Inwentarz Samooceny Pasji (ISP): prezentacja narzędzia i jego właściwości psychometrycznych
DOI:
https://doi.org/10.12775/PBE.2025.033Słowa kluczowe
passion, measurement, inventory, self-report, validationAbstrakt
W opracowaniu zaprezentowano nowatorskie narzędzie do pomiaru subiektywnej percepcji pasji i jej głównych charakterystyk – Inwentarz Samooceny Pasji (ISP). ISP oparty jest na definicji pasji jako nasilonej potrzebie do podejmowania aktywności, którą człowiek uważa za ważną, wysoko ją oceni oraz w którą angażuje znaczną część swojego czasu i energii. ISP składa się z 18 itemów i obejmuje dwie części, pierwsza służy do jakościowego scharakteryzowania pasjonującej aktywności badanego, druga natomiast do przeanalizowania pasji w trzech wymiarach: personalnych korzyści z pasji, źródła pasji oraz stopnia aktualnego zrównoważenia pasji z innymi aktywnościami życiowymi. ISP został sprawdzony pod względem psychometrycznym: struktury wewnętrznej, rzetelności i trafności. Uzyskane wyniki są satysfakcjonujące. Inwentarz Samoopisu Pasji jest przeznaczone do pomiaru postrzegania pasji u osób dorosłych.
Bibliografia
Akehurst, S., & Oliver, E.J. (2014). Obsessive Passion: A Dependency Associated with Injury-Related Risky Behaviour in Dancers. Journal of Sports Sciences, 32, 259–267, doi: 10.1080/02640414.2013.823223.
Bonneville-Roussy, A., & Vallerand, R.J. (2020). Passion At the Heart of Musicians’ Well-Being. Psychology of Music, 48(2), 266–282, doi: 10.1177/0305735618797180.
Curran, T., Hill, A.P., Appleton, P.R., Vallerand, R.J., & Standage, M. (2015). The Psychology of Passion: A Meta-Analytical Review of a Decade of Research on Intrapersonal Outcomes. Motivation and Emotion, 39(5), 631–655, doi: 10.1007/s11031-015-9503-0.
Deci, E. & Ryan, R. (Eds.) (2002). Handbook of Self-Determination Research. University of Rochester Press.
Deci, E., & Ryan, R. (2000). The “What” and “Why” of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behaviour. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268, doi: 10.1207/S15327965PLI1104_01.
Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D., Oishi, S., & Biswas-Diener, R. (2010). New Measures of Well-Being: Flourishing and Positive and Negative Feelings. Social Indicators Research, 39, 247–266, doi: 10.1007/s11205-009-9493-y.
Diener, E.D., Emmons, R.A., Larsen, R.J., & Griffin, S. (1985). The Satisfaction with Life Scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71–75, doi: 10.1207/s15327752jpa4901_13.
Donlevy, V., van Driel, B., & Horeau McGrath, C. (2019). Education As Self-Fulfilment and Self Satisfaction, European Commission, JRC117548.
Froh, J.J. , Kashdan T.B., Yurkewicz, Ch., Fan, J. , Allen, J., & Glowacki, J. (2010) The Benefits of Passion and Absorption in Activities: Engaged Living in Adolescents and Its Role in Psychological Well-Being. Journal of Positive Psychology, 5(4), 311–332, doi: 10.1080/17439760.2010.498624.
Goncalves, G., Orgambidez, A., Parreira, T. & Ferrao, M. (2014). Adaptation and Initial Validation of the Passion Scale in a Portuguese Sample. Escritos de psicologia, 7, 19–27, doi: 10.5231/PSY.WRIT.2014.2503.
Halonen, S., & Lomas, T. (2014). A Passionate Way of Being: A Qualitative Study Revealing the Passion Spiral. International Journal of Psychological Research, 7, 17–28, doi: 10.21500/20112084.655.
Juczyński, Z. (2012). Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia [Measurement Tools in Health Promotion and Psychology]. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Kaczmarek, Ł. (2016). Pozytywne interwencje psychologiczne. Dobrostan a zachowania intencjonalne [Positive Psychological Interventions. Well-Being and Intentional Behaviour. Poznań: Zysk i S-Ka.
Karaś, D., & Cieciuch, J. (2017). Polska adaptacja Kwestionariusza Dobrostanu Caroll Ryff [Polish Adaptation of the Caroll Ryff Psychological Well-Being Scales]. Roczniki Psychologiczne, 20, 815–835, doi:10.18290/rpsych.2017.20.4-4pl.
Kunat, B. (2015). Pasja jako kategoria badawcza – w świetle dualistycznego modelu R.J. Valleranda [Passion As a Research Category – in the Light of the Dualistic Model of R.J. Vallerand]. Psychologia Wychowawcza, 50(8), 31–41, doi: 10.5604/00332860.1178611.
Lafreniere, M-A.K., St-Louis, A.C., Vallerand, R.J., & Donahue, E.G. (2012). On the Relation Between Performance and Life Satisfaction: The Moderating Role of Passion. Self and Identity, 11(4), 516–530, doi: 10.1080/15298868.2011.616000.
Lalande, D., Vallerand, R., Lafreniere, M. A., Verner-Filion, J., Laurent, F. A., Forest, J. & Paquet, Y. (2017). Obsessive Passion: A Compensatory Response To Unsatisfied Needs. Journal of Personality, 85(2), 163–178, doi: 10.1111/jopy.12229.
Mageau, G. A., Vallerand, R. J., Charest, J., Salvy, S-J., Lacaille, N., Bouffard, T., & Koestner, R. (2009). On the Development of Harmonious and Obsessive Passion: The Role of Autonomy Support, Activity Specialization, and Identification with the Activity. Journal of Personality, 77(3), 601–646, doi: 10.1111/j.1467-6494.2009.00559.x.
Marsh, H., Vallerand, R., Lafreniere, M.-A., Parker, P., Morin, A., Carbonneau, N., Jowett, S., Bureau, J., Fernet, C., Guay, F., Salah Abduljabbar, A., & Paquet, Y. (2013). Passion: Does One Scale Fit All? Construct Validity of Two-Factor Passion Scale and Psychometric Invariance Over Different Activities and Languages. Psychological Assessment, 25(3), 796–809, doi: 10.1037/a0032573.
Martin, E. M., & Horn, T. S. (2013). The Role of Athletic Identity and Passion in Predicting Burnout in Adolescent Female Athletes. The Sport Psychologist, 27(4), 338–348, doi: 10.1123/tsp.27.4.338.
Mudło-Głagolska, K., Lewandowska, M., & Kasprzak, E. (2019). Adaptacja i walidacja narzędzia do badania pasji harmonijnej i pasji obsesyjnej: Passion Scale Marsha i współpracowników [Adaptation and Validation of a Tool for Examining Harmonious and Obsessive Passion: The Passion Scale by Marsh and Colleagues]. Przegląd Psychologiczny, 62, 41–58.
Paquette, V., Holding, A., Cimon-Paquet, C., Giroux, A., Boucher, V., & Vallerand, R. (2023). Pursuing, Developing, and Letting Go of a Passionate Activity When Facing Adversity During a Pandemic: Associations with Well-Being and Ill-Being. Personality and Individual Differences, 209(2), 1–16, doi:10.1016/j.paid.2023.112217.
Philippe, F., Vallerand, R., Houlfort, N., Lavigne, G., & Donahue, E. (2010). Passion for an Activity and Quality of Interpersonal Relationships: The Mediating Role of Emotions. Journal of Personality and Social Psychology, 98, 917–932, doi: 10.1037/ a0018017.
Rahimi, S., Paquette, V., & Vallerand, R. (2023). The Role of Students’ Passion and Affect in Resilience Following Failure. Learning and Individual Differences, 107, 34–59, doi:10.1016/j.lindif.2023.102360.
Rousseau, F. L., Vallerand, R. J., Ratelle, C. F., Mageau, G. A., & Provencher, P. J. (2002). Passion and Gambling: On the Validation of the Gambling Passion Scale (GPS). Journal of Gambling Studies, 18(1), 45–66, doi:10.1023/a:1014532229487.
Senseng, F., & Phelps, J. (2013) Leisure and Life Satisfaction: The Role of Passion and Life Domain Outcomes. World Leisure Journal, 55(4), 320–332, doi: 10.1080/04419057.2013.836558.
St-Louis, A. C., & Vallerand, R. J. (2015). A Successful Creative Process: The Role of Passion and Emotions. Creativity Research Journal, 27(2), 175–187, doi: 10.1080/10400419.2015.1030314.
Sverdlik A., Rahimi S., & Vallerand, R.J. (2022). Examining the Role of Passion in University Students’ Academic Emotions, Self-Regulated Learning and Well-Being. Journal of Adult and Continuing Education, 28(2), 426–448, doi: 10.1177/14779714211037359.
Vallerand, R. J. (2008). On the Psychology of Passion: In Search of What Makes People’s Lives Most Worth Living. Canadian Psychology/Psychologie Canadienne, 49(1), 1–13, doi: 10.1037/0708-5591.49.1.1.
Vallerand, R.J. (2010). On Passion for Life Activities: The Dualistic Model of Passion. In: M. P. Zanna (Ed.), Advances in Experimental Social Psychology, 42 (pp. 97–193). San Diego: Academic Press.
Vallerand, R.J. (2012a). The Role of Passion in Sustainable Psychological Well-Being. Psychology of Well-Being: Theory, Research and Practice, 2(1), 1–21.
Vallerand, R.J. (2012b). From Motivation to Passion: In Search of the Motivational Processes Involved in a Meaningful Life. Canadian Psychology / Psychologie canadienne, 53(1), 42–52, doi: 10.1037/a0026377.
Vallerand, R. J. (2015). Psychology of Passion: A Dualistic Model. Oxford: Oxford University Press.
Vallerand, R., Blanchard, C., Mageau, G., Koestner, R., Ratelle, C., Leonard, M., Gagne, M., & Marsolais, J. (2003). Les Passions de L’ame: On Obsessive and Harmonious Passion. Journal of Personality and Social Psychology, 85(4), 756–767, doi: 10.1037/0022-3514.85.4.756.
Vallerand, R., Chichekian, T., & Paquette, V. (2021). Passion in Education – Theory, Research and Applications. In: G. Liem, & D. McInerney (Eds.), Promoting Motivation and Learning in Contexts (pp. 115–141). Charlotte: Information Age Publishing.
Vallerand, R., Salvy, S.J., Mageau, G., Elliot, A., Denis, P., Grouzet, F., & Blanchard, C. (2007). On the Role of Passion in Performance. Journal of Personality, 75, 505–33, doi: 10.1111/j.1467-6494.2007.00447.x.
Zhao, Y., St-Louis, A., & Vallerand, R. (2015). On the Validation of the Passion Scale in Chinese. Psychology of Well-Being, 5(3), 17–26, doi:10.1186/s13612-015-0031-1
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Stanisława Byra, Urszula Oszwa, Agnieszka Buczak, Izabella Maria Łukasik
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 113
Liczba cytowań: 0
