Matki Założycielki: Catherine Goggin, Margaret Haley i początki nauczycielskiego ruchu związkowego w USA
DOI:
https://doi.org/10.12775/SPI.2026.3.004Słowa kluczowe
nauczyciel, nauczycielski ruch związkowy, feminizacja zawodu, przywództwo kobietAbstrakt
Artykuł prezentuje proces emancypacji i tworzenia struktur organizacyjnych przez nauczycielki skupione wokół Chicago Teachers Federation. Zagadnienie to ujęte zostało w szerszym kontekście uwarunkowań formowania się pierwszych sformalizowanych organizacji w amerykańskiej oświacie. Jeden z obszarów rozważań stanowi analiza wątków biograficznych oraz strategii przywódczych liderek ruchu, Catherine Goggin i Margaret Haley, dla których ważne tło stanowią obowiązujące w omawianym okresie schematy ról płciowych oraz realia wczesnego kapitalizmu. Ze względu na charakter opracowania, w pracy posłużono się metodą jakościową, bazującą na technice analizy treści – wykorzystano między innymi materiały pochodzące z archiwów nauczycielskich organizacji związkowych, a także artykuły prasowe poświęcone działalności związków i ich liderek. Dzięki temu możliwe stało się prześledzenie procesu ewolucji działalności dydaktycznej i wychowawczej, od misji w kierunku jej profesjonalizacji, obwarowanej prawami pracowniczymi. Przeprowadzona analiza pozwala na sformułowanie konkluzji, że działalność na rzecz poprawy warunków pracy nauczyciela wymaga przyjęcia szerszej socjologicznej perspektywy (feminizacja zawodu) oraz systemowego podejścia (źródła finansowania oświaty), by wypracować skuteczny model działania we współczesnych negocjacjach związkowych z oświatowymi decydentami.
Bibliografia
Akty prawne
Thirty-Ninth Congress (1867), Chap. CLVIII, An Act to establish a Department of Education, U.S. Government Publishing Office.
Fifty-Ninth Congress (1906), Chap. 3929, An Act to incorporate the National Education Association of the United States, U.S. Government Publishing Office.
Sixty-Sixth Congress of the United States of America (1919), Joint Resolution Proposing the Amendment to the Constitution Extending the Right to Suffrage to Women, U.S. Government Publishing Office.
Źródła
Chicago Teachers’ Federation (1925).First of All – A Seat for Every Child!,„Chicago Tribune” March 15.
National Education Association (1871).A National System of Compulsory Education,[w:] Addresses and Proceedings of the National Education Association, t. 11, Washington: National Education Association.
National Education Association (1882). The National Council of Education,[w:] The Journal of Proceedings and Addresses of the National Education Association, Boston: Alfred Mudge & Son.
National Education Association (1907). Fiftieth Anniversary Volume 1857–1906, Chicago: Chicago University Press.
Proceedings of the National Association of School Superintendents, at a Special Session at Washington, D.C. (1870). New York: A.S. Barnes&Co.
Report of the Educational Commission of the City of Chicago (1898), Chicago: The Lakeside Press.
Report of the Educational Commission of the City of Chicago (1900), Chicago: Chicago University Press.
Artykuły prasowe
„Chicago Daily Tribune” (1898). Teachers Ask “More Pay”, March 10.
„Chicago Daily Tribune” (1900). Why She is Miss Goggin: President of Federation Argues for Spinsterhood, April 8.
„Chicago Daily Tribune” (1906a). Teachers Tired of Miss Haley, October 24.
„Chicago Daily Tribune” (1906b). Margaret Haley is School “Boss”: Dr. Chvatal, Board Member, Exposes Plot against Supt. Cooley, November 23.
„Journal of Education” (1904). Why Teachers Should Organize by Margaret A. Haley, President National Federation of Teachers Chicago, September 29, t. 60, nr 13.
„The Day Book” (1917). Is Roger Sullivan Joining Hands with Mayor Thompson in Backing Jake Loeb?, April 23.
„The Inter Ocean” (1906).The Anarchistic Spirit Now Dominates the Board, November 23.
„The Public: A National Journal of Fundamental Democracy, and a Weekly Narrative of History in the Making” (1914),News Notes, t. 17, nr 841, May 15.
Opracowania
Awinsong M., Burney M., Monroe J. (2026). Biographical Sketch of Catherine Goggin, [w:] Online Biographical Dictionary of the Woman Suffrage Movement in the United States, https://documents.alexanderstreet.com/d/1009639919 [dostęp: 2.06.2026].
Beecher C.E. (1845).The Duty of American Women to their Country, New York: Harper&Brothers.
D’Amico D. (2017). An Uneasy Union: Women Teachers, Organized Labor, and the Contested Ideology of Profession during the Progressive Era, „Labor. Studies Working-Class History”, t. 14, nr 3, s. 35–54.
Dewey J. (1900). The School and Society, Chicago: University of Chicago Press.
Dewey J. (1928). Why I Am a Member of the Teachers Union, „American Teacher”, t. 12.
Hagopian J. (2021). A People’s History of the Chicago Teachers Union, „International Socialist Review”, nr 86, https://isreview.org/issue/86/peoples-history-chicago-teachers-union/index.html [dostęp: 12.05.2026].
Haley M.A. (1982). Battleground: The Autobiography of Margaret A. Haley, red. R.L. Reid, Champaign (IL): University of Illinois Press.
Herrick (1971).The Chicago Schools: A Social and Political History, Beverly Hills (CA): Sage Publications.
Hirsch E.L. (1990).Urban Revolt: Ethnic Politics in the Nineteenth-Century Chicago Labor Movement, Oakland (CA): University of California Press.
Johnson A., Malone D. (red.) (1931).George, Henry, [w:] Dictionary of American Biography, t. 7, New York: Charles Scribner’s Sons.
Lagemann E.C. (2000)., An Elusive Science: The Troubling History of Education Research, Chicago: University of Chicago Press.
Lazerson M. (1984). Teachers Organize: What Margaret Haley Lost, „History of Education Quarterly”, t. 24, nr. 2, s. 261–270.
Mattingly P.H. (1975). The Classless Profession: American Schoolmen in the Nineteenth Century, New York: New York University Press.
Muraskin L.D. (1973). Professionalism and Radicalism in the New York City Teachers Union 1927–1935. Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, New Orleans, Louisiana, February 1973.
Murphy M. (1981). Taxation and Social Conflict: Teacher Unionism and Public School Finance in Chicago, 1898–1934, „Journal of the Illinois State Historical Society (1908–1984)”,t. 74, nr 4, s. 242–260.
Murphy M. (1990). Blackboard Unions: The AFT and the NEA: 1900–1980, Ithaca (NY): Cornell University Press.
Preston J.A. (1993).Domestic Ideology, School Reformers, and Female Teachers: Schoolteaching Becomes Women’s Work in Nineteenth-Century New England, „The New England Quarterly”, t. 66, nr 4, s. 531–551.
Rousmaniere K. (2005). Citizen Teacher: The Life and Leadership of Margaret Haley, New York: State University of New York Press.
Shelton J. (2018). Teacher Unionism in America: Lessons from the Past for Defending and Deepening Democracy, „American Educator”, t. 42, nr 1, s. 30–40.
Sonnenberg W.C. (1993). Elementary and Secondary Education, [w:] T.D. Snyder (red.),120 Years of American Education: A Statistical Portrait,Washington: National Center for Education Statistics, s. 25–62.
Tyack D.B. (1974). The One Best System: A History of American Urban Education, Cambridge (MA): Harvard University Press.
Urban W.J. (1982). Why Teachers Organized, Detroit (MI): Wayne State University Press.
Urban W.J. Wagoner J.L., Jr., Gaither M.(2019). American Education: A History, New York–London: Routledge.
Waugh J. (1982).Florence Kelley and the Anti-Sweatshop Campaign of 1892–1893, „UCLA Historical Journal”, t. 3, s. 21–35.
Welter B. (1966). The Cult of True Womanhood: 1820–1860, „American Quarterly”, t. 18, nr 2, cz. 1, s. 151–174.
Wojniak J. (2017). Aktywistki, bojowniczki, pionierki. Edukacja kobiet, kobiety w edukacji w Stanach Zjednoczonych XIX i XX wieku,[w:] K. Dormus, A. Włoch, J. Wojniak, Edukacja kobiet, kobiety w edukacji. Szkice historyczno-pedagogiczne, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 113–163.
Wojniak J. (2021). „Szkoła filarem Republiki”. Proces profesjonalizacji zawodu nauczycielskiego w Stanach Zjednoczonych na przełomie XIX i XX wieku, „Przegląd Historyczno-Oświatowy”, nr 3–4, s. 30–4.
Wrigley J. (1982). Class Politics and Public Schools: Chicago, 1900–1950, New Brunswick (NJ): Rutgers University Press.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Justyna Wojniak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autor zgłaszając swój artykuł oświadcza, że:
jest Autorem artykułu (zwanego dalej Utworem) i:
- przysługują mu wyłączne i nieograniczone prawa autorskie do Utworu,
- jest uprawniony/a do rozporządzania prawami autorskimi do Utworu.
Udziela Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej terytorialnie licencji do korzystania z Utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym;
- w zakresie praw zależnych do Utworu, obejmujących w szczególności prawo do dokonania koniecznych zmian w Utworze, wynikających z opracowania redakcyjnego i metodycznego, a także do dokonania tłumaczenia Utworu na języki obce.
Udzielenie licencji następuje z chwilą przekazania Utworu na rzecz Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie. Uniwersytet Ignatianum w Krakowie jest uprawniony do udzielania dalszych sublicencji do Utworu, w zakresie udzielonego prawa. Licencja jest ograniczona czasowo i zostaje udzielona na okres 15 lat, licząc od daty jej udzielenia.
Polityka prywatności
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 88
Liczba cytowań: 0
