Globalizacja – imperializm kulturowy czy nowy indywidualizm?

Danuta Wajsprych

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SPI.2016.4.001

Abstrakt


Artykuł jest głosem w dyskusji na temat zjawiska globalizacji i próbą odpowiedzi na pytanie, czy jest ono neutralnym pod względem kulturowym opisem geopolitycznych realiów XXI wieku, czy też normatywną wizją pewnej formy życia? Wypowiedź skonstruowano na podstawie krytycznego przeglądu współczesnej teorii społecznej, w której globalizacja jawi się jako proces przekształcający nie tylko instytucje i organizacje, lecz także samą tkankę tożsamości i życia osobistego. We wnioskach końcowych sformułowano tezę o dwóch sposobach, w jakich dokonuje się globalizacja w sferze kultury. Pierwszy to homogenizacja, w której promuje się te same dla wszystkich wartości oraz wzory konsumpcji. Drugi to dywersyfikacja doprowadzająca do wyodrębniania się i tworzenia nacjonalizmów, poszukiwania odrębności, budowania tożsamości (często opartej na konstruowanej tradycji). Poszczególne kultury rekonstruują swą specyfikę, endemizując ponadnarodowe formy kulturowe, w związku z czym należy zwrócić uwagę nie tylko na globalną instytucjonalizację światowego życia, ale również na lokalizację globalności. Zadaniem przyszłej teorii społecznej jest zatem krytyczne badanie i analizowanie warunków społecznych, w których globalne media mogą zarówno wzmacniać, jak i osłabiać narodowe kultury i tożsamości.


Słowa kluczowe


globalizacja; uniformizacja; indywidualizacja; imperializm kulturowy; tożsamość

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


Barber B., Dżihad kontra McŚwiat, transl. H. Jankowska, Muza, Warszawa 2004.

Castells M., Społeczeństwo sieci, transl. M. Marody, K. Pawluś, J. Stawiński, S. Szymański, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007.

Elliott A., Lemert Ch., The New Individualism: The Emotional Costs of Globalization, Routledge, London 2006.

Elliott A., Współczesna teoria społeczna, transl. P. Tomanek, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011.

Giddens A., Europa w epoce globalnej, transl. M. Klimowicz, M. Habura, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009.

Harvey D., Neoliberalizm. Historia katastrofy, transl. J.P. Listwan, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa 2008.

Held D., Global Transformations, Cambridge University Press, Cambridge 1999.

Hirst P., Thompson G., Globalization in Question. The International Economy and the Possibilities of Governance, Polity Press, Cambridge 1999.

Ohmae K., The End of the Nation State. The Rise of Regional Economies, Free Press, New York 1995.

Sennett R., Kultura nowego kapitalizmu, transl. G. Brzozowski, K. Osłowski, Muza, Warszawa 2010.

Sennett R., Korozja charakteru, osobiste konsekwencje pracy w nowym kapitalizmie, transl. J. Dzierzgowski, Ł. Mikołajewski, Muza, Warszawa 2006.

Tomlinson J., Cultural Imperialism: A Critical Introduction, Pinter, London 1991.

Virilio P., Bomba informacyjna, transl. S. Królak, Sic!, Warszawa 2006.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Aktualne numery
ISSN 2450-5358

e-ISSN 2450-5366

Poprzedni: ISSN 2299-4890

Partnerzy platformy czasopism