Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Język Polski

Przegląd Badań Edukacyjnych

Principle-Based Concept Analysis in Educational Sciences: A Practical Guide to Methodology and Applications
  • Strona domowa
  • /
  • Principle-Based Concept Analysis in Educational Sciences: A Practical Guide to Methodology and Applications
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 2 Nr 57 (2025): Przegląd Badań Edukacyjnych /
  4. Metody zbierania i analizy danych w badaniach edukacyjnych

Principle-Based Concept Analysis in Educational Sciences: A Practical Guide to Methodology and Applications

Autor

  • Kamila Kacprzak-Wachniew Adam Mickiewicz University https://orcid.org/0000-0002-3668-1720
  • Justyna Spychalska-Stasiak Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland https://orcid.org/0000-0001-7870-7469

DOI:

https://doi.org/10.12775/PBE.2025.034

Słowa kluczowe

principle-based concept analysis, systematic review, educational research, interpretive paradigm

Abstrakt

The article serves as a guide to the application of Principle-Based Concept Analysis (PBCA). This approach aligns the method with the interpretive paradigm. The use of this methodology in educational research enables a multidimensional theoretical and practical analysis of concepts that are variably defined and operationalized. A systematic review conducted using PBCA meets the criteria of replicability, credibility, and transparency of results, making it a valuable tool for advancing both the theoretical and practical foundations of the discipline. The aim of this article is to present the fundamental assumptions of PBCA, including specific
directives that facilitate its application in educational research. The article outlines the theoretical and methodological foundations of the method, with particular emphasis on its phases and the four key principles – epistemological, pragmatic, linguistic, and logical – which enable
effective comparison of concepts used in the study of education.

Bibliografia

Aghebati, N., Mohammadi, E., Ahmadi, F., & Noaparast, K.B. (2014). Principle-Based Concept Analysis: Intentionality in Holistic Nursing Theories. Journal of Holistic Nursing, 33(1), 68–83, doi: 10.1177/0898010114537402.

Bała, M.M, Leśniak, W., & Jaeschke, R. (2015). Proces przygotowywania przeglądów systematycznych, z uwzględnieniem przeglądów Cochrane [Process of Developing Systematic Reviews, Including Cochrane Reviews]. Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej, 125, 16–25.

Bernard, J. (2015). Student Engagement: A Principle-Based Concept Analysis. International Journal of Nursing Education Scholarship, 12(1), 111–121, doi: 10.1515/ijnes-2014-0058.

Foley, A. S., & Davis, A. H. (2017). A Guide To Concept Analysis. Clinical Nurse Specialist: The Journal for Advanced Nursing Practice, 31(2), 70–73, doi: 10.1097/NUR.0000000000000277.

Hannon, S.E., Daly, D., & Higgins, A. (2022). Resilience in the Perinatal Period and Early Motherhood: A Principle-Based Concept Analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(8), 4754, doi: 10.3390/ijerph19084754.

Hensel, P. (2020). Systematyczny przegląd literatury w naukach o zarządzaniu i jakości [Systematic Literature Review in Management and Quality Sciences: Applications and Examples]. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Sekcja Wydawnicza Wydziału Zarządzania UW, doi: 10.7172/978-83-66282-19-3.2020.wwz.2.

Kabusi, M., & Khoddam, H. (2024). Principle-Based Concept Analysis: A Narrative Review from a Nursing Perspective. Journal of Nursing Advances in Clinical Sciences, 1(1), 51–58, doi: 10.32598/JNACS.2401.1007.

Lenart-Gansiniec, R. (2021). Systematyczny przegląd literatury w naukach społecznych. Przewodnik dla studentów, doktorantów i nie tylko [Systematic Literature Review in the Social Sciences: A Guide for Students, Doctoral Researchers, and Beyond]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Matera, J., & Czapska, J. (2014). Zarys metody przeglądu systematycznego w naukach społecznych [Outline of the Systematic Review Method in the Social Sciences]. Warszawa: IBE.

Matysek, A., & Tomaszczyk, J. (2020). Cyfrowy warsztat humanisty [The Humanist’s Digital Workshop]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mazur, Z., & Orłowska, A. (2018). Jak zaplanować i przeprowadzić systematyczny przegląd literatury [How to Plan and Conduct a Systematic Literature Review], Polskie Forum Psychologiczne, 23(2), 235-251, doi: 10.14656/PFP20180202.

Morse, J.M., Mitcham, C., Hupcey, J.E., & Cerdas, M. (1996). Criteria for Concept Evaluation. Journal of Advanced Nursing, 24(2), 385–390, doi: 10.1046/j.1365-2648.1996.18022.x.

Orłowska, A., Mazur, Z., & Łaguna, M. (2017). Systematyczny przegląd literatury: na czym polega i czym rożni się od innych przeglądow [Systematic Literature Review: What It Is and How It Differs from Other Types of Reviews]. Ogrody Nauk i Sztuk, 7, 350–363, doi: 10.15503/onis2017.350.363.

Penrod, J., & Hupcey, J.E. (2005). Enhancing Methodological Clarity: Principle-Based Concept Analysis. Journal of Advanced Nursing, 50(4), 403–409, doi: 10.1111/j.1365-2648.2005.03405.x.

Pulikowski, A. (2018). Modelowanie procesu wyszukiwania informacji naukowej: strategie i interakcje [Modeling the Process of Scientific Information Retrieval: Strategies and Interactions]. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Rodgers, B. L. (1989). Concepts, Analysis and the Development of Nursing Knowledge: The Evolutionary Cycle. Journal of Advanced Nursing, 14(4), 330–335, doi: 10.1111/j.1365-2648.1989.tb03420.x.

Rodgers, B.L., Jacelon, C.S., & Knafl, K.A. (2018). Concept Analysis and the Advance of Nursing Knowledge: State of the Science. Journal of Nursing Scholarship: An Official Publication of Sigma Theta Tau International Honor Society of Nursing, 50(4), 451–459, doi: 10.1111/jnu.12386.

Russell, B. H. (2013). Intellectual Curiosity: A Principle-Based Concept Analysis. Advances in Nursing Science, 36(2), 94–105, doi: 10.1097/ANS.0b013e3182901f74.

Smith, S., & Morelius, E. (2021). Principle-Based Concept Analysis Methodology Using a Phased Approach with Quality Criteria. International Journal of Qualitative Methods, 20, doi: 10.1177/16094069211057995.

Stępień, B. (Ed.) (2023). Systematyczny przegląd literatury w naukach ekonomicznych. Metodyka, przykłady [Systematic Literature Review in the Economic Sciences: Methodology and Examples]. Poznań: Wydawnictwo: UEP.

Walker, L.O., Avant, K.C. (2005). Strategies for Theory Construction in Nursing. 4th Edition. New Jersey: Pearson Prentice Hall.

Wilson, J. (1963). Thinking with Concepts. Cambridge, England: Cambridge University Press.

Przegląd Badań Edukacyjnych

Pobrania

  • pdf (English)

Opublikowane

2025-12-15

Jak cytować

1.
KACPRZAK-WACHNIEW, Kamila & SPYCHALSKA-STASIAK, Justyna. Principle-Based Concept Analysis in Educational Sciences: A Practical Guide to Methodology and Applications. Przegląd Badań Edukacyjnych [online]. 15 grudzień 2025, T. 2, nr 57, s. 165–182. [udostępniono 6.2.2026]. DOI 10.12775/PBE.2025.034.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 2 Nr 57 (2025): Przegląd Badań Edukacyjnych

Dział

Metody zbierania i analizy danych w badaniach edukacyjnych

Licencja

Prawa autorskie (c) 2025 Kamila Kacprzak-Wachniew, Justyna Spychalska-Stasiak

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 115
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Język Polski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

principle-based concept analysis, systematic review, educational research, interpretive paradigm
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa