Komisja Konstytucyjna Riksdagu 1809 r. Skład osobowy, prace i efekty działalności

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza aktywności Komisji Konstytucyjnej Riksdagu w 1809 r. zmierzającej do przygotowania projektu nowego Aktu o Formie Rządu, czyli zasadniczego aktu konstytucyjnego Królestwa Szwecji. Zebranie Riksdagu poprzedzone było burzliwymi wydarzeniami, które ostatecznie doprowadziły do zatrzymania i detronizacji króla Gustawa IV Adolfa. Wybór przez Riksdag nowego monarchy został odłożony w związku z powołaniem Komisji Konstytucyjnej i pracami nad nowym aktem o Formie Rządu (Regeringsformen). Wokół jej aktywności i roli poszczególnych członków narosło wiele mitów i niejasności, które w artykule autorzy próbują wyjaśnić i uporządkować odwołując się do oryginalnych dokumentów, m.in. do Memoriału Komisji (Wördsamt memorial) przekazanego Riksdagowi wraz z projektem nowego aktu konstytucyjnego oraz innych źródeł pierwotnych. Przygotowany przez Komisję akt konstytucyjny obowiązywał w Szwecji ponad 160 lat i ustanowił konstytucyjno-prawną konstrukcję monarchii konstytucyjnej, choć z różną praktyką ustrojową w poszczególnych okresach. W 2025 r. mija 50 lat od jego zastąpienia przez obecnie obowiązujący Akt o Formie Rządu, który wszedł w życie 1 stycznia 1975 r. W wielu przepisach nawiązuje on jednak do wspomnianego pierwowzoru.