Obraz kobiety w Pieśni nad pieśniami. Ukochana w oczach ukochanego – miłość, która jest życiem
DOI:
https://doi.org/10.12775/SPI.2026.3.011Słowa kluczowe
Pieśń nad pieśniami, miłość oblubieńcza, tajemnica osoby, teologia miłościAbstrakt
Artykuł podejmuje problematykę wizerunku kobiety w Pieśni nad pieśniami. Jej obraz jest tajemniczy („kimże jest ta…?”; Pnp 3,6; 6,10; 8,5), a literackie zabiegi służące do jego przedstawienia są złożone. Aby rozszyfrować zagadkę sposobu prezentowania oblubienicy w Kantyku, konieczne jest nie tylko oczytanie złożonej symboliki, ale także dostrzeżenie jej literackich konotacji z innymi tekstami. W artykule zastosowano analizę literacką i intertekstualną.
Obraz człowieka ukazanego niczym wspaniały posąg bóstwa wyraża biblijną ideę podobieństwa do jego Stwórcy (Rdz 1,26–27). Pozwala to zrozumieć jednak dopiero passus z Księgi Ezechiela (28,11–13).Natomiast Księga Rodzaju pomaga odczytać symbolikę rajską dotyczącą miłości i życia samego. Miłość uobecnia podobieństwo człowieka do Boga, dostrzega je ten, kto kocha. Oblubienica jest dla oblubieńca ucieleśnieniem miłości, której on doświadcza.
Bibliografia
Andruska J.L. (2019). Wise and Foolish Love in the Song of Songs (Oudtestamentische Studiën, Old Testament Studies, Vol. 75), Leiden–Boston: Brill.
Barbiero G. (2011). Song of Songs: A Close Reading (Vetus Testamentum Supplements 144), Leiden–Boston: Brill.
Brown F., Driver S.R., Briggs Ch.A. (1996). Hebrew and English Lexicon: With an Appendix Containing the Biblical Aramaic, Peabody, MA: Hendrickson (= BDB).
Brzegowy T. (1985). Jak rozumieć Pieśń nad Pieśniami, „Ruch Biblijny i Liturgiczny”, nr 38, z. 3, s. 185–199.
Brzegowy T. (1988). Ku dosłownej interpretacji Pieśni nad Pieśniami, „Studia Theologica Varsaviensia”, t. 26, nr 1, s. 67–95.
Brzegowy T. (1993–1994). „Miłość mocniejsza niż śmierć”. Egzegeza Pnp 8,6–7, „Biuletyn Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie”, nr 12, s. 49–57.
Brzegowy T. (1994). Miłość małżeńska według Pieśni nad Pieśniami, „Currenda”, nr 1, s. 87–107.
Brzegowy T. (1995). Złożoność i jedność literacka Pieśni nad Pieśniami, „Tarnowskie Studia Teologiczne”, t. 13, s. 159–183.
Budde K. (1898). Das Hohelied, [w:] K. Budde, A. Bertholet, D.G. Wildeboer, Die fünf Megillot (KHC 17), Freiburg: Mohr, s. I–XXIV, 1–48.
Drawnel H. (2008). Oblubieniec widziany oczami oblubienicy w Pieśni nad pieśniami, „Roczniki Teologiczne” t. 55, z. 1, s. 17–29.
Elliott M.T. (1989). The Literary Unity of the Canticle (Europäische Hochschuleschriften XXIII, Theologie, vol. 371), Frankfurt a. Main: Peter Lang.
Fox M.V. (1985). The Song of Songs and the Ancient Egyptian Love Songs, Madison, WI: University of Wisconsin Press.
Garbini G. (1992). Cantico dei cantici (Biblica – Testi e studi 2), Brescia: Paideia Editrice.
Garrett D., House P.R. (2004). Song of Songs/Lamentations (Word Biblical Commentary 23B). Nashville, TN: Nelson.
Gault B.P. (2011). A ‘Do Not Disturb’ Sign? Reexamining the Adjuration Refrain in Song of Songs, „Journal for the Study of the Old Testament”, t. 36, nr 1, s. 93–104.
Gerleman G. (1965). Ruth. Das Hohelied (Biblischer Kommentar. Altes Testament, 18), Neukirchen–Vluyn: Neukirchner Verlag.
Heereman N.S. (2020). Recuperating the Song of Songs as Religious Poetry: Building a Bridge from Composition to Canon, [w:] P. Van Hecke (red.), The Song of Songs in its Context: Words for Love, Love for Words, Leuven–Paris –Bristol: Peeters, s. 217–268.
Hermann A. (1959). Altägyptische Liebesdichtung, Wiesbaden: Harrassowitz.
Jasnos R. (2011). Deuteronomium jako „księga” w kontekście kultury piśmienniczej starożytnego Bliskiego Wschodu, Kraków: Wydawnictwo Ignatianum; Wydawnictwo WAM.
Jasnos R. (2013). The Consequences of Early Literacy for the Discursive Transmission in the Old Testament, „Dialogue and Universalism”, t. 23, z. 1, s. 91–103.
Jasnos R. (2014). Kształtowanie przekazu biblijnego w kulturze wczesnej piśmienności, [w:]R. Bogacz (red.), Wiara i jej przekaz w Piśmie Świętym, Kraków: Wydawnictwo NaukoweUniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, s. 87–99.
Jasnos R. (2019).Wprowadzenie – dyskursy biblijne w procesach kształtowania tożsamości, [w:]R. Jasnos, A. Mrozek (red.), Biblijne dyskursy tożsamościowe w czasach starożytnych i współcześnie – perspektywa kulturowa i edukacyjna, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatiaum w Krakowie, s. 7–12.
Jasnos R. (2025). The Culmination of the “Royal Travesty” in the Poetic Imagery of Solomon’s Wedding Procession (Song 3:6–11), „Verbum Vitae”, t. 43, nr 1, s. 223–248.
Jepsen A. (1981). ḥāzāh, [w:] Theological Dictionary of the Old Testament, red. G.J. Botterweck, H. Ringgren, t. 4, Grand Rapids, MI: Eerdmans, s. 280–290.
Keel O. (1997). Pieśń nad pieśniami. Biblijna pieśń o miłości, przeł. B. Mrozkiewicz, Poznań: Zysk i S-ka.
Koehler L., Baumgartner W. (1989). Lexicon in Veteris Testamenti Libros, Leiden: Brill (= KB).
Müller H.-P. (1976).Die lyrische Reproduktion des Mythischen im Hohenlied, „Zeitschrift für Theologie und Kirche”, t. 73, nr 1, s. 23-41.
Müller H.-P. (1988).Hld 4,12–5,1: ein althebräisches Paradigma poetischer Sprache, „Zeitschrift für Althebraistik”,t. 1,s. 191–201.
Müller H.-P. (1992).“Das Hohelied”, [w:] H.-P. Müller, O. Kaiser and J.A. Loader, Das Hohelied, Klagelieder, Das Buch Ester(Das Alte Testament Deutsch16/2), Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, s. 1–90.
Müller H.-P. (1997). Travestien und geistige Landschaften: Zum Hintergrund einiger Motive bei Kohelet und im Hohenlied. „Zeitschrift fur die Alttestamentliche Wissenschaft”, t.109, nr 4, s. 555–574.
Müller H.-P. (2001a). Der Libanon in altorientalischen Quellen und im Hohenlied. Paradigma einer poetischen Topographie, „Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins”,t. 117, s. 116–128.
Müller H.-P. (2001b). Der Mond und die Plejaden. Griechisch-orientalische Parallelen, „Vetus Testamentum”, t. 51, nr 2, s. 206–218.
Niccacci A. (1991). Cantico dei Cantici e canti d’amore egiziani, „Studium Biblicum Franciscanum Liber Annuus”,t. 41, s. 71–76.
Nissinen M. (1998). Love Lyrics of Nabû and Tašmetu: An Assyrian Song of Songs?, [w:] M. Dietrich, I. Kottsieper (red.), ‘Und Mose schrieb dieses Lied auf’ (Studien zum Alten Testament und zum Alten Orient, Festschrift für O. Loretz), Münster: Ugarit-Verlag, s. 585–634.
Nissinen M. (2001). Akkadian Rituals and Poetry of Divine Love, [w:] R.M. Whiting (red.), Mythology and Mythologies: Methodological Approaches to Intercultural Influences (Neo-Assyrian Text Corpus Project), Helsinki: University Press, s. 93–136.
Nissinen M. (2016). Akkadian Love Poetry and the Song of Songs: A Case of Cultural Interaction, [w:] L. Hiepel, M.-T. Wacker (red.), Zwischen Zion und Zaphon. Studien im Gedenken an den Theologen Oswald Loretz (14.01.1928–12.04.2014), Münster: Ugarit Verlag, s. 145–170.
Pope M. (1977). Song of Songs: A New Translation with Introduction and Commentary (Anchor Bible 7c), Garden City, NY: Doubleday.
Ravasi G. (2005). Pieśń nad pieśniami …jak pieczęć na twoim sercu, przeł.K. Stopa, Kraków: Wydawnictwo Salwator.
Rudolph W. (1962). Das Buch Ruth, Das Hohe Lied, Die Klagelieder (Die Klagelieder. Kommentar zum Alten Testament 17/1-3), Gütersloh: Mohn.
Soulen R.N. (1967).The Waṣfs of the Song of Songs and Hermeneutic, „Journal of Biblical Literature”, t. 86, nr 2, s. 183–190.
Stoop-van Paridon P.W.T. (2005). The Song of songs: A Philological Analysis of the Hebrew Book (Ancient Near Eastern Studies, Supplement 17), Louvain–Paris–Dudley, MA: Peeters.
Theological Dictionary of the Old Testament(1975–2018), red. G.J. Botterweck, H. Ringgren, t. 1–17, Grand Rapids, MI: Eerdmans (=TDOT).
von Rad G. (1972). Genesis. Revised Edition: A Commentary (The Old Testament Library),Philadelphia, PA: Westminster Press.
Watson W.G.E. (2024). The Song of Songs (Historical Commentary on the Old Testament) Leuven–Paris–Bristol: Peeters.
Wolkstein D., KramerS.N. (1983).Inanna, Queen of Heaven and Earth: Her Stories and Hymns from Sumer, New York: Harper and Row.
White J.B. (1978). A Study of the Language of Love in the Song of Songs and Ancient Egyptian Poetry (Society of Biblical Literature Dissertation Series 38), Missoula, MT: Scholars Press.
Zakovitch Y. (2018). The Song of Songs: Riddle of Riddles (The Library of Hebrew Bible/Old Testament Studies 673), London: T&T Clark.
Zorell F. (1989). Lexicon hebraicum Veteris Testamenti, Roma: Pontificio Instituto Biblico.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Renata Jasnos
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autor zgłaszając swój artykuł oświadcza, że:
jest Autorem artykułu (zwanego dalej Utworem) i:
- przysługują mu wyłączne i nieograniczone prawa autorskie do Utworu,
- jest uprawniony/a do rozporządzania prawami autorskimi do Utworu.
Udziela Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej terytorialnie licencji do korzystania z Utworu na następujących polach eksploatacji:
- utrwalania utworu w formie papierowej, a także na nośniku cyfrowym lub magnetycznym;
- zwielokrotnienia utworu dowolną techniką, bez ograniczenia ilości wydań i liczby egzemplarzy;
- rozpowszechniania utworu i jego zwielokrotnionych egzemplarzy na jakimkolwiek nośniku, w tym wprowadzenia do obrotu, sprzedaży, użyczenia, najmu;
- wprowadzenia utworu do pamięci komputera;
- rozpowszechniania utworu w sieciach informatycznych, w tym w sieci Internet;
- publicznego wykonania, wystawienia, wyświetlenia, odtworzenia oraz nadawania i reemitowania, a także publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym;
- w zakresie praw zależnych do Utworu, obejmujących w szczególności prawo do dokonania koniecznych zmian w Utworze, wynikających z opracowania redakcyjnego i metodycznego, a także do dokonania tłumaczenia Utworu na języki obce.
Udzielenie licencji następuje z chwilą przekazania Utworu na rzecz Uniwersytetowi Ignatianum w Krakowie. Uniwersytet Ignatianum w Krakowie jest uprawniony do udzielania dalszych sublicencji do Utworu, w zakresie udzielonego prawa. Licencja jest ograniczona czasowo i zostaje udzielona na okres 15 lat, licząc od daty jej udzielenia.
Polityka prywatności
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 73
Liczba cytowań: 0
