwar period

Abstract

In 1917, in Volhynia, the structures of the Polish Educational Society were established. Its activists were mainly the representatives of gentry, clergy and intelligentsia. Their main goal was the Polonization of this region, which was incorporated into the borders of the Second Polish Republic on the basis of the provisions of the Treaty of Riga. Care activities conducted in the interwar period assumed different forms. Care was provided in various areas by different entities. One of organizations involved in protective actions was the Polish Educational Society. Its main activities included running orphanages and nursery schools. This organization was active in entire Poland at that time, although it played a particularly important role in the Eastern Borderlands. In the submitted article, orphanages and nursery schools of the Polish Educational Society run in Volhynia will be described. The analysis carried out based on the preserved materials shows some dynamic changes in this respect – establishing new institutions, closing old ones, financial and personnel difficulties in carrying out these works. Despite these limitations, the Polish Educational Society tried to take care of the youngest children, because one of the mail goals related to running nurseries and kindergartens was to protect these children against denationalization by providing them with the opportunity to speak and learn the Polish language.

References

Archiwa

Derżawnyj Archiw Riwnenśkoji Oblasti (DARO), Starostwo Powiatowe Rówieńskie (SPR), Akta w sprawie Koła Polskiej Macierzy Szkolnej w Korcu, fond. 30, op. 20, spr. 484, Protokół Walnego Zebrania członków Tow. Polskiej Macierzy Szkolnej w Korcu, odbytego dnia 16 lutego 1936 r. w sali Zarządu Towarzystwa, k. 34.

Derżawnyj Archiw Wołynśkoji Oblasti (DAWO), Urząd Wojewódzki Wołyński (UWW), Sprawozdanie z działalności towarzystwa Polskiej Macierzy Szkolnej w Babinie, powiatu rówieńskiego za 1935–1938 r., fond 46, op. 6, spr. 145, k. 1–6.

Derżawnyj Archiw Wołynśkoji Oblasti (DAWO), Urząd Wojewódzki Wołyński (UWW), fond 46, opis 6, sprawa 2056, k. 4.

Derżawnyj Archiw Wołynśkoji Oblasti (DAWO), Urząd Wojewódzki Wołyński (UWW), Sprawozdanie od 1 kwietnia 1936 do 31 marca 1937, fond 46, opis 6, sprawa 2056, k. 12.

Derżawnyj Archiw Wołynśkoji Oblasti (DAWO), Urząd Wojewódzki Wołyński (UWW), Sprawozdanie za okres od 1 kwietnia 1937 do 31 marca 1938, fond 46, opis 6, sprawa 2056, k. 7.

Źródła drukowane

Oświata polska w Łucku w zaraniu wolności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Pięciolecie Szkoły Handlowej Polskiej Macierzy Szkolnej w Łucku (1922–1927), Łuck 1927.

Articles and dissertations Artykuły i rozprawy Regulamin ochron prowadzonych przez Koła Polskiej Macierzy Szkolnej, [w:] Statut, regulaminy i przepisy biurowości i księgowości Polskiej Macierzy Szkolnej, Warszawa 1930.

Sprawozdanie Zarządu Koła Łuckiej Polskiej Macierzy Szkolnej od 1.VII.1924 r. do 1.VII.1925 r., Łuck 1926.

Sprawozdanie Zarządu Głównego Polskiej Macierzy Szkolnej z działalności Towarzystwa w 1929 roku, „Polska Macierz Szkolna” 1930, nr 1, s. 14.

Sprawozdanie Zarządu Głównego Polskiej Macierzy Szkolnej z działalności Towarzystwa w 1930 roku, „Polska Macierz Szkolna” 1931, nr 1, s. 17.

Sprawozdanie Zarządu Głównego Polskiej Macierzy Szkolnej z działalności Towarzystwa w 1931 roku, „Polska Macierz Szkolna” 1932, nr 3, s. 11.

Sprawozdanie Zarządu Głównego Polskiej Macierzy Szkolnej z działalności Towarzystwa w 1932 roku, „Polska Macierz Szkolna” 1933, nr 3, s. 13.

Sprawozdanie Zarządu Głównego Polskiej Macierzy Szkolnej z działalności Towarzystwa w 1934 roku, „Polska Macierz Szkolna” 1935, nr 3, s. 20.

Sprawozdanie Zarządu Głównego Polskiej Macierzy Szkolnej z działalności Towarzystwa w 1937 roku „Polska Macierz Szkolna” 1938, nr 2, s. 26.

Statut Polskiej Macierzy Szkolnej, [w:] Statut, regulaminy i przepisy biurowości i księgowości Polskiej Macierzy Szkolnej, Warszawa 1930.

Opracowania

Gołdyn P. (2021). Administracja szkolna na Wołyniu w dwudziestoleciu międzywojennym, [w:] Волинь у європейському геополітичному та культурному просторі: вибрані питання. Kолективна монографія. Одеса: Видавничий дім «Гельветика».

Markiewiczowa H. (2016). Rzecz o Polskiej Macierzy Szkolnej, Warszawa: Akademia Pedagogiki Specjalnej.

Polska Macierz Szkolna na Wołyniu (1938). Łuck: Polska Macierz Szkolna na Wołyniu.

Artykuły prasowe

Choinka w przedszkolu Macierzy Szkolnej, „Ziemia Wołyńska” 1930, nr 6, s. 7.

Ostróg, „Oświata Polska” 1935, nr 2, s.79.

Polska Macierz Szkolna w Korcu, „Oświata Polska” 1932, nr 2, s. 33.

Praca oświatowa w Kowlu, „Życie Wołynia” 1925, nr 22, s. 1.

Przedszkole Polskiej Macierzy Szkolnej, „Ziemia Wołyńska” 1932, nr 36, s. 3.

Słów kilka o Prezesie Macierzy Szkolnej – o Bursie i szkole freblowskiej dla młodych Polaków, „Echo Rówieńskie” 1924, nr 12, s. 4.

Suszyński J., Szkoła freblowska w Łucku, „Życie Wołynia” 1925, nr 25, s. 13.

Szkółka freblowska w Łucku, „Życie Wołynia” 1925, nr 10, s. 12.

Z działalności Polskiej Macierzy Szkolnej w Zdołbunowie, „Życie Katolickie” 1926, nr 13, s. 13.

Z przedszkola Pol. Macierzy Szkolnej, „Wołyń” 1933, nr 19, s. 7.

Studia Paedagogica Ignatiana

Downloads

Published

2021-08-03 — Updated on 2021-08-03

How to Cite

1.
GOŁDYN, Piotr. Orphanages and Nursery Schools as the Element of the Care Activities of the Polish Educational Society on Volhynia in the Period of the Second Polish Republic. Studia Paedagogica Ignatiana. Online. 3 August 2021. Vol. 24, no. 2, pp. 49-62. [Accessed 22 January 2026]. DOI 10.12775/SPI.2021.2.003.

Issue

Vol. 24 No. 2 (2021): Teoria i praktyka opieki. Historia i współczesność

Section

Articles and Dissertations

License

Copyright (c) 2021 Studia Paedagogica Ignatiana

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

By submitting an article, the author declares that:

they are the author of the article (hereinafter referred to as the Work) and:
- is entitled to exclusive and unlimited copyright to the Work,
- is entitled to dispose of the copyrights to the Work.

The Author grants the Jesuit University Ignatianum in Cracow a free, non-exclusive, territorially unlimited license to use the Work in the following fields of exploitation: 
- publishing the Work in paper, digital or magnetic form;
- multiplying the work by any method, without limiting the number of editions or copies;
- distribution of the work and its copies in any form, including marketing, sales, lending, and lease;
- placing the work in a computer memory;
- distribution of the work in information networks, including the Internet;
- public performance, exhibition, display, reproduction, broadcasting and re-broadcasting, as well as making the Work available to the public in such a manner that everyone could have access to it at a time and place chosen by themselves;
- within the scope of dependent rights to the Work, covering, in particular, the right to make necessary changes to the Work, resulting from editorial and methodical preparation, as well as to make translations of the Work into other languages.

The license right shall be transferred the moment of transfer of the Work to the Jesuit University Ignatianum in Cracow. The Jesuit University Ignatianum in Cracow is entitled to grant sub-licenses to the Work in terms of the right granted. The license shall be limited in time for a period of 15 years from the date it is granted.

Stats

Number of views and downloads: 906
Number of citations: 0