Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • Zasady etyki wydawniczej
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Proces recenzyjny
    • Zespół redakcyjny
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Język Polski

Studia Iuridica Toruniensia

Denuncjatorzy w narodowosocjalistycznym „podwójnym państwie”
  • Strona domowa
  • /
  • Denuncjatorzy w narodowosocjalistycznym „podwójnym państwie”
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 32 Nr 1 (2023) /
  4. Studia i artykuły

Denuncjatorzy w narodowosocjalistycznym „podwójnym państwie”

Autor

  • Jan Kulesza Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0002-0574-9120
  • Witold Kulesza Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0003-2593-6801

DOI:

https://doi.org/10.12775/SIT.2023.007

Słowa kluczowe

III Rzesza, Doppelstaat, denuncjacja, denazyfikacja, Volksgericht

Abstrakt

Po przejęciu władzy przez narodowych socjalistów w Niemczech, rozpowszechniło się we wszystkich warstwach społeczeństwa, donosicielstwo do nowej władzy, mające dowodzić lojalności wobec niej i powodujące usunięcie wszystkich niesubordynowanych jednostek, nie zasługujących na udział w narodowej wspólnocie, ze względu na niewystraczający entuzjazm dla narodowego odrodzenia. Denuncjacja skutkowała różnorakimi konsekwencjami, od usunięcia z pracy urzędniczej, poprzez więzienie, obóz koncentracyjny, aż do uśmiercenia. Po upadku III Rezszy, na podstawie prawa wprowadzonego przez Aliantów, pociągano do odpowiedzialności denuncjatorów, za pomocnictwo do zabójstwa oraz, w jednym przypadku, sprawstwo zabójstwa, w przypadkach, w których denuncjacja doprowadziła do skazania na karę śmierci. Jednak od lat 1947/1948, opierając się na poglądach doktryny prawa karnego, dążono, posługując się różną argumentacją, dążono do uwolnienia od odpowiedzialności karnej denuncjatorów, co zostało zakończone pełnym sukcesem. Republika Federalna Niemiec, poprzez swoje sądy, w pełni poprała praktykę sądownictwa okresu III Rzeszy, przyjmując, w istocie, taką samą optykę, zarówno, jeśli chodzi o skazania zadenuncjowanych, jak i ocenę postepowania denuncjatorów.

Bibliografia

Fraenkel E., Der Doppelstaat, z posłowiem H. Dreiera, Hamburg 2019.

Friedrich J., Freispruch für die Nazi-Justiz. Die Urteile gegen NS-Richter seit 1948 eine Dokumentation, Berlin 1998.

Gruchmann L., Justiz im Dritten Reich 1933–1940. Anpassung und Unterwerfung in der Ära Gürtner, München 1988.

Hasse N., Denunziantentum, w: Enzyklopädie des Nationalsozialismus, red. W. Benz, H. Graml, H. Weiβ, München 1998.

Kulesza W., Crime of bending the law (Rechtsbeugung) by German special courts in occupied Poland. A contribution to research, w: State’s Responsibility for International Crimes. Reflections upon the Rosenburg Exhibition, red. M. Bainczyk, A. Kubiak-Cyrul, Stuttgart 2021.

Kulesza W., Crimen laesae iustitiae. Odpowiedzialność karna sędziów i prokuratorów za zbrodnie sądowe według prawa norymberskiego, niemieckiego, austriackiego i polskiego, Łódź 2013.

Kulesza W., Denazification in the BRD/DDR. An Outline of the Legal Aspects, w: Post-totalitarian societes in transformation. From systemic change into European integration, red. E.M. Mach, G. Pożarlik, J. Sondel-Cedarmas, Berlin 2022.

Kulesza W., Lex iniusta non est lex, w: Wyzwania współczesnej polityki prawa. Pani Profesor Małgorzacie Król uczniowie i przyjaciele, red. S. Wojtczak, J. Wyporska-Frankiewicz, Warszawa 2022.

Kulesza W., Odpowiedzialność karna za zbrodnie sądowe prokuratorów III Rzeszy w Niemczech Zachodnich i Wschodnich, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2021, nr 1 (t. 73).

Kulesza W., Odpowiedzialność karna za zbrodnie sądowe sędziów III Rzeszy w Niemczech Zachodnich i Wschodnich, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2021, nr 2 (t. 73).

Kulesza W., „Polskie obchody” urodzin Hitlera w świetle prawa karnego III Rzeszy, Republiki Federalnej Niemiec i Polski, „Państwo i Prawo” 2018, nr 7.

Kulesza W., Przestępcze naginanie prawa przez niemieckie sądy specjalne w okupowanej Polsce. Przyczynek do badań, w: Odpowiedzialność państwa za zbrodnie międzynarodowe. Refleksje wokół wystawy „Rosenburg”, red. M. Bainczyk, A. Kubiak-Cyrul, Poznań 2021.

Kulesza W., Sędziowie sądów specjalnych III Rzeszy i ich „zdrowe poczucie narodowe”, „Acta Universitatis Wratislaviensis”, nr 4069. „Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” 2021, nr 4(43).

Kulesza W., Kulesza J., „Bezprawna siła przed bezsilnym prawem”. Sędziowie w narodowosocjalistycznym „podwójnym państwie”, w: O wolność i prawo. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi Rzeplińskiemu, red. B. Błońska, Ł. Chojniak, B. Gruszczyńska, A. Kosyło, K. Witkowska-Rozpara, D. Woźniakowska-Fajst, Warszawa 2022.

Kulesza W., Kulesza J., Zbrodnia sądowa na księdzu Gebhardzie Heyderze i odpowiedzialność karna jej sprawców, „Czasopismo Prawno-Historyczne” (w druku).

Laage C., Gesetzliches Unrecht: Die Bedeutung des Begriffs für die Aufarbeitung von NS-Verbrechen. Die Rezeption der Radbruchschen Formel in Rechtsprechung und Rechtslehre nach 1945, Frankfurt am Main 2014.

Lityński A., Crimen laesae iustitiae w Rosji między wojnami. Studium przypadku, w: Pro dignitate legis et maiestate iustitiae. Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin profesora Witolda Kuleszy, red. A. Liszewska, J. Kulesza, Łódź 2020.

Müller I., Furchtbare Juristen. Die unbewältigte Vergangenheit unserer Justiz, München 1989.

Radbruch G., Gesetzliches Unrecht und übergesetzliches Recht, „Süddeutsche Juristen Zeitung” 1946, Nr. 5.

Rosenburg. Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości Niemiec w cieniu narodowosocjalistycznej przeszłości. Publikacja towarzysząca wystawie, Berlin 2020.

Rüter C.F., Mildt D.W. de, Die Westdeutschen Strafverfahren wegen nationalsozialistischer Tötungsverbrechen 1945–1997, München 1998.

Sakowicz A., Propagowanie symboli ideologii nazistowskiej oraz komunistycznej (uwagi na podstawie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka), w: Pro dignitate legis et maiestate iustitiae. Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin profesora Witolda Kuleszy, red. A. Liszewska, J. Kulesza, Łódź 2020.

Studia Iuridica Toruniensia

Pobrania

  • PDF

Opublikowane

2023-09-26

Jak cytować

1.
KULESZA, Jan & KULESZA, Witold. Denuncjatorzy w narodowosocjalistycznym „podwójnym państwie”. Studia Iuridica Toruniensia [online]. 26 wrzesień 2023, T. 32, nr 1, s. 141–167. [udostępniono 15.2.2026]. DOI 10.12775/SIT.2023.007.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 32 Nr 1 (2023)

Dział

Studia i artykuły

Licencja

Prawa autorskie (c) 2023 Jan Kulesza

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 481
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Język Polski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

III Rzesza, Doppelstaat, denuncjacja, denazyfikacja, Volksgericht
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa