The moderating role of basic hope on the relationship between self-efficacy and disability acceptance in women with congenital and acquired physical disability
DOI:
https://doi.org/10.12775/PBE.2026.010Słowa kluczowe
basic hope, disability acceptance, moderation analyses, self-efficacy, women with physical disabilityAbstrakt
Zaprezentowane badanie ma na celu zweryfikowanie związku między poczuciem własnej skuteczności a akceptacją niepełnosprawności przy uwzględnieniu moderującego wpływu nadziei podstawowej u kobiet z wrodzoną i nabytą niepełnosprawnością ruchową. W badaniu wzięło udział 181 kobiet z wrodzoną i nabytą niepełnosprawnością ruchową, które wypełniły następujące narzędzia: Skalę Uogólnionej Własnej Skuteczności (GSES), Wielowymiarową Skalę Akceptacji Utraty Sprawności (WSAUS) oraz Kwestionariusz Nadziei Podstawowej BHI-12. Związki między uwzględnionymi zmiennymi badano za pomocą analiz korelacji i moderacji. W modelu moderacji poczucie własnej skuteczności uznano za predyktor, podstawową nadzieję za moderator, a akceptację niepełnosprawności za zmienną wynikową. Poczucie własnej skuteczności koreluje z akceptacją niepełnosprawności. Podstawowa nadzieja moderuje ten związek. Wszystkie cztery modele były istotne statystycznie, a dwa z nich ujawniły moderującą rolę nadziei podstawowej u badanych kobiet. Związek między poczuciem własnej skuteczności a akceptacją niepełnosprawności jest moderowany przez nadzieję u badanych kobiet z niepełnosprawnością ruchową.
Bibliografia
Attawong, T., & Kovindha, A. (2005). The Influencing Factors of Acceptance of Disability in Spinal Cord Injured Patients. Nepal Journal Neuroscience, 2, 67–70, doi: 10.3126/njn.v2i1.19997.
Bandura, A. (1994). Self-Efficacy. In: V. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of Human Behavior (pp. 71–81). New York: Academic Press.
Becker, H., Andrews, E., Walker, L. O., & Phillips, C. S. (2021). Health and Well-Being Among Women with Physical Disabilities After Childbirth: An Exploratory Study. Women’s Health Issues, 31(2), 140–147, doi: 10.1016/j.whi.2020.10.007.
Bogart, K. R. (2014). The Role of Disability Self-Concept in Adaptation to Congenital or Acquired Disability. Rehabilitation Psychology, 59(1), 107–115, doi: 10.1037/a0035800.
Byra, S. (2017a). Pozytywne zmiany w percepcji kobiet z nabytą niepełnosprawnością ruchową [Positive Changes in Perception Women with Acquired Physical Patch Disability]. Roczniki Pedagogiczne, 9(45), 19–41, doi: 10.18290/rped.2017.9.3-2.
Byra, S. (2017b). Wielowymiarowa Skala Akceptacji Utraty Sprawności (WSAUS) – polska adaptacja Multidimensional Acceptance of Loss Scale J.M. Ferrina, F. Chana, J. Chronister, C.Y. Chiu [WSAUS – Polish Adaptation of the Multidimensional Acceptance of Loss Scale by James M. Ferrin, Fong Chan, Julie Chronister and Chung-Yi Chiu]. Człowiek, Niepełnosprawność, Społeczeństwo, 1(35), 29–50, doi: 10.5604/01.3001.0010.0973.
Byra, S., & Ćwirynkało, K. (2018). Coping Strategies in Students with Physical Disabilities – Predictive Role of Self-Esteem, General Self-Efficacy and Basic Hope. Hrvatskarevija za Rehabilitacijska Istraživanja, 54(2), 1–11, doi: 10.31299/hrri.54.2.1
Byra, S. (2019). Basic Hope and Posttraumatic Growth in People With Traumatic Paraplegia – the Mediating Effect of Acceptance of Disability. Spinal Cord, 57, 301–307, doi:10.1038/s41393-018-0215-7.
Byra, S., & Gabryś, A. (2022). Coping Strategies of Women with Long-Term Spinal Cord Injury – the Role of Beliefs About the World, Self-Efficacy, and Disability. Rehabilitation Counselling Bulletin, 66(2), 136–148, doi: 10.1177/00343552211063649.
Dhole, S. R., Gaur, A. K., More, S. N., Popalwar, H., & Lokhande, V. (2015). Study of Locomotor Disability Due to Various Types of Trauma. National Journal of Medical Research, 5(3), 194–198.
Dunn, D.S. (2015). The Social Psychology of Disability. Oxford University Press.
Dymecka, J., Gerymski, R., Tataruch, R., & Bidzan, M. (2021). Fatigue, Physical Disability and Self-Efficacy as Predictors of the Acceptance of Illness And Health-Related Quality of Life In Patients with Multiple Sclerosis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(24), 13237, doi:10.3390/ijerph182413237.
Elfstrom, M. L., & Kreuter, M. (2006). Relationships Between Locus of Control, Coping Strategies and Emotional Well-Being in Persons with Spinal Cord Lesion. Journal of Clinical Psychology Medicine Settings, 13(1), 93–104, doi: 10.1007/s10880-005-9001-8.
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical Power Analyses Using G*Power 3.1: Tests For Correlation and Regression Analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149–1160, doi: 10.3758/BRM.41.4.1149.
Fekete, Ch., Tough, H., Arora, M., Hasnan, N., Joseph, C., Popa, D., Strom, V., & Middleton, J. (2021). Are Social Relationships An Underestimated Resource for Mental Health in Persons Experiencing Physical Disability? Observational Evidence From 22 Countries. International Journal of Public Health, 66, 1–11, doi: 10.3389/ijph.2021.619823.
Felter, C. E., Bentley, J. A., Sadowsky, C. L., & Wegner, S. T. (2017). Characteristics of Individuals Seeking Activity-Based Restorative Therapy Following Spinal Cord Injury: A Focus On Hope. Neuro Rehabilitation, 41(1), 237–240, doi:10.3233/NRE-171476.
Gabryś, A. (2020). Social Relationship Quality Among Women with Spinal Cord Injury – The Role of Disability Acceptance. Hrvatskarevija za Rehabilitacijska Istraživanja, 56(2), 121–131, doi: 10.31299/hrri.56.2.7.
Garcia, M. H., Petersen, J. M., Parker, S. E., Rubenstein, E., & Werler, M. M. (2022). Medication Use During Pregnancy Among Women with Congenital Physical Disabilities. Birth Defects Research, 114(14), 785–796, doi: 10.1002/bdr2.2048
Harrison, T., Stuifbergen, A., Adachi, E., & Becker, H. (2004). Marriage, Impairment, and Acceptance in Persons with Multiple Sclerosis. Western Journal of Nursing Research, 26(3), 266–285.
Heideveld-Gerritsen, M., van Vulpen, M., Hollander, M., Maatman, S. O., Ockhuijsen, H., & van den Hoogen, A. (2021). Maternity Care Experiences of Women with Physical Disabilities: A Systematic Review. Midwifery, 96, 102938, doi: 10.1016/j.midw.2021.102938.
Hughes, R. B., Beers, L., & Robinson-Whelen, S. (2022). Health Information Seeking by Women with Physical Disabilities: A Qualitative Analysis. Disability and Health Journal, 15(2), 101268, doi: 10.1016/j.dhjo.2022.101268.
Jamal, R., Komal, M. W., & Ahmad, M. S. (2021). Comparison of Life Satisfaction and Attitude Towards Disability Between Congenital and Acquired Physical Disabilities. Sir Syed Journal of Education & Social Research, 4(2), 71–81, doi: 10.36902/sjesr-vol4-iss2-2021(71–81).
Juczyński, Z. (2001). Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia [Measures in Health Psychology]. Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
Kim, J. (2022). Disability Acceptance As a Moderator of the Impacts of Disability Stigma On Job Satisfaction of People with Disabilities in the Workplace. Journal of Vocational Rehabilitation, 57(3), 225–235, doi: 10.3233/JVR-221.
Lal, S., Tremblay, S., Starcevic, D., Mauger-Lavigne, M., & Anaby, D. (2022). Mental Health Problems Among Adolescents and Young Adults with Childhood-Onset Physical Disabilities: A Scoping Review. Frontiers in Rehabilitation Sciences, 3, 904586, doi: 10.3389/fresc.2022.904586.
Martz, E., & Livneh, H. (2016). Psychosocial Adaptation To Disability within the Context of Positive Psychology: Findings From the Literature. Journal of Occupational Rehabilitation, 26(1), 4–12, doi: 10.1007/s10926-015-9598-x.
Muziki, J. d’A., Uwimbabazi, M. P., Uwera, T., Muhayisa, A., & Mutabaruka, J. (2024). The Mediating Role of Positive Feelings in the Association Between Adaptation to Disability and Positive Emotional Well-Being in a Sample of Students with Congenital Physical Disabilities. Discover Mental Health, 4(1), 67, doi: 10.1007/s44192-024-00121-1.
Nery-Hurwit, M. B., Kalpakjian, C. Z., Kreschmer, J. M., Quint, E. H., & Ernst, S. (2022). Development of a Conceptual Framework of Sexual Well-Being For Women with Physical Disability. Women’s Health Issues, 32(4), 376–387, doi: 10.1016/j.whi.2022.02.003.
Nosek, M. A., & Hughes, R. B. (2003). Psychosocial Issues of Women with Physical Disabilities: The Continuing Gender Debate. Rehabilitation Counseling Bulletin, 46(4), 224–233, doi: 10.1177/003435520304600403.
O’Connor-Terry, C., & Harris, J. (2022). Pregnancy Decision-Making in Women with Physical Disabilities. Disability and Health Journal, 15(1), 101176, doi: 10.1016/j.dhjo.2021.101176.
Ordway, A. R., Johnson, K. L., Amtmann, D., Bocell, F. D., Jensen, M. P., & Molton, I. R. (2020). The Relationship Between Resilience, Self-Efficacy, and Employment in People with Physical Disabilities. Rehabilitation Counseling Bulletin, 63(4), 195–205, doi: 10.1177/00343552198866.
Pentland, W., Walker, J., Minnes, P., Tremblay, M., Brouwer, B., & Gould, M. (2002). Women with Spinal Cord Injury and the Impact of Aging. Spinal Cord, 40, 374–387, doi: 10.1038/sj.sc.3101295.
Peter, C., Muller, R., Cieza, A., & Geyh, S. (2012). Psychological Resources in Spinal Cord Injury: A Systematic Literature Review. Spinal Cord, 50(3), 188–201.
Smeltzer, S. C., Maldonado, L. T., McKeever, A., Amorim, F., Arcamone, A., & Nthenge, S. (2022). Qualitative Descriptive Study of Childbirth Educators’ Perspectives On Prenatal Education for Women with Physical Disability. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing, 51(3), 302–312, doi: 10.1016/j.jogn.2022.02.002.
Stojic, S., Affolter, S., Stadler, G., Missmer, S.A, Pannek, J., Stoyanov, J., Eriks-Hoogland, I., Luscher, J., Glisic, M. (2025). Mapping Sex and Gender in the Landscape of Spinal Cord Injury Research: A Bibliometric Analysis and Research Framework. Spinal Cord, 63(7), 333–341, doi: 10.1038/s41393-025-01084-9.
Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., & Podsakoff, N. P. (2012). Sources of Method Bias in Social Science Research and Recommendations On How To Control It. Annual Review of Psychology, 63, 539–569, doi: 10.1146/annurev-psych-120710-100452.
Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2004). SPSS and SAS Procedures For Estimating Indirect Effects In Simple Mediation Models. Behavior Research Methods, Instruments, & Computers, 36(4), 717–731.
Taleporos, G., & McCabe, M. P. (2003). Relationships, Sexuality and Adjustment Among People with Physical Disability. Sexual and Relationship Therapy, 18(1), 25–43, doi: 10.1080/1468199031000094601.
Terrill, A. L., & Molton, I. R. (2019). Frequency and Impact of Midlife Stressors Among Men and Women with Physical Disability. Disability and Rehabilitation, 41(15), 1760–1767, doi: 10.1080/09638288.2018.1441971.
Trzebiński, J., & Zięba, M. (2004). Basic Hope As a World-View: An Outline of a Concept. Polish Psychological Bulletin, 35(3), 173–182.
Wheaton, F. V., & Crimmins, E. M. (2016). Female Disability Disadvantage: A Global Perspective on Sex Differences in Physical Function and Disability. Ageing & Society, 36(6), 1136–1156, doi: 10.1017/S0144686X15000235.
Wright, B. (1983). Physical Disability. A Psychosocial Approach. Harper & Row. Zitzelsberger, H. (2005). (In)visibility: Accounts of Embodiment of Women with Physical Disabilities and Differences. Disability & Society, 20(4), 389–403, doi: 10.1080/09687590500145397.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Agnieszka Gabryś, Panagiotis Varsamis

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 4
Liczba cytowań: 0