Stres i koherencja jako szansa na zmianę
DOI:
https://doi.org/10.12775/SPI.2026.1.008Słowa kluczowe
zmiana, stres, koherencja, strategie radzenia sobie ze stresem, rozwój potraumatycznyAbstrakt
Stres wynikający z traumy jest zazwyczaj postrzegany jako zjawisko prowadzące do negatywnych konsekwencji. Niniejszy artykuł ukazuje, że skutki stresu nie muszą być wyłącznie negatywne. Jedną z możliwych konsekwencji stresu związanego z traumą jest rozwój potraumatyczny, rozumiany jako pozytywna transformacja jednostki. W swoich badaniach autorka założyła, że pewne cechy osobowości są niezbędne do zajścia takiej zmiany i dlatego postawiła następujące pytanie badawcze: Jakie są korelacje między poczuciem koherencji a strategiami radzenia sobie ze stresem?
Badanie koncentrowało się na koherencji i strategiach radzenia sobie w grupie 36 osób studiujących niestacjonarnie pedagogikę. Wyniki potwierdziły między innymi, że pozytywna reinterpretacja i rozwój, będące strategią związaną z rozwojem potraumatycznym, korelują dodatnio ze koherencją, a w szczególności z jednym jej komponentem, jakim jest zrozumiałość.
Bibliografia
Antonovsky A. (1987). Unraveling the Mystery of Health: How People Manage Stress and Stay Well, San Francisco & London: Jossey-Bass Publishers.
Babbie E. (2021). The Practice of Social Research, Boston, MA: Cengage.
Buchholz A., Wolan-Nowakowska M. (2020). “Wzrost potraumatyczny jako czynnik dobrostanu psychicznego rodziców dzieci z autyzmem,” Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, no. 3, pp. 26–37.
Juczyński Z., Ogińska-Bulik N. (2012). Narzędzia pomiaru stresu i radzenia sobie ze stresem, Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Ogińska-Bulik N. (2010). “Doświadczanie sytuacji traumatycznych a zjawisko potraumatycznego rozwoju u młodzieży,” Psychologia Rozwojowa, vol. 15, no. 3, pp. 33–42.
Ogińska-Bulik N. (2013a). “Potraumatyczny wzrost – zróżnicowanie ze względu na rodzaj doświadczanego zdarzenia oraz płeć i wiek badanych osób,” Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica, vol. 17, pp. 51–66.
Ogińska-Bulik N. (2013b). Pozytywne skutki doświadczeń traumatycznych czyli kiedy łzy zmieniają się w perły, Warszawa: Difin.
Ogińska-Bulik N. (2014). “Objawy stresu pourazowego a potraumatyczny wzrost u młodzieży – ofiar wypadków drogowych,” Psychiatria, vol. 11, no. 1, pp. 49–58.
Ogińska-Bulik N. (2017). “Radzenie sobie ze stratą dziecka a występowanie pozytywnych zmian potraumatycznych,” Psychological Journal, vol. 23, no. 1, pp. 159–166.
Taku K., Tedeschi R., Shakespeare-Finch J., Krosch D., David G., Kehl D., ... Silva C. (2021). “Posttraumatic Growth (PTG) and Posttraumatic Depreciation (PTD) across Ten Countries: Global Validation of the PTG-PTD Theoretical Model,” Personality and Individual Differences, vol. 169, https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110222 [access: 24.06.2025].
Tedeschi R. Calhoun L. (1995). Trauma and Transformation: Growing in the Aftermath of Suffering, London: Sage Publications Ltd.
Tedeschi R., Shakespeare-Finch J., Taku K., Calhoun L. (2018). Posttraumatic Growth, London: Taylor & Francis Ltd.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Anna Seredyńska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autor zgłaszając swój artykuł oświadcza, że:
jest Autorem artykułu (zwanego dalej Utworem) i:
- przysługują mu wyłączne i nieograniczone prawa autorskie do Utworu,
- jest uprawniony/a do rozporządzania prawami autorskimi do Utworu.
Udziela Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej terytorialnie licencji do korzystania z Utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym;
- w zakresie praw zależnych do Utworu, obejmujących w szczególności prawo do dokonania koniecznych zmian w Utworze, wynikających z opracowania redakcyjnego i metodycznego, a także do dokonania tłumaczenia Utworu na języki obce.
Udzielenie licencji następuje z chwilą przekazania Utworu na rzecz Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie. Uniwersytet Ignatianum w Krakowie jest uprawniony do udzielania dalszych sublicencji do Utworu, w zakresie udzielonego prawa. Licencja jest ograniczona czasowo i zostaje udzielona na okres 15 lat, licząc od daty jej udzielenia.
Polityka prywatności
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 42
Liczba cytowań: 0
