Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Italiano
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół Redakcyjny
    • Rada Naukowa
    • Lista Recenzentów
    • Proces recenzji
    • Polityka Open Access
    • Zapora „ghostwriting” i „guest authorship”
    • Informacja o niepobieraniu opłat
    • Polityka prywatności
    • Zasady archiwizacji
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Italiano
  • Język Polski

Scientia et Fides

La pasión y muerte de Jesucristo: aproximación fisiopatológica y forense en diálogo con la teología joánica
  • Strona domowa
  • /
  • La pasión y muerte de Jesucristo: aproximación fisiopatológica y forense en diálogo con la teología joánica
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 14 Nr 1 (2026) /
  4. Artykuły

La pasión y muerte de Jesucristo: aproximación fisiopatológica y forense en diálogo con la teología joánica

Autor

  • Alfonso Canabal Berlanga Hospital Universitario de la Princesa https://orcid.org/0000-0001-7021-3456

DOI:

https://doi.org/10.12775/SetF.2026.008

Słowa kluczowe

Crucifixión, Shock hipovolémico, Asfixia, Fisiopatología del sufrimiento, Medicina forense, Síndone de Turín, Antropología teológica

Abstrakt

La pasión y muerte de Jesucristo constituyen un acontecimiento central de la fe cristiana y, al mismo tiempo, un hecho histórico susceptible de análisis médico y forense. El presente artículo propone una lectura integrada que articula la fisiopatología del sufrimiento extremo, la medicina forense de la crucifixión romana y la reflexión teológica, tomando como eje hermenéutico el Evangelio de Juan. A partir del análisis de la flagelación, la crucifixión y la herida del costado, se examinan los principales mecanismos fisiopatológicos implicados en la muerte de Jesús: shock hipovolémico, insuficiencia respiratoria, colapso metabólico, lesión pulmonar y posible cardiopatía de estrés inducida por una descarga catecolaminérgica extrema. Estos datos se ponen en diálogo con la literatura médico-forense contemporánea y con los hallazgos procedentes del estudio de la Síndone de Turín y del Sudario de Oviedo, cuya coherencia con los relatos evangélicos ha sido ampliamente discutida en el ámbito científico. Finalmente, el trabajo ofrece una reflexión teológica y antropológica sobre el sufrimiento corporal de Cristo, mostrando cómo la vulnerabilidad extrema del cuerpo crucificado no es un mero dato biológico, sino el lugar teológico donde se revela el sentido redentor del sufrimiento humano. De este modo, el artículo pretende contribuir al diálogo entre ciencia y fe, mostrando la fecundidad de una aproximación interdisciplinar rigurosa y respetuosa de los distintos niveles de conocimiento.

Bibliografia

Barbet, Pierre. La crucifixión de Nuestro Señor Jesucristo. Barcelona: Ed. O.C., 1969.

Bergeron, John W. 2012. “The Crucifixion of Jesus: Review of Hypothesized Mechanisms of Death and Implications of Shock and Trauma-Induced Coagulopathy.” Journal of Forensic and Legal Medicine 19 (3): 113–116. https://doi.org/10.1016/j.jflm.2011.06.001

Beutler, Johannes. 2018. “La muerte de Jesús y su exaltación.” Revista de Cultura Teológica 92: 143–157. https://doi.org/10.23925/rct.i92.39747

Biblia de Jerusalén. 2009. Biblia de Jerusalén. 5.ª ed. Bilbao: Desclée de Brouwer.

Castillo Gutiérrez, Gabriela, Ernesto Deloya Tomas, María G. Olvera Ramos, Jorge López Fermín, José Antonio Meade-Aguilar, Jorge D. Carrión Moya, Manuel A. Guerrero-Gutiérrez, Éder I. Zamarrón-López y Orlando R. Pérez Nieto. 2024. “Lesión pulmonar autoinducida por el paciente (P-SILI).” Critical Care & Emergency Medicine 3: 1–12. https://doi.org/10.58281/ccem23120701

Edwards, William D., Wesley J. Gabel, y Floyd E. Hosmer. 1986. “On the Physical Death of Jesus Christ.” Journal of the American Medical Association 255 (11): 1455–1463. https://doi.org/10.1001/jama.1986.03370110077025

Gómez-Pallete, Manuel, SJ. 1947. “Cruz y crucifixión (Notas para una exégesis de Mc 15,25).” Estudios Eclesiásticos 20–21: 5–38.

Guerrero Ramos, Daniel. 2005. “¿Qué podemos saber de la muerte de Jesús? Las fuentes y los datos históricos.” Proyección. Teología y Mundo Actual 217: 175–205.

Habermas, Gary R., Joseph Kopel, y Benjamin C. F. Shaw. 2021. “Medical Views on the Death by Crucifixion of Jesus Christ.” Baylor University Medical Center Proceedings 34 (6): 748–752. https://doi.org/10.1080/08998280.2021.1970846

Juan Pablo II. 1984. Salvifici Doloris. Ciudad del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana.

Karapanagiotis, Ioannis. 2025. “The Shroud of Turin: An Overview of the Archaeological Scientific Studies.” Textiles 5 (1): 8. https://doi.org/10.3390/textiles5010008

Londoño Betancur, Juan E. 2024. “La muerte de Jesús: una constelación de metáforas.” Franciscanum 66 (181).

Mangione S. Did Jesus Die of Takotsubo Cardiomyopathy? A Medical Revisiting of the Gospels. J Gen Intern Med. 2024 Dec;39(16):3342-3343. doi: 10.1007/s11606-024-09042-9. Epub 2024 Sep 19. PMID: 39299976; PMCID: PMC11618558.

Maslen, Matthew W., y Piers D. Mitchell. 2006. “Medical Theories on the Cause of Death in Crucifixion.” Journal of the Royal Society of Medicine 99 (4): 185–188. https://doi.org/10.1258/jrsm.99.4.185

Mateo-Seco, Lucas F. 1981. “Muerte de Cristo y teología de la cruz.” En Actas del III Simposio Internacional de Teología, 113–132. Pamplona: Universidad de Navarra.

Real Academia Europea de Doctores. s. f. Estudio fisiopatológico de la muerte de Cristo. Barcelona. Acceso el 18 de enero de 2026. https://raed.academy/estudio-fisiopatologico-de-la-muerte-de-cristo/

Retief, Francois P., y Louise Cilliers. 2003. “The History and Pathology of Crucifixion.” South African Medical Journal 93 (12): 938–941.

Santoro, Stefano, Piergiuseppe Colivicchi, y Davide Basilico. 2024. “Did Jesus Die of Takotsubo Cardiomyopathy? A Medical Revisiting of the Gospels.” Journal of General Internal Medicine 39 (16): 3342–3343. https://doi.org/10.1007/s11606-024-09042-9

Vergara Hoyos, Juan V. 2016. “Lenguaje teológico: Cruces y sufrimientos.” Franciscanum 58 (166): 271–293. https://doi.org/10.21500/01201468.2524

Zugibe, Frederick T. 2005. The Cross and the Shroud: A Medical Inquiry into the Crucifixion. New York: Paragon House.

Scientia et Fides

Pobrania

  • PDF (English)

Opublikowane

2026-04-16

Jak cytować

1.
CANABAL BERLANGA, Alfonso. La pasión y muerte de Jesucristo: aproximación fisiopatológica y forense en diálogo con la teología joánica. Scientia et Fides [online]. 16 kwiecień 2026, T. 14, nr 1, s. 189–204. [udostępniono 18.4.2026]. DOI 10.12775/SetF.2026.008.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 14 Nr 1 (2026)

Dział

Artykuły

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Alfonso Canabal Berlanga

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

CC BY ND 4.0. Posiadaczem prawa autorskiego (Licencjodawcą) jest Autor, który na mocy umowy licencyjnej udziela nieodpłatnie prawa do eksploatacji dzieła na polach wskazanych w umowie.

  • Licencjodawca udziela Licencjobiorcy licencji niewyłącznej na korzystanie z Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego w następujących polach eksploatacji: a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego; b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (e-book, audiobook); c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego; d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera; e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY-ND 3.0) poprzez platformę cyfrową Wydawnictwa Naukowego UMK oraz repozytorium UMK.
  • Korzystanie przez Licencjobiorcę z utrwalonego Utworu ww. polach nie jest ograniczone czasowo ilościowo i terytorialnie.
  • Licencjodawca udziela Licencjobiorcy licencji do Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego nieodpłatnie na czas nieokreślony

PEŁEN TEKST UMOWY LICENCYJNEJ >>

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 25
Liczba cytowań: 0

ISSN/eISSN

ISSN: 2300-7648

eISSN: 2353-5636

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Italiano
  • Język Polski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

Crucifixión, Shock hipovolémico, Asfixia, Fisiopatología del sufrimiento, Medicina forense, Síndone de Turín, Antropología teológica
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa