Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Język Polski

Studia Paedagogica Ignatiana

Epistolarna etyka życia kontemplacyjnego w listach Janusza Korczaka
  • Strona domowa
  • /
  • Epistolarna etyka życia kontemplacyjnego w listach Janusza Korczaka
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 29 Nr 2 (2026): Biografie pedagogiczne. Konteksty źródłowe i interpretacyjne /
  4. Artykuły i Rozprawy

Epistolarna etyka życia kontemplacyjnego w listach Janusza Korczaka

Autor

  • Urszula Chęcińska Uniwersytet Szczeciński https://orcid.org/0000-0002-0416-1691

DOI:

https://doi.org/10.12775/SPI.2026.2.008

Słowa kluczowe

pedagogika epistolarna, Janusz Korczak, pedagogika kultury, życie kontemplacyjne

Abstrakt

Niniejszy artykuł jest nawiązaniem do wcześniejszej publikacji, w której omówione zostały związki pedagogiki epistolarnej, uprawianej konsekwentnie przez cała życie przez Janusza Korczaka i Joannę Kulmową z Arystotelesowską etyką umiaru i sprawiedliwości, etyką życzliwości i przyjaźni oraz etyką życia kontemplacyjnego. Zdaniem autorki artykułu pedagogika epistolarna Janusza Korczaka łączy się w szczególny sposób z etyką życia kontemplacyjnego, mającego związek z autokreacyjnymi kompetencjami autora Prawideł życia, niezależnością jego pedagogicznej wyobraźni, myślenia, pedagogicznych poglądów i racji. Celem tego artykułu jest więc potwierdzenie tezy, że pedagogia Korczaka wynikająca z potrzeby „wyjaśniania/rozumienia” własnej „mentalności autobiograficznej” i uprawianej przez Korczaka od samego początku epistolarnej sztuki „wychowania na dobrach kultury” łączy się  z kontemplacją w duchu Arystotelesa, a także Tomasza z Akwinu. Kontemplujący Korczak  pojawia się  w pisanych przez całe życie listach jako świadek prawdy, który poprzez kontemplację wnosi w życie społeczne głęboką i wyważoną refleksję pedagogiczną. Zdaniem autorki znajomość dzieł filozoficznych Arystotelesa i Tomasza z Akwinu połączona z bogactwem własnego życia kontemplacyjnego wpłynęła na zmianę świadomości wolicjonalnej autora Momentów wychowawczych oraz na wspierający  jego krytyczne myślenie, proces elaboracji. Stanowił on kontemplacyjną formę „życia w godności”, którą w szczególny sposób Korczak jako pisarz, lekarz, a przede wszystkim jako pedagog, adresował do dziecięcego odbiorcy.

Bibliografia

Andrzejuk A. (2014). Etyka chronienia osób. Zarys problematyki, „Rocznik Tomistyczny”, nr 3, s. 23–41.

Andrzejuk I. (2010). Etyka a filozofia moralna. Problem podobieństw i różnic w filozoficznym ujęciu moralności pomiędzy Arystotelesem i Tomaszem z Akwinu, „Kwartalnik Filozoficzny” t. 38, z. 4, s. 51–67.

Andrzejuk I. (2021).Od etyki Arystotelesa do filozofii moralnej Tomasza z Akwinu (Biblioteka „Rocznika Tomistycznego”, t. 4), Warszawa: Naukowe Towarzystwo Tomistyczne.

Chęcińska U. (2025a). „Listy muszą być czytane”. Pedagogika epistolarna Janusza Korczaka i Joanny Kulmowej, „Biografistyka Pedagogiczna”, t. 10, nr 3, s. 233–250.

Chęcińska U. (2025b). O liście, pedagogice epistolarnej i wychowaniu na dobrach kultury. Refleksja wprowadzająca, „Biografistyka Pedagogiczna”, t. 10, nr 3, s. 11–17.

Demetrio D. (2000). Autobiografia. Terapeutyczny wymiar pisania o sobie, przeł. A. Skolimowska, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Dubas E. (2017). Uczenie się z własnej biografii jako egzemplifikacja biograficznego uczenia się, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, t. 4, nr 1, s. 63–87.

Idźkowski J. (2008). Próba wyjaśnienia, czym jest kontemplacja według św. Tomasza z Akwinu, [w:] M. Manikowski (red.), Człowiek i świat wokół niego. Studia z filozofii średniowiecznej, Wrocław: Instytut Filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 65–71.

Korczak J. (2008). Prostowanie mylnych poglądów, [w:] tegoż, Pisma rozproszone. Listy (1913–1939), t. 14, cz. 2, Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN, s. 55.

Korczak J. (2021). Pisma czasu wojny (1939–1942), Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN.

Madejski J. (2017). Praktykowanie autobiografii. Przyczynki do literatury dokumentu osobistego i biografistyki, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Radoń S. (2023). Medytacja. Pomiędzy teorią a praktyką, Kraków: Wydawnictwo WAM.

Ricoeur P. (2012). Pamięć, historia, zapomnienie, przeł. J. Margański, wyd. 2, Kraków: Universitas.

Szulakiewicz W. (2015). Korespondencja w badaniach historii, edukacji i nauki, [w:] Badania historyczne w pedagogice. Konteksty źródłowe, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Toruńskiego, s. 25–51.

Szyndler L. (2002). Zagadnienie „verbum cordis” w ujęciu Tomasza z Akwinu, [w:]A. Górniak (red.), Wokół średniowiecznej filozofii języka, t. 1, Warszawa: Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, s. 21–116.

Zembrzuski M. (2019). Mądrość, kontemplacja, syndereza i sumienie w etyce Tomasza z Akwinu, „Edukacja Filozoficzna”, nr 67, s. 155–178.

Studia Paedagogica Ignatiana

Pobrania

  • PDF

Opublikowane

2026-06-27

Jak cytować

1.
CHĘCIŃSKA, Urszula. Epistolarna etyka życia kontemplacyjnego w listach Janusza Korczaka. Studia Paedagogica Ignatiana [online]. 27 czerwiec 2026, T. 29, nr 2, s. 149–160. [udostępniono 27.6.2026]. DOI 10.12775/SPI.2026.2.008.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 29 Nr 2 (2026): Biografie pedagogiczne. Konteksty źródłowe i interpretacyjne

Dział

Artykuły i Rozprawy

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Urszula Chęcińska

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor zgłaszając swój artykuł oświadcza, że:

jest Autorem artykułu (zwanego dalej Utworem) i:
- przysługują mu wyłączne i nieograniczone prawa autorskie do Utworu,
- jest uprawniony/a do rozporządzania prawami autorskimi do Utworu.

Udziela Uniwersytetowi  Ignatianum w Krakowie nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej terytorialnie licencji do korzystania z Utworu na następujących polach eksploatacji: 
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym;
- w zakresie praw zależnych do Utworu, obejmujących w szczególności prawo do dokonania koniecznych zmian w Utworze, wynikających z opracowania redakcyjnego i metodycznego, a także do dokonania tłumaczenia Utworu na języki obce.

Udzielenie licencji następuje z chwilą przekazania Utworu na rzecz Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie. Uniwersytet Ignatianum w Krakowie jest uprawniony do udzielania dalszych sublicencji do Utworu, w zakresie udzielonego prawa. Licencja jest ograniczona czasowo i zostaje udzielona na okres 15 lat, licząc od daty jej udzielenia.

Polityka prywatności

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 7
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Język Polski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

pedagogika epistolarna, Janusz Korczak, pedagogika kultury, życie kontemplacyjne
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa