Action Research as an Element of Integrative Research Model in Social Sciences/ Badania w działaniu jako element integracyjnego modelu badań w naukach społecznych

Marzanna Farnicka

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/PBE.2019.012

Abstract


The aim of this article is to present the history of changes in the significance of action research. It also attempts to operationalize it and lists its challenges that favoured a specific revival of the idea of this research trend in the second half of the twentieth century in research and educational practice. Moreover, its limitations and possible research applications in social sciences are analyzed. Also, it has been highlighted that action research is a research tradition that provides numerous problems. The term has lost its unambiguity. Action research is understood as a specific research method, an independent model of introducing and evaluating educational change, a practical teaching tool or it is even used to determine the emancipatory social movement.


Keywords


mixed methodology; qualitative approach; scientific cognition; research traditions

Full Text:

PDF (Polish)

References


Ajdukiewicz, K. (2003). Zagadnienia i kierunki filozofii. Komorów: Wydawnictwo Antyk.

Aleksandrzak. M. (2004). Metodologia action research w badaniach nad autonomią ucznia. W: M. Pawlak (red.), Autonomia w nauce języka obcego (s. 111–124). Poznań-Kalisz: Wydawnictwo UAM.

Bauman, T., Pilch, T. (2001). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Warszawa: Wydawnictwo Żak.

Bańka, J. (1983). Ja teraz. U źródeł filozofii człowieka współczesnego. Katowice: Wydawnictwo Śląsk.

Bernstein, R. J. (1971). Research methods in education, Praxis and Action, Philadelphia: University of Pennsylvania Press.

Carr, W., Kemmis, S. (1986). Becoming critical: Education, knowledge and action research. London: Falmer.

Czerepaniak-Walczak, M. (2010). Badania w działaniu. W: S. Pałka (red). Podstawy metodologii badań w pedagogice (s. 319–337). Gdańsk: GWP.

Czerepaniak-Walczak, M. (2014). Badania w działaniu w kształceniu i doskonaleniu nauczycieli, Przegląd Badań Edukacyjnych, nr 2(19), s. 181– 194.

Czerniawska, M. (2010). Kolektywizm versus indywidualizm – zmiany wartości i postaw młodzieży w okresie przeobrażeń ustrojowych. Studium interdyscyplinarne. Białystok: Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej.

Červinková, H. (2012). Badania w działaniu i zaangażowana antropologia edukacyjna. Teraźniejszość– Człowiek – Edukacja, nr 1(57), s. 7–18.

Drwięga, M. (2013). Kim jest człowiek? Studia z filozofii człowieka. Kraków: Księgarnia Akademicka.

Giddens, A. (2001). Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo PWN.

Gołębniak, B. D. (2013). Edukacyjne badania w działaniu – między akademicką legitymizacją, a realizacyjnym uproszczeniem. W: H. Červinková, B. G. Gołębniak (red.), Edukacyjne badania w działaniu (s. 51–75). Warszawa: Wydawnictwo Scholar.

Gołębniak, B. D., Zamorska, B. (2014). Nowy profesjonalizm nauczycieli: podejścia–praktyka–przestrzeń rozwoju. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.

Habermas, J. (1983). Teoria i praktyka. Wybór pism. Warszawa: PIW.

Habermas, J. (1992), Postmetaphysical thinking: Philosophical Essays. Cambridge: Cambridge University Press.

Hepburn, A., Wiggins S. (2007). (red.). Discursive Research in Practice. Cambridge: Cambridge University Press.

Kemmis, S. (2005). Exploring the relevance of critical theory for action research: Emancipatory action research in the footsteps of Jurgen Habermas. W: P. Reason, H. Bradbury, (red.), Handbook of Action Research: Participative Inquiry and Practice (s. 91–102). London: Sage.

Kemmis, S., McTaggart, R. (2009). Uczestniczące badania interwencyjne. Działania komunikacyjne i sfera publiczna. W: N. S. Denzin, Y. S. Lincoln (red.), Metody badań jakościowych (t. I, s. 775–832). Warszawa: Wydawnictwo PWN.

Klus-Stańska, D. (2010). Dydaktyka wobec chaosu pojęć i zdarzeń. Wydawnictwo Akademickie” Żak”.

Kuhn, T.S. (1996). The Structure of Scientific Revolutions. Chicago: University of Chicago Press.

Kwaśnica, R. (1987). Dwie racjonalności. Od filozofii sensu ku pedagogice ogólnej. Wrocław: ODN.

Legocki, A. (2008). Miejsce człowieka we współczesnym świecie. Rozważania na temat nowej filozofii przyrody, Nauka, nr 1, s. 19–25.

Lewin, K. (1946). Action research and minority problems. Journal of Social Issues, 2(4), s. 34–46.

Lewin, K., (1951) Field theory in social science; selected theoretical papers, New York: Harper & Row.

Malewski, M. (2017). Badania jakościowe w naukach społecznych. O potrzebie metodologicznej wyobraźni, Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, nr 4(80), s. 105–120.

Michałowska, A.D. (2013). Neoliberalizm i jego (nie)etyczne implikacje edukacyjne. Poznań: Wydawnictwo UAM.

Muszyński, H. (1970). Wstęp do metodologii pedagogiki. Warszawa: Wydawnictwo PWN.

Muszyński, H. (1997). Pedagogika ogólna jako subdyscyplina naukowa. Neodidagmata, nr XXIII, s. 9–30.

Orne, M. T. (1962). On the social psychology of the psychological experiment: With particular reference to demand characteristics and their implications. American Psychologist, 17(11), s. 776–783. http://dx.doi.org/10.1037/h0043424.

Paluchowski, W. J. (2001). Diagnoza psychologiczna. Podejście ilościowe i jakościowe. Warszawa: Scholar.

Piekarski, J. (2017). Perspektywa uczestnicząca w badaniach empirycznych – zarys tematyczny, Przegląd Badań Edukacyjnych, 25(2), s. 267–298.

Popper, K. (2002). Logika odkrycia naukowego. Warszawa: Wydawnictwo PWN.

Reason, P., Torbert W.R. (2010). Zwrot działaniowy. Ku transformacyjnej nauce społecznej. W: H. Červinkowá, B. D. Gołębniak (red.), Badania w działaniu. Pedagogika i antropologia zaangażowane (s. 117–152). Wrocław: Wydawnictwo Naukowe DSW.

Rosenhan, D.L. (1973). On Being Sane in Insane Places, Science, 179, s. 250–258. http://web.archive.org/web/20070107073636/http://www.scottsdalecc.edu/ricker/pests/online_articles/Rosenhan1975.pdf.

Rubacha, K. (2008). Metodologia badań nad edukacją. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Schön, D.A. (1987). Educating the Reflective Practitioner: Toward a New Design for Teaching and Learning in the Profession. Oxford: Jossey-Bass Publishers.

Shaughnessy, J., Zechmeister, E., Zechmeister, J. (2002). Metody badawcze w psychologii. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Siarkiewicz, E., Trębińska-Szumigraj, E., Zielińska-Pękał, D. (2012). Rzecz o praktyku badaczu, czyli o niekonwencjonalnych sposobach kształcenia dorosłych, Dyskursy Młodych Andragogów, nr 13, s. 105–127.

Smalheiser,N. R. (2013). How many scientists does it take to change a paradigm? New ideas to explain scientific observations are everywhere – we just need to learn how to see them, EMBO Reports, 14(10), s. 861–865.

Smolińska-Theiss, B., Theiss, W. (2013). Badania w działaniu w pedagogice społecznej– między tradycją a współczesnymi zadaniami. W: H. Červinková, B. D. Gołębniak (red.), Edukacyjne badania w działaniu (s.13–50). Warszawa: Scholar.

Susman, G. I., Evered, R. D. (2010). Ocena naukowych walorów badań w działaniu. W: H. Červinková, B. D. Gołębniak (red.), Badania w działaniu. Pedagogika i antropologia zaangażowane (s. 89–115). Wrocław: Wydawnictwo Naukowe DSW.

Straś-Romanowska, M. (1997). Kulturowe wyznaczniki rozwoju osobowości. W: J. Rostowski, T. Rostowska, I. Janicka (red.), Psychospołeczne Aspekty Rozwoju Człowieka (s. 17–26). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Wołodźko, E. (2010). Badania w działaniu. Refleksja – wiedza – emancypacja. W: H. Kędzierska (red.), Jakościowe inspiracje w badaniach edukacyjnych (s.103–126). Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego. Wróbel, A. (2014). Problem intencjonalności działania wychowawczego. Łódź: Wydawnictwo UŁ.

Wróbel, A. (2014). Problem intencjonalności działania wychowawczego. Łódź: Wydawnictwo

UŁ.






Partnerzy platformy czasopism