Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2023 r., I NSW 70/23
DOI:
https://doi.org/10.12775/SIT.2025.027Słowa kluczowe
referendum ogólnokrajowe, społeczna kontrola referendum, kontrola pytań referendalnych, uchwała PKW, skarga na wytyczne PKWAbstrakt
Komentowane orzeczenie stanowi wynik postępowania przed Sądem Najwyższym zainicjowanego wskutek wniesienia skargi na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr 211/2023 w przedmiocie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach do Sejmu i Senatu RP oraz w referendum ogólnokrajowym zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. Autor dokonuje analizy zapadłego orzeczenia, jego motywów oraz argumentacji powołanej przez Sąd Najwyższy. Poruszane problemy prawne koncentrują się wokół prawnej dopuszczalności ustanowienia społecznego obserwatora referendum poprzez odpowiednie stosowanie procedury referendalnej przepisów Kodeksu wyborczego. W glosie autor zajmuje się również zagadnieniem możliwości dokonywania przez Sąd Najwyższy kontroli uchwały zarządzającej referendum, w tym kontroli pytań referendalnych w kontekście konstytucyjnie określonych kompetencji Sejmu RP i Prezydenta RP. Autor w swojej pracy zastosował metodę formalno-dogmatyczną oraz dokonał przeglądu i analizy zarówno dorobku doktryny prawa wyborczego, jak i orzecznictwa sądowego.
Bibliografia
Daniluk A., O potrzebie konstytucjonalizacji Państwowej Komisji Wyborczej – wybrane zagadnienia, „Dyskurs Prawniczy i Administracyjny” 2022, nr 2.
Ekiert M., Lorentz K., Rola Państwowej Komisji Wyborczej w systemie kontroli finansowania partii politycznych i kampanii wyborczych, Warszawa 2014.
Elklit J., Free and fair elections, w: International encyclopedia of elections, red. R. Rose, London 2000.
Elklit J., Is the degree of electoral democracy measureable? Experience from Bulgaria, Kenya, Lativa, Mongolia and Nepal, w: Defining and measuring democracy, red. D. Deetham, London 1994.
Florczak-Wątor M., Komentarz do art. 7, w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. 2, red. P. Tuleja, Warszawa 2023.
Gapski M., Treść zasady wolnych wyborów, w: Amicus hominis et defensor iustitiae. Przyjaciel człowieka i obrońca sprawiedliwości. Księga jubileuszowa w 70. rocznicę urodzin Sędziego Ferdynanda Rymarza, red. D. Dudek, M. Gapski, W. Łączkowski, Lublin 2010.
Gebethner S., Wybory do Sejmu i Senatu. Komentarz do ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2001.
Jaworski S.J., Państwowa Komisja Wyborcza organem kontroli i ochrony prawa, w: Iudices electionis custodes (sędziowie kustoszami wyborów). Księga pamiątkowa Państwowej Komisji Wyborczej, red. F. Rymarz, Warszawa 2007.
Kisielewicz A., Zbieranek J., Komentarz do art. 161, w: Kodeks wyborczy. Komentarz, wyd. 2, red. K.W. Czaplicki, B. Dauter, S.J. Jaworski, F. Rymarz, A. Kisielewicz, J. Zbieranek, Warszawa 2018.
Morawska E., Klauzula państwa prawnego w Konstytucji RP na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Toruń 2003.
Nohlen D., Prawo wyborcze i system partyjny. O teorii systemów wyborczych, Warszawa 2004.
Pyrzyńska A., Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 7 września 2023 r., sygn. akt I NSW 15/23, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2024, nr 1.
Pyrzyńska A., Zadania nadzorcze Państwowej Komisji Wyborczej w polskim prawie wyborczym, Warszawa 2020, Legalis.
Pyrzyńska A., Zaskarżalność uchwał Państwowej Komisji Wyborczej w trybie art. 161a Kodeksu wyborczego, „Przegląd Sejmowy” 2022, t. 171, nr 4.
Rakowska-Trela A., Komentarz do art. 161a, w: Kodeks wyborczy. Komentarz do zmian 2018, red. K. Składowski, A. Rakowska-Trela, Warszawa 2018.
Rydel K., Uwagi na temat niezależności Państwowej Komisji Wyborczej po zmianach wprowadzonych w 2018 r., w: Aktualne wyzwania prawa wyborczego, red. M. Zubik, J. Podkowiak, Warszawa 2021.
Rydel K., Kaczmarczyk M.P., Niezależność polskiej administracji wyborczej – uwagi de lege lata i postulaty de lege ferenda, „Acta Iuris Stetinensis” 2023, nr 4.
Rymarz F., Konstytucjonalizacja Państwowej Komisji Wyborczej (wnioski de lege ferenda), w: Demokratyczne standardy prawa wyborczego Rzeczypospolitej Polskiej. Teoria i praktyka, red. F. Rymarz, Warszawa 2005.
Rymarz F., Udział sędziów w organach wyborczych, w: 10 lat demokratycznego prawa wyborczego Rzeczypospolitej Polskiej (1990–2000), red. F. Rymarz, Warszawa 2002.
Skotnicki K., Minimalny niezbędny zakres zmian w konstytucyjnej regulacji problematyki wyborczej, w: Problemy konstytucyjne. Prawo wyborcze, red. J. Juchniewicz, M. Dąbrowski, Olsztyn 2015.
Sokala A., Administracja wyborcza w obowiązującym prawie polskim. Struktura organizacyjna, charakter prawny, kompetencje, Toruń 2010.
Sokala A., Michalak B., Uziębło P., Leksykon prawa wyborczego i referendalnego oraz systemów wyborczych, Warszawa 2013.
Święcki M., Administracja wyborcza w III Rzeczypospolitej Polskiej (struktura organizacyjna i charakter prawny), w: Iudices electionis custodes (sędziowie kustoszami wyborów). Księga pamiątkowa Państwowej Komisji Wyborczej, red. F. Rymarz, Warszawa 2007.
Wołpiuk W.J., Zasada demokratycznego państwa prawnego, w: Zasady ustroju politycznego państwa w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku, red. J. Kuciński, W.J. Wołpiuk, Warszawa 2012.
Zubik M., Sokolewicz W., Komentarz do art. 7, w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 1, wyd. 2, red. L. Garlicki, Warszawa 2016.
Żukowski A., Istota formuły demokratycznych wyborów. Kilka refleksji teoretycznych i terminologicznych, „Studia Wyborcze” 2006, t. 1.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Michał Kołbuc
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 53
Liczba cytowań: 0
