SKALA DOBROSTANU UCZNIA (SDU) – polska adaptacja The Student Well-Being Teacher-Report Scale (SWTRS) A. J. Robersona i T. L. Renshaw
DOI:
https://doi.org/10.12775/PBE.2025.020Abstrakt
Abstrakt
Zdrowie psychiczne i dobrostan uczniów są obecnie ważnym tematem badań i działań edukacyjnych. Celem pracy było dokonanie polskiej adaptacji narzędzia The Student Well-Being Teacher-Report Scale (SWTRS) służącego do oceny dobrostanu uczniów z perspektywy nauczyciela.
Metoda: Proces adaptacji obejmował tłumaczenie narzędzia oraz badania walidacyjne przeprowadzone na grupie 3838 uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, ocenianych przez 462 nauczycieli. Analizy statystyczne obejmowały eksploracyjną i konfirmacyjną analizę czynnikową, ocenę rzetelności oraz trafności narzędzia.
Wyniki: Polska wersja SWTRS nazwana Skalą Dobrostanu Ucznia (SDU), zachowała trójczynnikową strukturę oryginału, obejmującą dobrostan emocjonalny, edukacyjny i społeczny. Narzędzie wykazało bardzo dobre właściwości psychometryczne, w tym wysoką rzetelność (α Cronbacha 0,90-0,94) oraz trafność. Stwierdzono istotne różnice w wynikach SDU ze względu na płeć i etap edukacyjny uczniów.
Wnioski: Skala Dobrostanu Ucznia (SDU) jest rzetelnym i trafnym narzędziem do oceny dobrostanu uczniów przez nauczycieli. Może być wykorzystywana zarówno w badaniach naukowych, jak i w praktyce pedagogicznej do wczesnego rozpoznawania trudności w funkcjonowaniu uczniów oraz planowania działań wspierających.
Bibliografia
Bigaj, M., Dębski, M. (2020). Subiektywny dobrostan i higiena cyfrowa w czasie edukacji zdalnej. W: G. Ptaszek, G.D. Stunża, J. Pyżalski, M. Dębski, M. Bigaj (red.), Edukacja zdalna: co stało się z uczniami, ich rodzicami i nauczycielami? Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Pobrano 12 lipca 2024 z: https://zs1.net/wp-content/uploads/2021/09/ZDALNA-EDUKACJA_FINAL.pdf.
Cosma, A., Stevens, G., Martin, G., Duinhof, E.L., Walsh, S.D., Garcia-Moya, I., Koltő, A., Gobina, I., Canale, N., Catunda, C., Inchley, J., de Looze, M. (2020). Cross-National Time Trends in Adolescent Mental Well-Being from 2002 to 2018 and the Explanatory Role of Schoolwork Pressure. Journal of Adolescence Health, 66(6S), S50–S58, https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2020.02.010. PMID:32446609; PMCID: PMC8131201.
Diener, E., Oishi, S., Lucas, R.E. (2003). Personality, Culture, and Subjective Well-Being: Emotional and Cognitive Evaluations of Life. Annual Review of Psychology, 54, 403–425, https://doi.org/10.1146/annurev.psych.54.101601.145056.
Długosz, P. (2020). Raport z badań: „Krakowska młodzież w warunkach kwarantanny COVID-19”. Krakow: Instytut Socjologii i Filozofii UP. Pobrano 12 lipca 2024 z: https://mlodziez.krakow.pl/wp-content/uploads/2020/04/Krakowska-m%C5%82odziez-COVID19.pdf.
Domagała-Zyśk, E. (red.). (2020). Zdalne uczenie się i nauczanie a specjalne potrzeby edukacyjne. Z doświadczeń pandemii COVID-19. Lublin: Episteme.
Domagała-Zyśk, E. (2023). Obserwacja funkcjonalna w modelu Szkolnej Oceny Funkcjonalnej. W: K. Chałas, M. Buk-Cegiełka M. (red.), Funkcjonowanie szkoły i jej podmiotów wobec wyzwań cywilizacyjnych – teoria, badania, projektowanie zmian, t. 2 (ss. 73–82). Lublin: Wydawnictwo POLIHYMNIA.
Domagała-Zyśk, E. (2024). Non-Pedagogical School Personnel as Agents in the Functional Assessment of Students with Disabilities and Special Educational Needs. International Journal of Special Education, 38(1), 53–59, https://doi.org/10.52291/ijse.2024.39.6.
Domagała-Zyśk, E., Knopik, T. (2021). Profil Rozwoju Emocjonalnego i Społecznego (PREiS) w nauczycielskiej ocenie funkcjonalnej. Edukacja, 2(157), 7–23.
Domagała-Zyśk, E., Mariańczyk, K., Chrzanowska, I., Czarnocka, M., Jachimczak, B., Olempska-Wysocka, M., Otrębski, W., Papuda-Dolińska, B., Pawlak, K., Podgórska- Jachnik, D. (2022). Szkolna Ocena Funkcjonalna: Przebieg procesu w aspekcie oceny aktywności i uczestnictwa. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Farnicka, M., Liberska, H. (2015). Uwarunkowania poczucia dobrostanu psychicznego u dzieci w środowisku szkolnym. Problemy Wczesnej Edukacji, 4(31), 77–91.
Finch, J., Farrell, L.J., Waters, A.M. (2020). Searching for the HERO in Youth: Does Psychological Capital (PsyCap) Predict Mental Health Symptoms and Subjective Wellbeing in Australian School-Aged Children and Adolescents? Child Psychiatry & Human Development, 51, 1025–1036, https://doi.org/10.1007/s10578-020-01023-3.
Gajdzica, Z., Widawska, E., Byra, S., Domagała-Zyśk, E., Jachimczak, B., Piotrowicz, R., Neroj, E. (2024). Ocena funkcjonalna w edukacji włączającej. Ocena funkcjonalna w szkole dla każdego – założenia, pomiar, zastosowanie. Katowice–Kraków: AT Wydawnictwo.
Golberstein, E., Wen, H., Miller, B.F. (2020). Coronavirus Disease 2019(COVID-19) and Mental Health for Children and Adolescents. Journal of the American Medical Association Pediatrics, 174(9), 819–820, https://doi.org/10.1001/jamapediatrics.2020.1456.
Kaźmierczak, J., Bulkowski, K. (red.). (2024). Polscy piętnastolatkowie w perspektywie międzynarodowej. Wyniki badania PISA 2022. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
Makaruk, K., Włodarczyk, J., Szredzińska, R. (2020). Negatywne doświadczenia młodzieży w trakcie pandemii. Raport z badań ilościowych. Warszawa: Fundacja Dajemy
Dzieciom Siłę.
McDiarmid, S., Durbeej, N., Sarkadi, A., Osman, F. (2022). Schools’ and Teachers’ Roles and Challenges in Supporting the Mental Wellbeing of Refugee Youths: A Qualitative Study with Swedish Teachers. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-Being, 17, 2007568, https://doi.org/10.1080/17482631.2021.2007568.
Najwyższa Izba Kontroli. (2020). Dostępność lecznictwa psychiatrycznego dla dzieci i młodzieży (w latach 2017–2019). Informacja o wynikach kontroli NIK.KZD.430.007.2019. Nr ewid. 170/2019/P/19/059/KZD.
Pyżalski, J. (2021). Zdrowie psychiczne i dobrostan młodych ludzi w czasie pandemii COVID-19 – przegląd najistotniejszych problemow. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka 20(2), 92–115.
Roberson, A.J., Renshaw, T.L. (2019). Initial Development and Validation of the Student Wellbeing Teacher – Report Scale. School Mental Health, 11, 578–599, https://doi.org/10.1007/s12310-018-09305-x.
Sadowska, K. (2021). Dobrostan psychiczny dziecka w procesie edukacji szkolnej w czasach pandemii. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 16, 5(63), 97–110, https://doi.org/10.35765/eetp.2021.1663.07.
Schleicher, A. (2018). Valuing our Teachers and Raising their Status: How Communities Can Help. International Summit on the Teaching Profession. Paris: OECD Publishing, https://doi.org/10.1787/9789264292697-en.
Syrek, E. (2019). Zdrowie psychiczne, higiena psychiczna – edukacja dla dobrostanu psychicznego – aktualność koncepcji i poglądow Kazimierza Dąbrowskiego. Pedagogika Społeczna, 3(73), 223–235, https://doi.org/10.35464/1642-672X.PS.2019.3.1.
Tyrer, R.A., Fazel, M., Chao, L. (2014). School and Community-Based Interventions for Refugee and AsylumSeeking Children: A Systematic Review. PLOS ONE, 9(5), e97977, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0097977.
United Nations Children’s Fund. (2021). The State of the Worlds Children 2021: On My Mind – Promoting, Protecting and Caring for Children’s Mental Health. New York: UNICEF.
Woynarowska, B. (red.). (2017). Edukacja zdrowotna. Podstawy teoretyczne. Metodyka. Praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Stanisława Byra, Ewa Domagała-Zyśk, Zenon Gajdzica, Beata Jachimczak, Radosław Piotrowicz, Edyta Widawska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 352
Liczba cytowań: 0
