Gloss to the decision of the Supreme Court of October 5, 2023, I NSW 70/23
DOI:
https://doi.org/10.12775/SIT.2025.027Keywords
national referendum, social control of the referendum, control of referendum questions, resolution of the National Electoral Commission, complaint about the National Electoral Commission’s guidelinesAbstract
The commented judgment is the result of proceedings before the Supreme Court initiated as a result of a complaint against the resolution of the National Electoral Commission No. 211/2023 regarding guidelines for district electoral commissions regarding the tasks and mode of preparation and conduct of voting in voting districts established in the country in elections to the Sejm and Senate of the Republic of Poland and in the national referendum ordered for October 15, 2023. The author analyzes the ruling, its motives, and argumentation appointed by the Supreme
Court. The legal issues raised focus on the legal admissibility of appointing a social observer of the referendum by appropriately applying the provisions of the Electoral Code to the referendum procedure. In the commentary,
the author also deals with the issue of the Supreme Court’s ability to review the resolution ordering the referendum, including review of referendum questions in the context of the constitutionally defined competences of the Sejm of the Republic of Poland and the President of the Republic of Poland. In his work, the author used the formal-dogmatic method and reviewed and analyzed both the achievements of the electoral law doctrine and court jurisprudence.
References
Daniluk A., O potrzebie konstytucjonalizacji Państwowej Komisji Wyborczej – wybrane zagadnienia, „Dyskurs Prawniczy i Administracyjny” 2022, nr 2.
Ekiert M., Lorentz K., Rola Państwowej Komisji Wyborczej w systemie kontroli finansowania partii politycznych i kampanii wyborczych, Warszawa 2014.
Elklit J., Free and fair elections, w: International encyclopedia of elections, red. R. Rose, London 2000.
Elklit J., Is the degree of electoral democracy measureable? Experience from Bulgaria, Kenya, Lativa, Mongolia and Nepal, w: Defining and measuring democracy, red. D. Deetham, London 1994.
Florczak-Wątor M., Komentarz do art. 7, w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. 2, red. P. Tuleja, Warszawa 2023.
Gapski M., Treść zasady wolnych wyborów, w: Amicus hominis et defensor iustitiae. Przyjaciel człowieka i obrońca sprawiedliwości. Księga jubileuszowa w 70. rocznicę urodzin Sędziego Ferdynanda Rymarza, red. D. Dudek, M. Gapski, W. Łączkowski, Lublin 2010.
Gebethner S., Wybory do Sejmu i Senatu. Komentarz do ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2001.
Jaworski S.J., Państwowa Komisja Wyborcza organem kontroli i ochrony prawa, w: Iudices electionis custodes (sędziowie kustoszami wyborów). Księga pamiątkowa Państwowej Komisji Wyborczej, red. F. Rymarz, Warszawa 2007.
Kisielewicz A., Zbieranek J., Komentarz do art. 161, w: Kodeks wyborczy. Komentarz, wyd. 2, red. K.W. Czaplicki, B. Dauter, S.J. Jaworski, F. Rymarz, A. Kisielewicz, J. Zbieranek, Warszawa 2018.
Morawska E., Klauzula państwa prawnego w Konstytucji RP na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Toruń 2003.
Nohlen D., Prawo wyborcze i system partyjny. O teorii systemów wyborczych, Warszawa 2004.
Pyrzyńska A., Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 7 września 2023 r., sygn. akt I NSW 15/23, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2024, nr 1.
Pyrzyńska A., Zadania nadzorcze Państwowej Komisji Wyborczej w polskim prawie wyborczym, Warszawa 2020, Legalis.
Pyrzyńska A., Zaskarżalność uchwał Państwowej Komisji Wyborczej w trybie art. 161a Kodeksu wyborczego, „Przegląd Sejmowy” 2022, t. 171, nr 4.
Rakowska-Trela A., Komentarz do art. 161a, w: Kodeks wyborczy. Komentarz do zmian 2018, red. K. Składowski, A. Rakowska-Trela, Warszawa 2018.
Rydel K., Uwagi na temat niezależności Państwowej Komisji Wyborczej po zmianach wprowadzonych w 2018 r., w: Aktualne wyzwania prawa wyborczego, red. M. Zubik, J. Podkowiak, Warszawa 2021.
Rydel K., Kaczmarczyk M.P., Niezależność polskiej administracji wyborczej – uwagi de lege lata i postulaty de lege ferenda, „Acta Iuris Stetinensis” 2023, nr 4.
Rymarz F., Konstytucjonalizacja Państwowej Komisji Wyborczej (wnioski de lege ferenda), w: Demokratyczne standardy prawa wyborczego Rzeczypospolitej Polskiej. Teoria i praktyka, red. F. Rymarz, Warszawa 2005.
Rymarz F., Udział sędziów w organach wyborczych, w: 10 lat demokratycznego prawa wyborczego Rzeczypospolitej Polskiej (1990–2000), red. F. Rymarz, Warszawa 2002.
Skotnicki K., Minimalny niezbędny zakres zmian w konstytucyjnej regulacji problematyki wyborczej, w: Problemy konstytucyjne. Prawo wyborcze, red. J. Juchniewicz, M. Dąbrowski, Olsztyn 2015.
Sokala A., Administracja wyborcza w obowiązującym prawie polskim. Struktura organizacyjna, charakter prawny, kompetencje, Toruń 2010.
Sokala A., Michalak B., Uziębło P., Leksykon prawa wyborczego i referendalnego oraz systemów wyborczych, Warszawa 2013.
Święcki M., Administracja wyborcza w III Rzeczypospolitej Polskiej (struktura organizacyjna i charakter prawny), w: Iudices electionis custodes (sędziowie kustoszami wyborów). Księga pamiątkowa Państwowej Komisji Wyborczej, red. F. Rymarz, Warszawa 2007.
Wołpiuk W.J., Zasada demokratycznego państwa prawnego, w: Zasady ustroju politycznego państwa w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku, red. J. Kuciński, W.J. Wołpiuk, Warszawa 2012.
Zubik M., Sokolewicz W., Komentarz do art. 7, w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 1, wyd. 2, red. L. Garlicki, Warszawa 2016.
Żukowski A., Istota formuły demokratycznych wyborów. Kilka refleksji teoretycznych i terminologicznych, „Studia Wyborcze” 2006, t. 1.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Michał Kołbuc
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 53
Number of citations: 0
