Predicting Teacher Burnout in Primary School Teachers: The Roles of Self-Efficacy, Emotion Regulation, Mindfulness, and School-Related Factors

Abstrakt

Wypalenie zawodowe coraz częściej określa się mianem „choroby cywilizacyjnej” ze względu na jej powszechne występowanie. Zostało ono również uwzględnione w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD-11). Osoby wykonujące „zawody usługowe” są szczególnie narażone na doświadczanie wypalenia ze względu na charakter pracy. Dotyczy to zwłaszcza pracowników służby zdrowia oraz sektora edukacji. Wypalenie może wynikać z wysokich oczekiwań społecznych, ograniczonej autonomii oraz niewystarczającego wsparcia i zasobów. Niektóre cechy indywidualne mogą również zwiększać podatność na wypalenie zawodowe.

W badaniu przeanalizowano związek między zadowoleniem nauczycieli z miejsca pracy oraz poziomem wybranych czynników indywidualnych z wypaleniem zawodowym, z uwzględnieniem jego dwóch wymiarów: wyczerpania emocjonalnego oraz zdystansowania wobec pracy. Wśród czynników indywidualnych uwzglęniono zmienne, takie jak poczucie własnej skuteczności, uważność i regulację emocji. Oszacowano także poziom wypalenia zawodowego nauczycieli biorących udział w badaniu z użyciem norm opracowanych dla polskiej wersji kwestionariusza Oldenburg Burnout Inventory.

W badaniu przeanalizowano zjawisko wypalenia zawodowego wśród 240 nauczycieli publicznych szkół podstawowych z ponad dziesięcioletnim doświadczeniem. Wykorzystano kwestionariusz online (CAWI). Zebrano dane demograficzne oraz metryczkowe, a także dane na temat zadowolenia nauczycieli ze środowiska szkolnego jako miejsca pracy oraz z wyposażenia szkoły. Wypalenie zawodowe, samoregulację, samoskuteczność i uważność mierzono za pomocą Oldenburg Burnout Inventory, Self-Regulation Scale, Generalized Self-Efficacy Scale i Five-Dimensional Mindfulness Questionnaire.

Predyktory wypalenia zawodowego różnią się w zależności od jego wymiarów. Zadowolenie ze środowiska pracy, regulacja emocjonalna i uważność są predyktorami wyczerpania emocjonalnego, podczas gdy zdystansowanie wobec pracy jest uwarunkowane jedynie przez regulację emocjonalną i zadowolenie ze środowiska pracy. Nauczyciele biorący udział w badaniu wykazują stosunkowo wysoki poziom wypalenia zawodowego. Co drugi nauczyciel uzyskał wynik powyżej średniej w podskali wyczerpania, a co trzeci wynik powyżej średniej w podskali zdystansowania wobec pracy.

Wnioski:

Wyniki wskazują, że wypalenie zawodowe wśród nauczycieli jest ważnym i powszechnym problemem, który wymaga dalszych badań. Rozwijanie umiejętności regulacji emocji i praktykowanie uważności, a także tworzenie wspierającego środowiska pracy to czynniki istotne w przeciwdziałaniu wypaleniu zawodowemu.