Pasja jako istotny wymiar doświadczania pracy

Abstrakt

Praca w życiu człowieka pełni rolę osobistą i społeczną. Refleksja nad zrozumieniem jej istotnego znaczenia jest konieczna do tego, by właściwie włączyć pracę do życia. Właściwe włączenie polega na tym, że stanowi ona z życiem harmonijną całość i jest źródłem poczucia sensu i radości. W artykule wskazano różne sposoby doświadczania pracy: jako źródła środków materialnych, obowiązku społecznego, kształtowania tożsamości, przestrzeni samorealizacji, pozycji społecznej oraz nawiązywania kontaktów z innymi osobami. Zwrócono uwagę na związek jakości wykonywania pracy z tym jej wymiarem, który nazwano pasją. Wyjaśniono czym jest pasja oraz czym charakteryzuje się osoba wykonująca pracę z pasją. Pokazano znaczenie pasji na przykładzie badań amerykańskiego psychologa Mihály’a Csíkszentmihályiego. Autor przez ponad 25 lat prowadził badania, w których starał się wyjaśnić dlaczego jedne osoby doświadczają maksymalnego przeżywania wykonywanej czynności, a inne nie, chociaż wykonują tę samą czynność. Na ich podstawie opracował teorię przepływu (flow theory). Konsekwencją braku pasji jest przeciętność osiąganych rezultatów pracy. Negatywne konsekwencje pojawiają się również wtedy, gdy człowiek traktuje pasję instrumentalnie, czyli jako środek do osiągnięcia innych sukcesów. W artykule scharakteryzowano przykłady takiego nastawienia współczesnego człowieka do pasji. Prawdziwa pasja trwa dopóki jest przestrzenią wolności osoby i nie wynika z żadnej konieczności. Pedagogiczna interpretacja powinna więc być skoncentrowana na tworzeniu warunków sprzyjających kształtowaniu i rozwijaniu pasji, a nie wskazywaniu do czego może się ona przydać.