Medialny wizerunek dzieci w spektrum zaburzeń autystycznych (ASD) kreowany przez rodziców blogerów
DOI:
https://doi.org/10.12775/PBE.2016.074Słowa kluczowe
autyzm, blogi rodzicielskie, wizerunek medialny niepełnosprawnościAbstrakt
Przedmiotem artykułu jest wizerunek dziecka z wybranymi zaburzeniami rozwojowymi w spektrum autyzmu (ASD) kreowany przez blogujących rodziców. W pierwszej części przedstawione zostało zagadnienie autyzmu Kannera oraz zespołu Aspergera – definicje, cechy, rodzaje oraz metody terapii. Następnie dokonano analizy medialnych wizerunków osób z niepełnosprawnością, w tym – stereotypów, które się ujawniają. Następnie przedstawiono wyniki badań. Zasadniczym problemem badawczym było pytanie: Jaki wizerunek dzieci z zaburzeniami w spektrum autyzmu jest kreowany poprzez upublicznione na blogach wypowiedzi i wspomnienia rodziców? Badania miały charakter jakościowy. Zastosowaną metodą była analiza dokumentów zastanych, w tym przypadku – internetowych pamiętników, która wchodzi w zakres tzw. etnografii wirtualnej (netnografii). Analizie poddano 15 blogów. Wśród najważniejszych wniosków znalazło się stwierdzenie, iż wizerunek dziecka z zaburzeniami rozwojowymi w spektrum autyzmu znacząco odbiega od stereotypowego przedstawiania takich osób w mediach. Blogi pisane przez rodziców nie powielają takich stereotypów. Koncentrują się wokół specyfiki dziecka, z którym rodziny mają do czynienia na co dzień. Przedstawiają je albo w kontekście pokonywania trudności i osiągania drobnych lub większych sukcesów, albo akcentują przede wszystkim jego cechy osobowości i niepowtarzalność. Wówczas terapie traktowane są jako element niezbędny do tego, by marzenia i plany dziecka mogły zostać w przyszłości zrealizowane. Czasem autyzm stanowi element tła, codzienność, która nie jest sednem rozważań, a jedynie nieodłączną częścią funkcjonowania rodziny. Dzieci z ASD zazwyczaj pokazywane są zgodnie z powszechnie znanymi, udokumentowanymi naukowo cechami charakterystycznymi dla tego typu zaburzeń. Blogujący rodzice posiadają ogromną wiedzę z zakresu spektrum autyzmu i do niej odnoszą się opisując własne dziecko.Bibliografia
Attwood T. (1998), Asperger’s Syndrome: A Guide for Parents and Professionals, Jessica Kingsley Publishers, London.
Barnes C. (1997), Wizerunki niepełnosprawności i media – badanie sposobów przedstawiania osób niepełnosprawnych w środkach przekazu, Ogólnopolski Sejmik Osób Niepełnosprawnych, Warszawa, s. 19.
Błaszczyński J. (red.) (2013), Terapie wspomagające rozwój osób z autyzmem, Oficyna Wydawnicza
„Impuls”, Kraków.
Bobkowicz-Lewartowska L. (2014), Autyzm dziecięcy, Oficyna Wydawnicza IMPULS, Kraków.
Bowler D. (2007), Autism Spectrum Disorders. Psychological Theory and Research, John Wiley&Sons, Ltd., Chichester, England.
Całek G., Łuszczak H., Jankowska H. (2014), Mam dziecko z zespołem Aspergera. Poradnik dla rodziców, Polskie Towrzystwo Zespołu Aspergera, Warszawa.
Cichocki P., Jędrkiewicz T., Zydel R. (2012), Etnografia wirtualna, w: Badania jakościowe. Metody i narzędzia, t. 2, D. Jemielniak (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 203–219.
Cieszyńska J. (2011), Wczesna diagnoza i terapia zaburzeń autystycznych. Metoda krakowska, Omega Stage Systems, Kraków.
Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-V) (2013), Autism Spectrum Disorders, American Psychiatric Association, Washington.
Draaisma D. (2009), Stereotypes of autism, “Philosophical Transactions”, 364(1522), pp. 1475–1480. DOI: 10.1098/rstb.2008.0324.
Frith U. (2005), Asperger i zespół Aspergera, w: Autyzm i zespół Aspergera, U. Frith (red.), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, s. 4–45
Fundacja Synapsis (2016), Objawy autyzmu, http://synapsis.org.pl/autyzm/objawy, dostęp: 16.02.2016.
Howlin P., Baron-Cohen S., Hadwin J. (2000), Jak uczyć dzieci z autyzmem czytania umysłu, Wydawnictwo JAK, Kraków.
Hunt P. (1991), Discrimination: Disabled people and the media, “Contact”, No. 70, pp. 45–48.
ICD-10 (2016), International Classification of Diseases and Related Health Problems, World Health Organizations, Geneva, http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2016/en.
Jenkins H. (2007), Kultura konwergencji: Zderzenie starych i nowych mediów, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.
Kosno D. (2013), Zespół Retta – zaburzenia neurorozwojowe o podłożu genetycznym, w: Nieznane? Poznane. Zaburzenia rozwojowe u dzieci z rzadkimi zespołami genetycznymi i wadami wrodzonymi, M. Buchnat, K. Pawelczak (red.), Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, ss. 157–176.
Kossowska A. (2015), Duże sprawy w małych głowach, Stowarzyszenie Terapeutów Zależnych, Opole.
Kozinets R.V. (2012), Netnografia. Badania etnograficzne online, Wydawnictwo Naukowe
PWN, Warszawa.
Kruk-Lasocka J. (1998), Pedagogika dzieci z autyzmem i zespołami psychozopodobnymi, w: Pedagogika specjalna, W. Dykcik (red.), Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, s. 245–257.
Lauritsen M.B. (2013), Autism spectrum disorders, “European Child & Adolescent Psychiatry”, February 2013, Volume 22, Supplement 1, pp. 37–42. DOI: 10.1007/s00787-012-0359-5.
Łuczewski M., Bednarz-Łuczewska P. (2012), Analiza dokumentów zastanych, w: Badania jakościowe. Metody i narzędzia, D. Jemielniak (red.), t. 2, PWN, Warszawa, s. 163–185.
Midro A.T. (2010), Zespół Retta – postępy badań nad patogenezą, „Neurologia Dziecięca”, 19, 28; ss. 55–63.
Okoń W. (2003), Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa.
Olechnowicz H., Wiktorowicz R. (2012), Dziecko z autyzmem, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Pisula E. (2000), Autyzm u dzieci. Diagnoza, klasyfikacja, etiologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Pisula E. (2012), Autyzm. Od badań mózgu do praktyki psychologicznej, GWP, Sopot.
Preißmann Ch. (2013), Zespół Aspergera. Jak z nim żyć. Jak pomagać. Jak prowadzić terapię, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot.
Randall P., Parker J. (2001), Autyzm. Jak pomóc rodzinie, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.
Strykowski W. (1997), Media w edukacji: od nowych technik nauczania do pedagogiki i edukacji medialnej, w: Media a edukacja, Strykowski W. (red.), eMPi2, Poznań, s. 11–20.
Wing L. (2005), Związek między zespołem Aspergera i autyzmem Kannera, w: Autyzm i zespół Aspergera, U. Frith (red.), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, s. 115–149.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 2738
Liczba cytowań: 0