When Science Meets Art: A/r/tography As a Potential Research Approach
DOI:
https://doi.org/10.12775/PBE.2026.013Słowa kluczowe
art-based research, a/r/tography, qualitative inquiry, self-narratives, reflexivityAbstrakt
Artykuł ukazuje punkty styczne nauki i sztuki w badaniach jakościowych przez pryzmat badań opartych na sztuce (ABR) oraz metody a/r/tograficznej, która łączy role artysty, badacza i nauczyciela. Opierając się na badaniach doktorskich autora, przedstawia on oparte na sztuce, fenomenologiczno-hermeneutyczne studium skupiające się na narracjach rodziców – dorosłych w wieku 30–40 lat wychowujących swoje pierwsze dziecko poniżej trzeciego roku życia. Badania pokazują, w jaki sposób kreatywne i refleksyjne procesy artystyczne mogą ujawniać i przekształcać osobiste doświadczenia związane z rodzicielstwem i tożsamością. Artykuł omawia funkcje działalności artystycznej w badaniach, takie jak pogłębianie zrozumienia, multimodalność, różnorodność, katharsis, fikcjonalizacja, refleksyjność, sugestywność, zagęszczenie, ciekawość, emancypacja i otwartość. Funkcje te pokazują, w jaki sposób sztuka służy nie tylko jako środek poznawczy i ekspresyjny, ale także jako środek uczestnictwa społecznego i rozwoju osobistego. Wykorzystując a/r/tografię jako ramy metodologiczne i epistemologiczne, autorka zastanawia się nad płynnym, performatywnym i dialogicznym charakterem tworzenia wiedzy.
Słowa kluczowe: badanie oparte o sztukę, artografia, badanie jakościowe, autonarracje, refleksyjność
Bibliografia
Bakiera, L. (2013). Zaangażowane rodzicielstwo a autokreacyjny aspekt rozwoju dorosłych [Involved Parenting and the Self-creation Aspect of Adult Development]. Warszawa: Difin.
Barone, T., & Eisner, E. (2012). Arts Based Research. Thousand Oaks: SAGE Publications, doi: 10.4135/9781452230627
Bielecka-Prus, J. (2020). Badacz jako artysta, artysta jako badacz. Założenia metodologiczne działań artystycznych w procesie badawczym ABR (art-based-research) [Researcher As an Artist, Artist As a Researcher. Methodological Assumptions of Artistic Activities in the ABR (Art Based Research) Process]. Przegląd Socjologii Jakościowej, 16(2), 16–34, doi: 10.18778/1733-8069.16.2.02
Bruner, J. (1990). Acts of Meaning. Cambridge: Harvard University Press.
Ellis, C., & Bochner, A. P. (2000). Autoethnography, Personal Narrative, Reflexivity. Researcher As Subject. In: N. K. Denzin, & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of Qualitative Research (pp. 733–768). Thousand Oaks: SAGE Publications.
Finley, S. (2014). Badania posługujące się sztuką. Rewolucyjna pedagogika oparta na performansie [Research Using Art. A Revolutionary Performance-Based Pedagogy]. In: N. K. Denzin, & Y. S. Lincoln (Eds.), Metody badań jakościowych [Qualitative Research Methods] (vol. 2). Warszawa: PWN.
Golka, M. (2008). Socjologia sztuki [The Sociology of Art]. Warszawa: Difin.
Irwin, R. L. (2013). Becoming A/r/tography. Studies in Art Education, 54(3), 198–215, doi: 10.1080/00393541.2013.11518894.
Kacperczyk, A. & Kafar, M. (2020). Autoetnograficzne „zbliżenia” i „oddalenia”. O wędrującym pojęciu „autoetnografia” [Autoethnographic „Close-Ups” and „Distances”: On the Traveling Concept of „Autoethnography”] In: A. Kacperczyk, & M. Kafar (Eds.), Autoetnograficzne „zbliżenia” i „oddalenia”. O autoetnografii w Polsce [Autoethnographic „Close-Ups” and „Distances”: On Autoethnography in Poland] (pp. 11–27). Łodź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łodzkiego.
Kowalik, S. (2020). Siedem wykładow z psychologii sztuki [Seven Lectures on the Psychology of Art]. Krakow: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Kubinowski, D. (2016). Istota jakościowych badań pedagogicznych – wprowadzenie. [The Essence of Qualitative Pedagogical Research: An Introduction]. Jakościowe Badania Pedagogiczne, 1(1), 5–14. doi: 10.18276/jbp.2016.1.1-01
La Jevic, L. & Springgay, S. (2008). A/r/tography as an ethics of embodiment: Visual journals in preservice education. Qualitative Inquiry, 14(1), 67–89, doi: 10.1177/1077800407304509
Leavy, P. (2018). Metoda spotyka sztukę. Praktyki badawcze oparte na sztuce [Method Meets Art: Arts-Based Research Practice]. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury. Lopez-Pelaez-Casellas, M. P., & Garcia-Herrera, C. (2019). An Artistic Research Proposal From an A/R/TOGRAPHY Perspective: A Study of the First Movement of Strauss’s Oboe Concerto. Revista Musica Hodie, 19, 1–12, doi: 10.5216/mh.v19.54873.
Muszyńska, M. (2013). Alegorie w estetycznych przestrzeniach pedagogiki. Dwoistość w ekspozycjach ironicznego alegoryka – badania jakościowe [Allegories in the Aesthetic Spaces of Pedagogy: Duality in the Expositions of an Ironic Allegorist – Qualitative Research]. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek /Grado.
Pryszmont, M. (2020). Metodologia jako sztuka wyjścia. Podejścia badawcze i praktyki edukacyjne w andragogicznych studiach nad macierzyństwem [Methodology As an Art of a Way Out: Research Approaches and Educational Practices in Andragogical Studies on Motherhood]. Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT.
Schultz, C. S., & Legg, W. (2020). A/r/tography: At the Intersection of Art, Leisure, and Science. Leisure Sciences, 42(2), 243-252, doi: 10.1080/01490400.2018.1553123.
Springgay, S., Irwin, R. L., & Kind, S. W. (2005). A/r/tography As Living Inquiry Through Art and Text. Qualitative Inquiry, 11(6), 897–912, doi: 10.1177/1077800405280696.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Olga Hucko
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 9
Liczba cytowań: 0
