Skala Poczucia Własnej Skuteczności w Uczeniu się Dorosłych
DOI:
https://doi.org/10.12775/PBE.2025.001Abstrakt
W prezentowanym tekście zamieszczamy podręcznik psychometryczny oryginalnego narzędzia badawczego służącego do pomiaru mikroanalitycznego poczucia własnej skuteczności w uczeniu się dorosłych. Przedstawiamy w nim konstrukt teoretyczny będący podstawą operacjonalizacji, zbudowany w oparciu o twierdzenia czterech teorii: trzech dotyczących uczenia się dorosłych i teorii poczucia własnej skuteczności. W kolejnym korku pokazujemy zasady operacjonalizacji, walidowania pozycji testu oraz takie jego właściwości psychometryczne, jak: moc dyskryminacyjna, statystyki opisowe, rzetelność, struktura czynnikowa, trafność teoretyczna i diagnostyczna oraz normy stenowe. Narzędzie nadaje się do użycia i charakteryzuje się dobrymi właściwościami psychometrycznymi. Załączono również arkusz testowy wraz z kluczem.
Bibliografia
Adamczyk, P., Markowska, M., Petelewicz, M., Piotrowska, K., Stankowska, J. (2021). Wykorzystanie wywiadów kognitywnych w projektowaniu kwestionariusza wywiadu na przykładzie badania uczenia się osób dorosłych. Przegląd Socjologii Jakościowej, 17(1).
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The Exercise of Control. New York: W.H. Freeman.
Bandura, A. (1999). Social cognitive theory: An agentic perspective. Asian Journal of Social Psychology, 2, 21–41.
Bandura, A. (2009). Cultivate self-efficacy for personal and organizational effectiveness. W: E.A. Locke (red.), Handbook of principles of organization behavior (ss. 179–200). New York: Wiley.
Brzeziński, J. (1999). Metodologia badań psychologicznych. Warszawa: WN PWN.
Beatty, P.C., Willis, G.B. (2007). Research synthesis: the practice of cognitive interviewing. Public Opinion Quarterly, 71(2).
Collins, D. (2003). Pretesting survey instruments: An overview of cognitive methods. Quality of Life Research, 12, 229–238.
Dullard, B. (2014). A Comparison of General and Task-Specific Measures of Self-Efficacy in Adult Hearing Aid Users (Rozprawa doktorska). University of Connecticut. Pobrane 27.11.2024 z: https://digitalcommons.lib.uconn.edu/dissertations/547.
Grzeszkiewicz-Radulska, K. (2012). Metody badań pilotażowych. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, 42, 113–141.
Illeris, K. (2002). The Three Dimensions of Learning. Roskilde University Press.
Illeris, K. (2006). Trzy wymiary uczenia się. Poznawcze, emocjonalne, społeczne ramy współczesnej teorii uczenia się. Wrocław.
Juczyński, Z. (2000). Poczucie własnej skuteczności: teoria i pomiar. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica, 4, 11–23.
Jurgiel-Aleksander, A., Jagiełło-Rusiłowski, A. (2013). Dyskurs uczenia się przez całe życie: administrowanie kompetencjami czy pytanie o ich sens i znaczenie? Rocznik Andragogiczny, 20.
Karabenick, S.A., Woolley, M.E., Friedel, J.M., Ammon, B.V., Blazevski, J., Bonney, C.R., De Groot, E., Gilbert, M.C., Musu, L., Kempler, T.M., Kelly, K.L. (2007). Cognitive Processing of Self-Report Items in Educational Research: Do They Think What We Mean? Educational Psychologist, 42(3), 139–151.
Lazard, L., McAvoy, J. (2020). Doing reflexivity in psychological research: What’s the point? What’s the practice? Qualitative Research in Psychology, 17(2), 159–177, https://doi.org/10.1080/14780887.2017.1400144.
Malewski, M. (2001). Modele pracy edukacyjnej z ludźmi dorosłymi. W: E. Przybylska, Andragogiczne wątki, poszukiwania, fascynacje. Toruń.
Malewski, M. (2006). Wstęp. W: K. Illeris, Trzy wymiary uczenia się. Poznawcze, emocjonalne, społeczne ramy współczesnej teorii uczenia się. Wrocław.
Matthews, J.J., Megginson, D., Surtees, M. (2008). Rozwój zasobów ludzkich. Gliwice.
Melosik, Z. (2019). Pedagogika pragmatyzmu. W: Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa.
Pepper, D., Hodgen, J., Lamesoo, K., Koiv, P., Tolboom, J. (2018). Think aloud: Using cognitive interviewing to validate the PISA assessment of student self-efficacy in mathematics. International Journal of Research & Method in Education, 41, 3–16.
Petelewicz, M., Pieńkosz, J., Piotrowska, K., Sobestjański, K., Stankowska, J. (2023). Uwarunkowania uczenia się w dorosłości. Raport z badania „Uczenie się dorosłych Polaków”. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
R Core Team. (2023). R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/.
Revelle, W. (2024). psych: Procedures for Psychological, Psychometric, and Personality Research. Northwestern University, Evanston, Illinois. R package version 2.4.12, https://CRAN.R-project.org/package=psych.
Sławiński, S. (2018). Słownik Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Warszawa.
Solarczyk-Szwec, H. (2022). Od nowa? Edukacja przez całe życie w polskiej polityce publicznej. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 3.
Solarczyk-Szwec, H. (2024). O edukacji nieformalnej w polskim dyskursie andragogicznym – przegląd konceptualizacji. Edukacja, 1 (w druku).
Stęchły, W. (2021). Edukacja formalna wobec edukacji pozaformalnej i uczenia się nieformalnego. Analiza komplementarności instytucjonalnej w kontekście Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
Strefa psyche Uniwersytetu SWPS. Pobrane 27.11.2024 z: https://web.swps.pl/strefapsyche/blog/relacje/18842-czym-rozwoj-osobity-jest.
Sutherland, J., Canwell, D. (2007). Klucz do zarządzania zasobami ludzkimi. Warszawa.
Swain, S.D., Weathers, D., Niedrich, R.W. (2008). Assessing three sources of misresponse to reversed Likert items. Journal of Marketing Research, 45(1), 116–131, https://doi.org/10.1509/jmkr.45.1.116.
Tourangeau, R. (1984). Cognitive sciences and survey methods. W: T. Jabine, M. Straf, J. Tanur, R. Tourangeau (red.), Cognitive Aspects of Survey Methodology: Building a Bridge Between Disciplines. Washington DC: National Academy Press.
Vera-Toscano, E., Urzi Brancati, C. (2020). Towards an improved adult learning monitoring framework. Revisiting the available data and indicators. EUR 30069 EN, Publications Office of the European Union, Luxembourg.
Wach-Kąkolewicz, A. (2008). Edukacja zawodowa – motywy podejmowania aktywności uczenia się. E-mentor, 4.
Wickham, H., Averick, M., Bryan, J., Chang, W., McGowan, L.D., François, R., Grolemund, G., Hayes, A., Henry, L., Hester, J., Kuhn, M., Pedersen, T.L., Miller, E., Bache, S.M., Müller, K., Ooms, J., Robinson, D., Seidel, D.P., Spinu, V., Takahashi, K., Vaughan, D., Wilke, C., Woo, K., Yutani, H. (2019). Welcome to the tidyverse. Journal of Open Source Software, 4(43), 1686, doi: 10.21105/joss.01686.
Willis, G.B. (1999). Cognitive interviewing: A “How To” guide. Meeting of the 1999 American Statistical Association. Research Triangle Institute.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Krzysztof Rubacha, Hanna Solarczyk-Szwec, Julita Pieńkosz, Katarzyna Piotrowska, Marta Petelewicz

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 720
Liczba cytowań: 0