Financial and legal aspects of the operation of free legal aid and free civic counseling points: selected remarks in the context of system effectiveness
DOI:
https://doi.org/10.12775/SIT.2025.017Keywords
efficiency, free legal aid point, free civic counseling point, districtAbstract
In Poland, there are approximately 1,500 free legal aid and free civic counseling points, but their efficiency remains low. In 2024, as in previous years, their capacity was utilized at only around 30%. The current method of allocating these points, based on population size, should be considered inadequate. The number of aid points in individual districts often fails to reflect actual needs. A viable solution is to adopt an indicator based on the number of services actually provided. This would improve both efficiency and the cost effectiveness of public spending. Reducing the number of points would allow savings to be redirected to areas with real demand for free assistance, ensuring better use of resources and fairer remuneration for service providers.
References
Araszkiewicz M., Florczak W., Grabowski W., Winczorek J., Nieodpłatna pomoc prawna w Polsce. Systemowa analiza interdyscyplinarna, red. W. Florczak, Kraków 2021.
Bandarzewski K., Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej jako zadanie zlecone powiatowi, w: Charakter i konstrukcja zadań samorządu terytorialnego, red. M. Stec, S. Płażek, Warszawa 2017.
Daniluk D., Efektywność wydatkowania środków publicznych na finansowanie systemu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Casus województwa opolskiego, „Samorząd Terytorialny” 2024, nr 7–8.
Daniluk D., Finansowe aspekty udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2024, nr 3.
Daniluk D., Otwarte konkursy ofert na powierzenie prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Uwagi de lege lata i postulaty de lege ferenda, „Przegląd Prawa Publicznego” 2023, nr 4.
Deryng-Dziuk A., Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej przez organizację pozarządową jako zadanie publiczne w świetle wybranych zasad Konstytucji RP, w: Sposoby realizacji zadań publicznych, red. B. Dolnicki, Warszawa 2017.
Gebethner S., Wybory do Sejmu i Senatu. Komentarz do Ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2001.
Hałub-Kowalczyk O., Sformalizowany model dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej na etapie przedsądowym w Polsce, Wrocław 2019.
Izdebski H., Free legal aid – a delegated task of district governments, w: Free legal aid, theory, legal basis and practice. European standards, red. M. Grzybowski, B. Przywora, A. Syryt, Berlin 2024.
Jakubiak-Mirończuk A., Nieodpłatne poradnictwo w świetle ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, „Prawo i Więź” 2021, nr 3.
Ostaszewski P., Funkcjonowanie systemu nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego w Polsce w przekroju powiatów – ujęcie statystyczne, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2026, nr 1.
Paxford B., Rynkun-Werner R., Wasylkowska-Michór M., Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej. Komentarz, Warszawa 2016.
Płażek S., Nowe usługi powiatu w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej, w: Działalność gospodarcza jednostek samorządu terytorialnego – dopuszczalność i granice jej prowadzenia, red. M. Mączyński, M. Stec, Warszawa 2016.
Przywora B., Normatywny model przedsądowej nieodpłatnej pomocy prawnej w Polsce, Warszawa 2019.
Rogacka-Łukasik A., Zakres zastosowania regulacji prawnej o nieodpłatnej pomocy prawnej, „Roczniki Administracji i Prawa” 2016, nr 16.
Świstak M., Kierunki rozwoju systemu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej w Polsce. Kilka uwag na tle propozycji zmian legislacyjnych, w: Odpowiedzialność samorządu terytorialnego w sferze socjalnej, red. M. Stec, K. Małysa-Sulińska, Warszawa 2023.
Świstak M., Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej jako zadanie zlecone z zakresu administracji publicznej. Wybrana problematyka, w: Prawo do dobrego samorządu w kontekście realizacji zadań publicznych, red. K. Małysa-Sulińska, M. Stec, Warszawa 2021.
Wegner J., Wróblewski B., Prawo jednostki do nieodpłatnej pomocy prawnej, „Przegląd Prawa Publicznego” 2021, nr 6.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Dawid Daniluk
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 54
Number of citations: 0
