Charakter prawny sporządzenia aktu małżeństwa zawartego w formie wyznaniowej oraz znaczenie terminu z art. 8 § 3 k.r.o. Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 r., III CZP 71/22
DOI:
https://doi.org/10.12775/SIT.2024.036Słowa kluczowe
charakter konstytutywny, charakter prawny aktu małżeństwa, małżeństwo wyznaniowe, termin administracyjnoprawnyAbstrakt
W aprobującej glosie analizie poddana została uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 r., III CZP 71/22, w której podjęto rozważania nad charakterem sporządzenia aktu małżeństwa zawartego w formie wyznaniowej. Omawiana uchwała stanowi przegląd istniejących w doktrynie poglądów. Podjęte przez Sąd rozważania zostały poparte analizą dogmatyczną i porównawczą. Krytyczna ocena każdego ze stanowisk doprowadziła do konkluzji, że sporządzenie przez kierownika USC aktu małżeństwa zawartego w formie wyznaniowej ma charakter konstytutywny. Na tym tle w sposób szczególny zarysowuje się również zagadnienie dotyczące znaczenia terminu wskazanego w art. 8 § 3 k.r.o. Przyjęty przez SN pogląd o administracyjnym charakterze tego terminu stanowi wyłom w dotychczas przyjętej linii orzeczniczej tego Sądu. Teza ta nie jest oczywista także z perspektywy dychotomicznego (dotychczas) podziału doktryny, która charakteryzuje pięciodniowy termin wskazany w k.r.o. jako instrukcyjny albo zawity. Autorka pozytywnie ustosunkowała się do przyjętych w uchwale poglądów, wzbogaciła jednak wywód o własne spostrzeżenia i postulaty.
Bibliografia
Balwicka-Szczyrba M., Pięciodniowy termin z art. 8 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w: Prawo rodzinne w Polsce i w Europie. Zagadnienia wybrane, red. P. Kasprzyk, Lublin 2005.
Balwicka-Szczyrba M., Zasady biegu 5-dniowego terminu z art. 8 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w: Przesłanki konieczne zawarcia małżeństwa. Próba systematyzacji zagadnienia w aspekcie wymogów formy religijnej, red. A. Tunia, Lublin 2011.
Czajkowska A., Art. 87, w: Prawo o aktach stanu cywilnego z komentarzem. Przepisy wykonawcze i związkowe oraz wzory dokumentów, red. I. Basior, D. Sorbian, A. Czajkowska, Warszawa 2015.
Czajkowska A., Pachniewska E., Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, Warszawa 2011.
Domański M., Art. 8, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Osajda, J. Słyk, Warszawa 2023.
Gajda J., w: System prawa prywatnego. Prawo rodzinne i opiekuńcze, t. 11, red. T. Smyczyński, Warszawa 2009.
Girardet G., Il matrimonio, Torino 2003.
Jancewicz Z., Bezskuteczny upływ terminu z art. 8 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego a zawarcie małżeństwa konkordatowego, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego” 2022, t. 17, nr 19(1).
Jędrejek G., Art. 8, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2017.
Kasprzyk P., Wydawanie odpisów aktów stanu cywilnego i zaświadczeń z ksiąg stanu cywilnego – uwagi de lege lata i de lege ferenda, „Roczniki Nauk Prawnych” 2008, nr 2.
Lewandowski P., Małżeństwo i rozwód w Kościele waldensów we Włoszech w perspektywie małżeństwa mieszanego, „Annales Canonici” 2015, nr 11.
Mączyński A., Konkordatowa forma zawarcia małżeństwa, „Rejent” 2003, nr 10(150).
Mączyński A., Oświadczenia małżonków jako element zawarcia małżeństwa w formie konkordatowej, w: Prawo rodzinne w Polsce i w Europie. Zagadnienia wybrane, red. P. Kasprzyk, Lublin 2005.
Mezglewski A., Spóźniona rejestracja małżeństwa zawieranego w formie wyznaniowej. Glosa częściowo krytyczna do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 roku (III CZP 71/23), „Studia z Prawa
Wyznaniowego” 2023, nr 26.
Mezglewski A., Tunia A., Wyznaniowa forma zawarcia małżeństwa cywilnego, Warszawa 2007.
Nazar M., Ignatowicz J., Prawo rodzinne, Warszawa 2016.
Olczyk M., Art. 8, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, red. M. Fras, M. Habdas, Lex/el. 2023.
Piasecki K., Prawo małżeńskie, Warszawa 2011.
Sokołowski T., Zastosowanie przepisów regulujących zawarcie małżeństwa konkordatowego, w: Prawo rodzinne w Polsce i w Europie. Zagadnienia wybrane, red. P. Kasprzyk, Lublin 2005.
Smyczyński T., Odpowiedzialność odszkodowawcza duchownego z powodu naruszenia prawa przy zawieraniu małżeństwa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2002, nr 2(59).
Smyczyński T., Prawo rodzinne i opiekuńcze, Warszawa 2009.
Tunia A., Procedura zawarcia małżeństwa – administracyjna czy cywilna?, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica” 2017, nr 81.
Tunia A., Wpływ braku rejestracji małżeństwa zawartego w formie wyznaniowej na bezpieczeństwo obrotu prawnego, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2020, nr 23.
Tunia A., Zakres implementacji przepisów konkordatu dotyczących zawierania małżeństw cywilnych w formie wyznaniowej do systemu prawa polskiego, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 2015, nr 18.
Wolter A., Ignatowicz J., Stefaniuk K., Prawo cywilne. Zarys wykładu, Warszawa 2009.
Wójcik J., Zawity czy instrukcyjny charakter pięciodniowego terminu z art. 8 § 3 ustawy z 25.02.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy – rozważania prawnoporównawcze, „Przegląd Sądowy” 2016, nr 5.
Zieliński A., Prawo rodzinne i opiekuńcze w zarysie, Warszawa 2000.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Anna Majer

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 692
Liczba cytowań: 0