W służbie edukacji kobiet. Działalność Felicji Boberskiej z Wasilewskich (1825–1889)

Joanna Falkowska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SPI.2016.3.006

Abstrakt


Głównym celem artykułu jest ukazanie treści dotyczących wychowania i kształcenia kobiet, jakie proponowała w swym pisarstwie Felicja Boberska, wychowawczyni kobiet oraz literatka, lwowianka z urodzenia. Zajmuje ona zaszczytne miejsce wśród kobiet zasłużonych dla życia naukowego, oświatowego i kulturalnego drugiej połowy XIX wieku. Odnotowano wówczas wzmożoną aktywność kobiet w kwestii starań o równouprawnienie w dostępie do edukacji. Boberska była nie tylko publicystką i pedagogiem, ale także prowadziła we Lwowie nowoczesną pensję, aktywnie uczestniczyła we lwowskim życiu społecznym i literackim jako działaczka Towarzystwa Pedagogicznego, starsza nauczycielka w żeńskim seminarium nauczycielskim, współpracowniczka Stowarzyszenia Nauczycielek i lwowskiego Stowarzyszenia pracy kobiet. Była też autorką prac o charakterze pedagogicznym, historycznym, literackim. Całemu jej życiu przyświecała idea poświęcenia i pożytecznej pracy dla innych. Analizując życie i działalność pedagogiczną Boberskiej, trzeba szczególnie wyróżnić dwa aspekty jej aktywności na rzecz edukacji kobiet, a więc pracę zawodową i wysiłek włożony w wychowanie i wykształcenie pokolenia polskich kobiet oraz piśmiennictwo, ze szczególnym uwzględnieniem ukazywania przez nią roli kobiet w życiu naukowym, oświatowym, politycznym. Ponadto w tekście zwrócono uwagę na pewien wzorzec wizerunku kobiety końca XIX wieku, który propagowała ta nauczycielka i publicystka pedagogiczna.


Słowa kluczowe


nauczycielka; edukacja kobiet; piśmiennictwo pedagogiczne; myśl pedagogiczna

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bilewicz A., Prywatne średnie ogólnokształcące szkolnictwo żeńskie w Galicji w latach 1867–1914, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1998.

Boberska F., Klementyna z Tańskich Hoffmanowa, Odczyt Felicji Boberskiej, J. Dobrzański & K. Groman, Lwów 1871.

Boberska F., O Polkach, które się szczególniej zasłużyły Ojczyźnie w powstaniu listopadowym, Wydawnictwo Fundacji im. ś.p. Felicji z Wasilewskich Boberskiej, Lwów 1893.

Boberska F., Narcyza Żmichowska, Wydawnictwo Fundacji im. ś.p. Felicji z Wasilewskich Boberskiej, Lwów 1893.

Boberska F., Karol Baliński, Odczyt Felicji Boberskiej, Odbitka z „Reformy”, Kraków 1882.

Boberska F., Henryk Jabłoński, Odbitka z „Nowej Reformy”, Kraków 1883.

Boberska F., Kościuszko i Kiliński, Gubrynowicz i Schimdt, Lwów 1893.

Boberska F., Joachim Lelewel, Gubrynowicz i Schimdt, Lwów 1893.

Boberska F., Mieczysław Romanowski, Gubrynowicz i Schimdt, Lwów 1893.

Boberska F., Zygmunt August i jego czasy w Polsce, K. Łukaszewicz, Lwów 1884.

Boberska F., Historia literatury polskiej ofiarowana młodym, uczącym się Polkom, T. 1, K. Wild, Lwów 1870.

Boberska F., O kształceniu charakteru: odczyt dla kobiet miany na rzecz Towarzystwa Pedagogicznego we Lwowie dnia 23 lutego 1881 r., Księgarnia Polska, Lwów 1881.

C.K. Seminaria nauczycielskie męskie i żeńskie Królestwa Galicji i Wielkiego Księstwa Krakowskiego w okresie 1871–1896, nakł. Dyrekcyj C.K. Seminaryów Nauczycielskich Galicyjskich.

Czajecka B., Z domu w szeroki świat. Droga kobiet do niezależności w zaborze austriackim w latach 1890–1914, Tow. Autorów i Wydawców Prac Nauk. Universitas. Kraków 1990.

Dąbrowska J. E., Klementyna. Rzecz o Klementynie z Tańskich Hoffmanowej, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2008.

Dormus K., Kazimiera Bujwidowa 1867–1932. Życie i działalność społeczno-oświatowa, Secesja, Kraków 2002.

Dutkowa R., Żeńskie gimnazja Krakowa w procesie emancypacji kobiet (1896–1918), Księgarnia Akademicka, Kraków 1995.

Falkowska J., Przeciw marzycielstwu. Działalność edukacyjna Anastazji z Jełowickich Dzieduszyckiej (1842–1890), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2014.

Habat A., Jadwiga Petrażycka-Tomicka. Życie i działalność, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Rzeszów 2001.

Kobieta i kultura: kobiety wśród twórców kultury intelektualnej i artystycznej w dobie rozbiorów i w niepodległym państwie polskim: zbiór studiów, red. A. Żarnowska i A. Szwarc, Wydawnictwo DiG, Warszawa 1996.

Kobieta i edukacja na ziemiach polskich w XIX i XX wieku, red. A. Żarnowska, A. Szwarca, cz. I i II, Wydawnictwo DiG, Warszawa 1995.

Kosmowska I., Milkuszyc D., Szycówna A., Kobieta polska jako autorka pedagogiczna, Wydawnictwo Sekcji pedagogiczno-oświatowej projektowanej Wystawy pracy kobiety polskiej, Warszawa 1912.

O kobietach: studia i szkice: wiek XIX i XX, red. J. Hoff, Uniwersytet Rze­szowski, Rzeszów 2011.

Meissner A., Prywatne seminaria nauczycielskie żeńskie w Galicji doby autonomicznej 1896–1914. Powstanie, działalność i kadra nauczycielska, w: Nauczyciele galicyjscy, red. A. Meissner, Galicja i jej dziedzictwo, T. 6, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Rzeszów 1996.

Meissner A., Spór o duszę polskiego nauczyciela. Społeczeństwo galicyjskie wobec problemów kształcenia nauczycieli, Galicja i jej dziedzictwo, T. 11, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Rzeszów 1999.

Meissner A., Kształcenie nauczycieli w środkowej Galicji 1871–1918, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Rzeszów 1974.

Mrozowska K., Sto lat działalności kobiet polskich w oświacie i nauce, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Kraków 1971.

Pamiętnik, wydany z powodu ćwierćwiekowego jubileuszu galicyjskich seminariów nauczycielskich, obchodzonego we Lwowie w dniach 19, 20 i 21 listopada 1896 r., nakł. Dyrekcyj C.K. Seminaryów Nauczycielskich Galicyjskich, Lwów 1896.

Partnerka, matka, opiekunka. Status kobiety w dziejach nowożytnych od XVI do XX wieku, red. K. Jakubiak, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Bydgoszcz 2000.

Pisma Felicji z Wasilewskich Boberskiej, Piller i Spółka, Lwów 1893.

Rola i miejsce kobiet w edukacji i kulturze polskiej, red. W. Jamrożek i D. Żołądź-Strzelczyk, t. II, Wydawnictwo Instytutu Historii Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań 2001.

Starkel J., Panna Felicja, „Kronika Powszechna” 1912, nr 42.

Suchmiel J., Udział kobiet w nauce do 1939 roku w Uniwersytecie Jagiellońskim, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie, Częstochowa 1994.

Terlecki R., Oświata dorosłych i popularyzacja nauki w Galicji w okresie autonomii, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1990.

Wasylewski S., Boberska z Wasilewskich Felicja 1825–1889), w: Polski Słownik Biograficzny, T. II, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1936, s. 149-150.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Rkps 6825/II, Papiery Tadeusza Romanowicza.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Rkps 7902/II Pisma Felicji z Wasilewskich Boberskiej.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Rkps 5918/II Korespondencja Henryka Schimitta.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Rkps 6205/II Korespondencja Wojciecha Kętrzyńskiego.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Rkps 8049/I Korespondencja Józefa Kajetana i Pauliny Janowskich.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Rkps 7187/II Papiery Bolesława i Marii Wysłouchów.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Rkps 5157/II Listy do Felicji Boberskiej od Redakcji „Dziennika Mód”.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Rkps 4363/II Listy Tadeusza Wasilewskiego.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


              

Czasopismo otrzymało dofinansowanie w ramach działalności upowszechniającej naukę DUN na lata 2019-2020 w ramach projektu: „Tłumaczenia i usługi edytorsko-wydawnicze i oraz poligraficzne kwartalnika Studia Paedagogica Ignatiana” – zadanie finansowane w ramach umowy nr 882/P-DUN/2019 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę

ISSN 2450-5358   e-ISSN 2450-5366

Partnerzy platformy czasopism