Aneksja Litwy przez ZSRR w roku 1940 jako element współczesnej dyskusji politycznej i prawnej
DOI:
https://doi.org/10.12775/SIT.2014.004Słowa kluczowe
Litwa, Rosja, konstytucja, federacja, secesja, odszkodowania, agresja, prawo międzynarodowe, konstytucyjne, historia, 1939, 1940Abstrakt
Autor niniejszego artykułu koncentruje się na zagadnieniu znaczenia agresji radzieckiej na Litwę w roku 1940 dla dzisiejszych relacji rosyjsko- -litewskich. Zajmuje się przede wszystkim problemem argumentów obydwu stron w trwającym od lat sporze historycznym i prawnym, dotyczącym kwestii odszkodowań żądanych przez Litwę za okres okupacji radzieckiej. Przedstawia przy tym zagadnienie pozornej legalności przyłączenia Litwy do ZSRR w 1940 roku, zasadności używania terminu okupacja, historię roszczeń litewskich, udział Polski w tym sporze, jak również opinię i kontrargumenty strony rosyjskiej. W artykule poruszony został także szereg zagadnień związanych z najnowszą historią polityczną, prawem konstytucyjnym międzywojennej Litwy oraz prawem międzynarodowym (związanych głownie z agresją na Litwę w roku 1940).
Bibliografia
Antonowicz L., Rozpad ZSRR ze stanowiska prawa międzynarodowego, „Państwo i Prawo” 1992, nr 9.
Brazauskas A., Razvod po-litovski, Vilnius 1993.
Firewicz A., Litwa po raz drugi, Toruń 2001.
Jasiński J., Historia Krolewca, Olsztyn 1994.
Kierończyk P., Konstytucja kwietniowa i konstytucja litewska z 1938 r. – próba porównania, w: Prawo konstytucyjne II Rzeczypospolitej, Nauka i instytucje, red. P. Sarnecki, Kraków 2006.
Kierończyk P., Państwo bez parlamentu. Kilka uwag do międzywojennej historii konstytucjonalizmu litewskiego, „Przegląd Sejmowy” 2003, nr 4.
Kierończyk P., Problem odszkodowań w stosunkach litewsko-rosyjskich. Próba analizy potencjalnych argumentów strony rosyjskiej, „Zeszyty Naukowe Gdańskiej Wyższej Szkoły Administracji” 2006, nr 2.
Kierończyk P., Restytucja niepodległości Litwy. Akty Rady Najwyższej z 11 marca 1990 r., „Zeszyty Naukowe Gdańskiej Wyższej Szkoły Administracji”
, nr 4.
Kierończyk P., System konstytucyjny państwa litewskiego (1922–1940), Gdańsk 2008.
Kierończyk P., Trzy trudne tematy z najnowszej historii Litwy, „Disputatio” 2008, t. 6.
Kierończyk P., W dwudziestą rocznicę litewskiej deklaracji niepodległości, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2010, t. 24.
Kochanowski J., Węgry, Warszawa 1997.
Laar M. (tłumaczenie z języka estońskiego T. E ts, tłumaczenie z języka angielskiego: J. Szkudliński), Wojna w lesie. Walka Estończyków o przetrwanie
–1956, Kraków 2008.
Lietuva laisva, nepriklausoma, be svetimos kariuomenes, Vilnius 1993.
Lewandowska S., Życie codzienne Wilna w latach II wojny światowej, Warszawa 2001.
Lewandowski J., Estonia, Warszawa 2001.
Łossowski P., Kłajpeda kontra Memel. Problem Kłajpedy w latach 1918–1939–1945, Warszawa 2007.
Łossowski P., Konflikt polsko-litewski 1918–1920, Warszawa 1996.
Łossowski P., Kraje bałtyckie w latach przełomu 1934–1944, Warszawa 2005.
Łossowski P., Kraje bałtyckie na drodze od demokracji parlamentarnej do dyktatury [1918–1934], Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1972.
Łossowski P., Litwa, Warszawa 2001.
Łossowski P., Litwa a sprawy polskie 1939–1940, Warszawa 1985.
Łossowski P., Polska-Litwa. Ostatnie sto lat, Warszawa 1991.
Łossowski P., Tragedia państw bałtyckich, Warszawa 1990.
Mitkiewicz L., Wspomnienia kowieńskie 1938–1939, Warszawa 1990.
Ochmański J., Historia Litwy, Wrocław–Warszawa–Krakow 1990.
Paszkiewicz B., Pod znakiem „Omegi”, Warszawa 2003.
Rezmer W., Litewskie lotnictwo wojskowe 1919–1940, Toruń 1999.
Rutkiewicz J., Kulikow W.N., Wojsko litewskie 1918–1940, Warszawa 2002.
Ślusarczyk J., ZSRR. Kryzys i upadek imperium, Warszawa 1997.
Węgierski J., Lwów pod okupacją sowiecką 1939–1941, Warszawa 1991.
Wieczorkiewicz P., Historia polityczna Polski 1935–1945, Warszawa 2005.
Wisner H., Litwa. Dzieje państwa i narodu, Warszawa 1999.
Wisner H., Wojna nie wojna. Szkice z przeszłości polsko-litewskiej, Warszawa 1978.
Zakrzewski A., Wstęp, w: Konstytucja Republiki Litewskiej, Warszawa 1994.
Zakrzewski A., Wstęp, w: Konstytucja Litwy, Warszawa 2006.
Zubiński T., Ciche kraje, Rzeszów 2006.
Żmudzki J., Upadek Litwy niepodległej w 1940 r., w: Bałtowie. Przyszłość i teraźniejszość. Materiały z sesji naukowej zorganizowanej przez Studium Europy Wschodniej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie 10–11 grudnia 1990 r., red. A. Kastor, A. E ssen, Krakow 1993.
„Gazeta Wyborcza” z 8 marca 1990.
„Gazeta Wyborcza” z 16 października 1991.
„Kurier Wileński” z 16 czerwca 1940.
„Kurier Wileński” z 9 lutego 1990.
„Niezavisimaja Gazieta” z 18 sierpnia 2004.
„Lietuvos Žinios” z 19 sierpnia 2004.
serwis PAP z 20 sierpnia 2004.
„Veidas” z 16 marca 2006.
„Viedomosti Vierchownogo Sovieta i Pravitielstva Litovskoj Respubliki” z 31 marca 1990.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 1066
Liczba cytowań: 0
