Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2020 r., IV CSK 537/19

Abstrakt

 Wyrok SN wskazuje na pojawianie się w polskiej praktyce kontraktowej nowych klauzul umownych we wzorcach umownych, które wydają gwaranci (banki i ubezpieczyciele ,art. 384 k.c.). Chodzi o klauzule, które mogą służyć ochronie  dłużnika (np. wykonawcy robot budowlanych, art. 647 k.c.) w razie skorzystania przez wierzyciela (inwestora) z  gwarancji „ na pierwsze żądanie” bezpodstawnie tj. bez spełnienia warunków gwarancji. Jedna z takich klauzul jest klauzula przewidująca w takim przypadku odpowiedzialność kontraktową wierzyciela wobec dłużnika (w ramach tzw. stosunku podstawowego, np. umowy o roboty budowlane). Autor analizuje w glosie charakter i cele takich klauzul. Wyrok inspiruje Autora do wskazania innych klauzul, które są wynikiem lojalnej współpracy gwaranta i dłużnika i pojawiają się w umowie zlecenia(art.734 k.c.; dłużnik z reguły zleca bankowi udzielenie gwarancji wierzycielowi). W glosie Autor kwestionuje  stanowisko SN, że w  gwarancja może mieścić się w konstrukcji przekazu z art.921(1) kc.,bowiem ocena taka takie pozostaje wyraźnie sprzeczna z polską praktyką kontraktową i jej potrzebami.