Values of Academic Youth: A Polish-Czech-Slovakian Comparative Study
DOI:
https://doi.org/10.12775/PBE.2025.031Słowa kluczowe
values, education students, academic youth, future teachers, comparative studiesAbstrakt
Artykuł to komunikat z badań porównawczych realizowanych w 2023 roku wśród studentów pedagogiki polskich, czeskich i słowackich uniwersytetów. W badaniach posłużono się metodą ankiety. Badaniami objęto 314 osób, byli to studenci z Polski, Czech i Słowacji. Celem badań było poznanie systemu wartości studentów pedagogiki. W celu weryfikacji postawionych pytań badawczych wykonano analizy statystyczne przy użyciu pakietu IBM SPSS Statistics 25. Przy jego pomocy wykonano analizy częstości, analizy korelacji rangowej rho Spearmana, testy χ2 oraz dokładne testy Fishera. Za poziom istotności uznano klasyczny próg α = 0,05. Dla respondentów wartości są czymś, co pomaga im kształtować swoją tożsamość, relacje z innymi oraz sposób, w jaki dążą do osiągnięcia swoich celów. Jak zakładano w sformułowanej tezie, analiza wyników badań nie wykazała znaczących różnic w rozumieniu wartości pomiędzy poszczególnymi narodowościami. Najbardziej interesujący wydaje się jednak fakt, że Polacy niewierzący częściej wskazują kościół jako źródło wartości od osób wierzących – w przeciwieństwie do respondentów czeskich i słowackich.
Bibliografia
CBOS. (2013). Wieś polska – postawy, styl życia. Komunikat z Badań [Polish Countryside – Attitudes, Lifestyle. Research Report]. Warszawa: Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej. Retrieved 22 March 2025 from: https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2013/K_117_13.PDF.
Dudek, M., & Panas, T. (2023). Wartości studentow pedagogiki [Values of Education Students]. Studia scientifica, 3, 118–129, doi: 10.54937/ssf.2023.22.3.118-129.
Gromkowska-Melosik, A. (2013). Feminizacja zawodu nauczycielskiego – „rożowe kołnierzyki” i paradoksy rynku pracy [The Feminisation of the Teaching Profes sion – „Pink-Collar Workers” and Labour Market Paradoxes]. Studia Edukacyjne, 25, 85–100, doi: 10.12775/PBE.2017.020.
Harwas-Napierała, J., & Trempała, B. (2000). Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia człowieka [Human Development Psychology. Characteristics of Human Life Stages]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Krajewski, W., & Banajski, R. (1996). Słownik pojęć filozoficznych [Dictionary of Philosophical Terms]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe „Scholar”.
Łobocki, M. (2007). Teoria wychowania w zarysie [An Outline of Educational Theory]. Krakow: Oficyna Wydawnicza “Impuls”.
Mariański, J. (2014). Moralność w kontekście społecznym [Morality in a Social Context].Kraków: Zakład Wydawniczy “Nomos”.
Nowak, M. (2000). Podstawy pedagogiki otwartej. Ujęcie dynamiczne w inspiracji chrześcijańskiej [The Fundamentals of Open Pedagogy. A Dynamic Approach Inspired by Christianity]. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL.
Perz, T. (2020). Świat wartości w ujęciu Maxa Schellera – konsekwencje pedagogiczne [The World of Values According to Max Scheller – Pedagogical Consequences]. Edukacja Humanistyczna, 1(42), 77–88.
Popielski, K., & Mamcarz, P. (2015). Trauma egzystencjalna a wartości [Existential Trauma and Values]. Warszawa: Difin.
Ramiszewska, Z. (2024). Rola wartości w życiu ludzkim [The Role of Values in Human Life]. In: P. Magier (Ed.), Młodzież wobec wartości [Young People and Values], (pp. 9–29). Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
Rokeach, M. (1973). The Nature of Human Values. New York: Free Press.
Rubacha, K. (2008). Metodologia badań nad edukacją [Methodology of Educational Research]. Warszawa: WAiP.
Scheler, M. (1980). Der Formalismus in der Ethik und die materiale Wertetrhik. Bern-Munchen. Quoted. In: T. Perz, Świat wartości w ujęciu Maxa Schellera – konsekwencje pedagogiczne [The World of Values According to Max Scheller – Pedagogical Consequences], (pp. 47–48). Edukacja Humanistyczna, 1(42), 2020, 77–88.
Siwek, T. (2016). Czechy, Słowacja i Czechosłowacja – geografia regionalna dawniej i dziś [The Czech Republic, Slovakia and Czechoslovakia– Regional Geography in the Past and Today]. In: T. Marszał (Ed.), Miasto – region – gospodarka w badaniach geograficznych. W stulecie urodzin Profesora Ludwika Straszewicza [City – Region – Economy in Geographical Research. On the Centenary of Professor Ludwik Straszewicz’s Birth], (pp. 163–177). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, doi: 10.18778/8088-005-4.09.
Suchodolska, J. (2017). Poczucie jakości życia młodych na przykładzie studenckiej społeczności akademickiej [The Sense of Quality of Life Among Young People, as Exemplified by the Student Academic Community]. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Szczepański, J. (1972). Elementarne pojęcia socjologii [Basic Concepts of Sociology]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tatarkiewicz, W. (1990). Pojęcie wartości, czyli co historyk filozofii ma do zakomunikowania historykowi sztuki [The Concept of Value, or What a Historian of Philosophy Has to Say To an Art Historian]. In: W. Tatarkiewicz (Ed.), O filozofii i sztuce [On Philosophy and Art], (pp. 69–77). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Walewski, P. (2022). Wartości chrześcijańskie a europejskie. Chrześcijaństwo kształtujące tożsamość Europy. [Christian and European Values. Christianity Shaping Europe’s Identity]. Pelplin: Bernardinum.
Wereszczyńska, K. (2019). “Społeczeństwo Otwarte” – czasopismo wspierające nauczycieli w wychowaniu uczniow do demokracji i obywatelskości [Open Society – A Magazine Supporting Teachers in Educating Students About Democracy and Citizenship]. Studia z Teorii Wychowania, 4(29), 107–133, doi: 10.5604/01.3001.0014.1077.
Węziak-Białowolska, D. (2013). Model kapitału intelektualnego regionu. Koncepcja pomiaru i jej zastosowania [The Intellectual Capital Model of a Region. The Concept of Measurement and Its Applications]. Warszawa: Szkoła Głowna Handlowa.
Wojciechowska, M. (2022). System wartości przyszłych nauczycieli wczesnej edukacji [The Value System of Future Early Years Teachers]. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 4(67), 67–79, doi: 10.35765/eetp.2022.1767.05.
Żuk, G. (2016). Edukacja aksjologiczna: zarys problematyki [Axiological Education: An Outline of the Issues]. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Katarzyna Jas-Liszok

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 113
Liczba cytowań: 0