Salta al contenuto principale Salta al menu principale di navigazione Salta al piè di pagina del sito
  • Registrazione
  • Login
  • Language
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (Canada)
    • Italiano
    • Język Polski
    • Français (France)
  • Menu
  • Home
  • Ultimo fascicolo
  • Archivi
  • Info
    • Sulla rivista
    • Proposte
    • Comitato Scientifico ed Editoriale
    • Rada Naukowa
    • Proces recenzji
    • Polityka Open Access
    • Informacja o niepobieraniu opłat za zgłaszanie i publikację artykułów
    • Zasady archiwizacji
    • Dichiarazione sulla privacy
    • Contatti
  • Registrazione
  • Login
  • Language:
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (Canada)
  • Italiano
  • Język Polski
  • Français (France)

Teologia i Człowiek

O pochodzeniu teorii ewolucji
  • Home
  • /
  • O pochodzeniu teorii ewolucji
  1. Home /
  2. Archivi /
  3. V. 57 N. 1 (2022) /
  4. Teologia

O pochodzeniu teorii ewolucji

Autori

  • Michał Chaberek Fundacja En Arche https://orcid.org/0000-0001-8071-537X

DOI:

https://doi.org/10.12775/TiCz.2022.002

Parole chiave

kosmogonia, ewolucjonizm, kreacjonizm, nowożytność, paradygmat, naturalizm

Abstract

Artykuł omawia powstanie paradygmatu ewolucyjnego w zachodniej filozofii i kulturze, który ostatecznie wprowadził Karol Darwin w połowie XIX wieku. Darwin nie był jednak pierwszym autorem, który zaproponował ewolucyjne pochodzenie gatunków. Kilku znaczących autorów podjęło próbę zbudowania i popularyzacji ewolucyjnego pochodzenia życia już we wczesnej nowożytności. Artykuł omawia dychotomię chrześcijańskiego kreacjonizmu i nowożytnego ewolucjonizmu oraz ukazuje, że ewolucjonizm od początku był raczej światopoglądem niż jedną z teorii w nauce.

Riferimenti bibliografici

Chaberek, Michał. Kościół a ewolucja. Warszawa: Fronda, 2012.

Chambers, Robert. Vestiges of the Natural History of Creation. London and Edinburg: John Churchill, 1844.

Dalrymple, G. Brent. The Age of the Earth. Stanford: Stanford University Press, 1991.

Darwin, Erazm. The Temple of Nature or, the Origin of Society. A Poem, with Philosophical Notes. Baltimore: 1804.

Darwin, Erazm. Zoonomia or the Laws of Organic Life. London: 1794.

Darwin, Karol. O powstawaniu gatunków, przeł. Szymon Dickstein, Józef Nusbaum, red. J. Popiołek, M. Yamazaki. Warszawa: PWN, 2009.

Dawkins, Richard. Ślepy zegarmistrz, czyli jak ewolucja dowodzi, że świat nie został zaplanowany, przeł. Antoni Hoffman. Warszawa: PIW, 1997.

Descartes, René. Zasady filozofii, przeł. Izydora Dąmbska. Warszawa: PWN, 1960.

Hales, William. A New Analysis of Chronology and Geography, t. 1. London: 1830.

Hendry, Archibald W. The Age of The Earth. Singapore: World Scientific Publishing, 2020.

Hutton, James. Theory of the Earth, vol. 1. Edinburgh: 1795.

Lamarck, Jean-Babtiste. „Filozofia zoologii”, przeł. Krystyna Zaćwilichowska. W Teoria ewolucji w wypisach, red. Kazimierz Petrusiewicz. Warszawa: PWN, 1959.

Linnaeus, Carolus. Philosophia botanica. Stockholm: 1751.

Maillet, Benoît de. Telliamed. Chicago: University of Illinois Press, 1968.

Malec, Grzegorz. „Ewolucjonizm przed Darwinem: Matthew, Blyth, Wallace”. Filozoficzne Aspekty Genezy 12 (2015): 83–108.

Tomasz z Akwinu. Komentarz do Sentencji. http://www.corpusthomisticum.org/iopera.html (dostęp: 23.11.2020).

Ussher, James. „Annales VeterisTestamenti a prima mundi originededucti”. In The Whole Works of the Most Rev. James Ussher, D.D., red. Christopher Robin Erlington, Vol. 8. Londini: 1650.

Whitcomb, John C., Morris, Henry. The Genesis Flood. The Biblical Record and its Scientific Implications. Philadelphia: Presbyterian and Reformed Publishing Company, 1960.

Teologia i Człowiek

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Pubblicato

2022-05-07

Come citare

1.
CHABEREK, Michał. O pochodzeniu teorii ewolucji. Teologia i Człowiek. Online. 7 maggio 2022. Vol. 57, no. 1, pp. 27-48. [Accessed 6 marzo 2026]. DOI 10.12775/TiCz.2022.002.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Scarica citazione
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Fascicolo

V. 57 N. 1 (2022)

Sezione

Teologia

Licenza

Copyright (c) 2022 Teologia i Człowiek

Creative Commons License

Questo lavoro è fornito con la licenza Creative Commons Attribuzione - Non opere derivate 4.0 Internazionale.

CC BY ND 4.0. Posiadaczem prawa autorskiego (Licencjodawcą) jest Autor, który na mocy umowy licencyjnej udziela nieodpłatnie prawa do eksploatacji dzieła na polach wskazanych w umowie.

  • Licencjodawca udziela Licencjobiorcy licencji niewyłącznej na korzystanie z Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego w następujących polach eksploatacji: a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego; b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (e-book, audiobook); c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego; d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera; e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY-ND 3.0) poprzez platformę cyfrową Wydawnictwa Naukowego UMK oraz repozytorium UMK.
  • Korzystanie przez Licencjobiorcę z utrwalonego Utworu ww. polach nie jest ograniczone czasowo ilościowo i terytorialnie.
  • Licencjodawca udziela Licencjobiorcy licencji do Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego nieodpłatnie na czas nieokreślony

PEŁEN TEKST UMOWY LICENCYJNEJ >>

Stats

Number of views and downloads: 4526
Number of citations: 0

ISSN/eISSN

ISSN: 1731-5638

eISSN: 2391-7598

Search

Search

Browse

  • Scorri l'indice per Autori
  • Issue archive

User

User

Ultimo numero

  • Lodo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informazioni

  • per i lettori
  • Per gli autori
  • Per i bibliotecari

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Lingua

  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (Canada)
  • Italiano
  • Język Polski
  • Français (France)

Tags

Search using one of provided tags:

kosmogonia, ewolucjonizm, kreacjonizm, nowożytność, paradygmat, naturalizm
Su

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop