Dwuwiersz o Mieszku III Starym. Przyczynek do erudycji Mistrza Wincentego Kadłubka (IV, 22,5)

Rafał Rutkowski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SZ.2019.02

Abstrakt


W artykule podjęto analizę dwuwiersza Wincentego Kadłubka o Mieszku Starym szukającym stronników przeciwko Leszkowi Białemu. Pierwszym zaprezentowanym zagadnieniem jest refleksja nad literalnym znaczeniem strofy, a następnie źródeł, z których kronikarz mógł ją zapożyczyć. Ostatnią poruszoną kwestią jest sposób przedstawienia Mieszka w IV księdze Kroniki.

Słowa kluczowe


Wincenty Kadłubek; genorbada; Mieszko III Stary; przysłowia średniowieczne; Uguccio z Pizy

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Źródła

Carmen de mundo et partibus. Ein theologisch-physikalisches Lehrgedicht aus der Oxforder Handschrift Bodleian Digby 41, wyd. A. Bergmann, Frankfurt 1990

Chronica Dzirsvae, wyd., wstęp i przyp. K. Pawłowski, w: MPH s.n., t. 15, Kraków 2013

De Profectione Danorum in Hierosolymam, wyd. M.C. Gertz, Scriptores Minores Historiæ Danicæ Medii Ævi, t. 2, København 1918–1920

Friend A.C., The Proverbs of Serlo of Wilton, „Mediaeval Studies”, 16, 1954, s. 179–218

Giraldi Cambrensis Descriptio Kambriæ, w: Giraldi Cambrensis Opera, t. 6, wyd. J.F. Dimock, Rerum Britannicarum Medii Ævi Scriptores, London 1868

Lamberti Ardensis Historia comitum Ghisnensium, wyd. I. Heller, w: MGH SS, t. 24, Hannoverae 1879

Der Liber Iocalis, w: P. Lehmann, Mitteilungen aus Handschriften, t. 5, Sitzungsberichte der Bayerischen Akademie der Wissenschaften. Philosophisch-historische Abteilung, t. 4, München 1938

Magistri Vincentii dicti Kadłubek Chronica Polonorum, wyd. M. Plezia, w: MPH s.n., t. 11, Kraków 1994

Mistrz Wincenty Kadłubek, Kronika polska, tłum. B. Kürbis, Wrocław 2003

Oraculum angelicum Cyrilii, wyd. P. Piur, w: Briechwechsel des Cola di Rienzo, t. 4, Berlin 1912

Ruiz García E., Saberes de oídas: De Doctrina Mensae, „Memorabilia. Boletín de Literatura Sapiencial”, 16, 2014, s. 1–60

Uguccione da Pisa, Derivationes, t. 1–2, wyd. E. Cecchini i in., Firenze 2004

Voigt E., Prouerbia Rustici, „Romanische Forschungen”, 3, 1887, s. 633–641

Opracowania

Arnold J.J., Theoderic’s Invincible Mustache, „Journal of Late Antiquity”, 6, 2013, nr 1, s. 152–183

Austin H.D., Germanic Words in Uguiccione’s Lexicon, „Speculum”, 23, 1948, nr 2, s. 273–283

Balzer O., Studyum o Kadłubku, w: tenże, Pisma pośmiertne, t. 1–2, Lwów 1934–1935

Banaszkiewicz J., Polskie dzieje bajeczne Mistrza Wincentego Kadłubka, wyd. 2, Wrocław 2002

Bieniak J., Mistrz Wincenty o współczesnych mu Piastach, w: Europa Środkowa i Wschodnia w polityce Piastów, red. K. Zielińska-Melkowska, Toruń 1997, s. 33–52

Bieniak J., Mistrz Wincenty w życiu politycznym Polski przełomu XII i XIII wieku, w: Mistrz Wincenty Kadłubek. Człowiek i dzieło, pośmiertny kult i legenda, red. K.R. Prokop, Kraków 2001, s. 21–48

Drelicharz W., Idea zjednoczenia królestwa w średniowiecznym dziejopisarstwie polskim, Kraków 2012

Du Cange Ch. du Fresne, Glossarium mediæ et infirmæ latinitatis, t. 1–10, Niort 1883–1887

Gawlas S., O kształt zjednoczonego Królestwa. Niemieckie władztwo terytorialne a geneza społeczno-ustrojowej odrębności Polski, wyd. 2, Warszawa 2000

Gronowska A., Fabuły rycerskie w Gesta ducum sive principum Polonorum Galla Anonima na tle wybranych przykładów piśmiennictwa średniowiecznego (do końca XIII w.), niepublikowana praca doktorska w Instytucie Kultury Polskiej UW, Warszawa 2009

Kasperski R., Reges et gentes. Studia nad dyskursem legitymizującym władzę nad wspólnotami wyobrażonymi oraz strategiami ich konstruowania we wczesnym średniowieczu (VI–VII w.), Warszawa 2017

Kobielus S., Bestiarium chrześcijańskie. Zwierzęta w symbolice i interpretacji. Starożytność i średniowiecze, Warszawa 2002

Pawłowski K., Retoryka starożytna w Kronice Wincentego Kadłubka. Sztuka narracji, Kraków 2003

Przybył M., Mieszko III Stary, Poznań 2002

Skibiński E., Mieszko czy Kazimierz? W sprawie sporu o inspiratora mistrza Wincentego, w: Nihil superfluum esse. Studia z dziejów średniowiecza ofiarowane profesor Jadwidze Krzyżaniakowej, red. J. Dobosz, J. Strzelczyk, Poznań 2000, s. 167–174

Skibiński E., Walka o władzę w kronice Mistrza Wincentego. Mieszko Stary i Kazimierz Sprawiedliwy, w: Onus Athlanteum. Studia nad Kroniką biskupa Wincentego, red. A. Dąbrówka, W. Wojtowicz, Warszawa 2009, s. 47–56

Walther H., Proverbia sensentiaeque latinitatis medii aevi, t. 1–6, Göttingen 1963–1969

Żmudzki P., Władca i wojownicy. Narracje o wodzach, drużynie i wojnach w najdawniejszej historiografii Polski i Rusi, Wrocław 2009


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism