Aller directement au contenu principal Aller directement au menu principal Aller au pied de page
  • S'inscrire
  • Se connecter
  • Language
    • English
    • Język Polski
    • Français (France)
    • Deutsch
  • Menu
  • Accueil
  • Numéro courant
  • Archives
  • Annonces
  • À propos
    • À propos de cette revue
    • Soumissions
    • Comité éditorial
    • Déclaration de confidentialité
    • Contact
  • S'inscrire
  • Se connecter
  • Language:
  • English
  • Język Polski
  • Français (France)
  • Deutsch

Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej

Eastern Europe and the Means of Neutralising it by Russia in the Neo-Eurasian Geopolitical Doctrine from the 1990s to 2025
  • Accueil
  • /
  • Eastern Europe and the Means of Neutralising it by Russia in the Neo-Eurasian Geopolitical Doctrine from the 1990s to 2025
  1. Accueil /
  2. Archives /
  3. Vol. 60 No 3 (2025): Special Issue /
  4. FACES AND METAMORPHOSES OF RUSSIAN EMPIRES (333 YEARS: 1689–2022)

Eastern Europe and the Means of Neutralising it by Russia in the Neo-Eurasian Geopolitical Doctrine from the 1990s to 2025

Auteurs

  • Michał Wojnowski Tadeusz Manteuffel Institute of History, Polish Academy of Sciences https://orcid.org/0000-0001-9009-1599

DOI :

https://doi.org/10.12775/SDR.2025.EN9.07

Mots-clés

geopolitics, Neo-Eurasianism, Russian Federation, strategy, Dugin, secret service

Résumé

The article examines Russia’s neo-Eurasian geopolitical doctrine, an ideology that justifies Russia’s desire to rebuild its influence in Eastern Europe. The author emphasises that Eastern Europe is of crucial importance to Russia – strategically, historically, and economically. Moscow treats the region as its natural sphere of influence and a security buffer, an attitude that leads to a confrontation with the West. Seeking to regain its status as a global power, Russia wants to recreate its ‘civilisational frontiers’ and regain control of the post-Soviet space. As a result, the author predicts Russian actions in Eastern Europe will escalate over the coming years. They include actions of a non-kinetic nature (propaganda, cyberattacks, provocations) as well as possible military aggression.

Biographie de l'auteur

Michał Wojnowski, Tadeusz Manteuffel Institute of History, Polish Academy of Sciences

Michał Wojnowski – PhD, Polish civil servant and local government official, historian, graduate of the Jagiellonian University, scholarship holder of the Lanckoroński Foundation in 2010 (stay at the Institut für Byzantinistik und Neogräzistik der Universität Wien); former employee of the Institute of National Remembrance, then analyst of the Internal Security Agency (until 2024) and the Department of National Security of the Chancellery of the Prime Minister (until 2024). Former member of the State Commission for the Study of Russian Influence on the Internal Security of the Republic of Poland in 2007–2022. Currently a participant in the work of the Team for Comparative Research on Russian Imperialism at the Tadeusz Manteuffel Institute of History of the Polish Academy of Sciences. Research interests: military history of Byzantium; power structures of the Russian Federation and the Republic of Belarus, with particular emphasis on state security organs; military science of the USSR/RF; and information warfare. Author of several specialist studies published in the Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Internal Security Review) and reprinted in periodicals of secret services in Romania and Ukraine.

Références

Barnes J.E., ‘Russia Steps Up a Covert Sabotage Campaign Aimed at Europe’, https://www.nytimes.com/2024/05/26/us/politics/russia-sabotage-campaign-ukraine.html.

Biała księga bezpieczeństwa narodowego Rzeczpospolitej Polskiej (Warszawa, 2013).

Clover C., Black Wind, White Snow: Russia’s New Nationalism (New Haven–London, 2022).

‘Czekam na Iwana Groźnego. Rozmowa z Aleksandrem Duginem’, Fronda, 11–12 (1998), pp. 130–148.

‘Czy Putin jest awatarem? Rozmowa z Aleksandrem Duginem’, Fronda, 23/24 (2001), pp. 158–169.

Dostal J.M., ‘Auf der Suche nach dem Dreh- und Angelpunkt der Geschichte: Die Eurasien-Debatte der Zeitschrift für Geopolitik (1924–1932)’, Zeitschrift der Koreanisch-Deutschen Gesellschaft für Sozialwissenschaften, 12 (2016), pp. 29–72.

Dryblak Ł., ‘Rola i znaczenie rosyjskich dokumentów doktrynalnych, ze szczególnym uwzględnieniem doktryn bezpieczeństwa informacyjnego z 2000 i 2016 roku’, Bezpieczeństwo Narodowe, 45, no. 2 (2024), pp. 29–60.

Eberhardt P., ‘Kocepcje geopolityczne Aleksandra Dugina’, Przegląd Geograficzny, 82, no. (2010), pp. 221–240.

Eberhardt P., ‘Koncepcja Heartlandu Halforda Mackindera’, Przegląd Geograficzny, 83, no. 2 (2011), pp. 251–266.

‘Festnahmen u. a. wegen geheimdienstlicher Agententätigkeit und Mitgliedschaft in der ausländischen terroristischen Vereinigung “Volksrepublik Donezk (VRD)”’, https://www.generalbundesanwalt.de/SharedDocs/Pressemitteilungen/DE/2024/Pressemitteilung-vom-18-04-2024.html.

Grabowski T.W., Rosyjska siła. Siły Zbrojne i główne problemy polityki obronnej Federacji Rosyjskiej w latach 1991–2010 (Częstochowa, 2011).

Höllwerth A., Das sakrale eurasische Imperium des Aleksandr Dugin. Eine Diskursanalyse zum postsowjetischen russischen Rechtsextremismus (Stuttgart, 2007).

Jafe A., ‘Poland’s Place in Eurasia Theoretical Treatments of the “Polish Question” in Classical and Neo-Eurasianism’, Journal of Eurasian Affairs, 5, no. 1 (2018), pp. 58–70.

Klin T., ‘Geopolityka: spór definicjayjny we współczesnej Polsce’, Geopolityka, 1 (2008), pp. 12–15.

‘Komunikat’, ABW, https://www.abw.gov.pl/pl/informacje/2474,Komunikat.html.

‘Komunikat’, ABW, https://www.abw.gov.pl/pl/informacje/2501,Komunikat.html.

Kostianowska D., ‘Polska w tekstach Aleksandra Dugina i jego zwolenników’, Polski Przegląd Dyplomatyczny, 4 (2001), pp. 159–170.

Koszl B., ‘“Serdeczne partnerstwo”. Budowa pogłębionej współpracy niemiecko-rosyjskiej w okresie rządów koalicji SPD-Bündnis 90/Die Grünen w latach 1998–2005’, Roczniki Nauk Społecznych, 16, no. 4 (2024), pp. 121–140.

Kraj K., Rosyjska wspólnota organów bezpieczeństwa (Kraków–Wrocław, 2017).

Lanoszka A., Sirotová J., Zaborowski M., Will the Eastern Flank be Battle Ready? Deterrence by 2030. GLOBSEC Future Security and Defence Council (Bratislava, 2023).

Lobkowicz E., Rasputin Putina, Fronda. Pismo poświęcone, 23/24 (2001), pp. 140–157.

Macała J., ‘Czym jest geopolityka? Spory wokół jej definicji’, in Geopolityka. Elementy teorii, wybrane metody i badania, ed. Z. Lach, J. Wendt (Częstochowa, 2010), pp. 9–21.

Mackinder H.J., ‘The Geographical Pivot of History’, Geographical Journal, 23, no. 4 (1904), pp. 421–437.

Mackinder H.J., Democratic Ideals and Reality: A Study in the Politics of Reconstruction (London, 1919).

Mankoff J., Russian Foreign Policy: the Return of Great Power Politics (Lanham, 2012).

Memches F., ‘Polska tylko przeszkadza’, https://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/artykuly/201184,polska-tylko-przeszkadza.html.

Menkiszak M., ‘Rosyjski szantaż wobec Zachodu’, in Rok wojny w analizach Ośrodka Studiów Wschodnich, ed. A. Eberhardt, T. Iwański, W. Konończuk (Warszawa, 2023), pp. 19–22.

Munro C., ‘British man accused of plotting arson attacks in London on behalf of Russia’, https://metro.co.uk/2024/04/26/russian-spy-20-accused-planning-arson-attack-london-business-20724462/.

‘Russian Offensive Campaign Assessment’, Institute for the Study of War, 6 June 2025, https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-june-6-2025.

Sukhankin S., ‘Grain Becoming Russia’s Tacit Weapon in Confrontation With the West’, https://jamestown.org/program/grain-becoming-russias-tacit-weapon-in-confrontation-with-the-west/.

Varzhanskyi I., ‘Reflexive Control as a Risk Factor for Using OSINT: Insights from the Russia-Ukraine Conflict’, International Journal of Intelligence and CounterIntelligence, 7, no. 2 (2024), pp. 419–449.

Wilczyński W.J., ‘Nazewnictwo geopolityczne wschodniej części Europy’, Przegląd Geopolityczny, 18 (2016), pp. 38–50.

Wojnowski M., ‘Aleksander Dugin a resorty siłowe Federacji Rosyjskiej. Przyczynek do badań nad wykorzystaniem geopolityki przez cywilne i wojskowe służby specjalne we współczes­nej Rosji’, Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 10, no. 6 (2014), pp. 11–37.

Wojnowski M., ‘Mit “wojny hybrydowej”. Konflikt na terenie państwa ukraińskiego w świetle rosyjskiej myśli wojskowej XIX–XXI wieku’, Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, special issue: Wojna hybrydowa, (2015), pp. 7–39.

Wojnowski M., ‘Terroryzm w służbie geopolityki. Konflikt rosyjsko-ukraiński jako przykład realizacji doktryny geopolitycznej Aleksandra Dugina i koncepcji “wojny buntowniczej” Jewgienija Messnera’, Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 11, no. 6 (2014), 58–90.

Wojnowski M., Narzędzia rosyjskiego imperializmu. Studia nad genezą, ewolucją i rolą działań (środków) aktywnych w polityce zagranicznej Kremla w XX i XXI wieku (Warszawa, 2024).

‘Zarzuty w związku z pożarem hali przy ul. Marywilskiej 44’, https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/zarzuty-m44.

Бобров А.К., Внешняя политика России. Концептуальные основы (Москва, 2025).

Бовдунов A., Великая Восточная Европа: геополитика, геософия, третий традиционализм (Москва, 2022).

Бурганова И.Н., ‘Сравнительный анализ Концепции внешней политики Российской Федерации в редакции 2000 г. и 2013 г. в оценке вызовов национальной и международной безопасности’, Международный научно-исследовательский журнал, 4, no. 7 (2016), pp. 90–92.

Валькова И., ‘Турецкий гамбит Путина и рокировка генералов: Андрей Мордвичёв – “Генерал Прорыв” выходит на новый уровень’, https://pronedra.ru/tureczkij-gambit-putina-i-rokirovka-generalov-andrej-mordvichyov-general-proryv-vyhodit-na-novyj-uroven-777978.html.

Вэй Ч.Н., ‘Евразийство: глобальные вызовы и новый миропорядок в политической философии А.Г. Дугина’, Мировая политика, 2 (2021), pp. 71–80.

Грачев Н.И., ‘Государство-цивилизация как политическая форма существования многополярного мира’, Правовая парадигма, 23 (2024), pp. 6–17.

Грачев Н.И., ‘Эволюция российской Конституции и государство-цивилизация как концептуальная парадигма нового Основного Закона России’, Правовая парадигма, 22, no. 4 (2023), pp. 51–64.

Гребнев P., ‘Стратегические направления внешней политики России в многополярном мире: геополитический подход’, Социально-гуманитарные знания, 3 (2023), pp. 24–28.

Данлоп Д.Б., ‘“Неоевразийский” учебник Александра Дугина и противоречивый отклик Дмитрия Тренина’, Форум новейшей восточноевропейской истории и культуры, 1 (2010), pp. 79–113.

Добреньков В.И., Дугин A.Г., ‘К внешнеполитической стратегии России в XXI в.’, Вестник Московского университета. Серия 18. Социология и политология, 3 (2010), pp. 5–23.

Дугин А.Г., ‘Геополитическое будущеее России: многополярность и основные стратегические перспективы в XXI в.’, Вестник Московского университета. Серия 18. Социология и политология, 2 (2011), pp. 68–97.

Дугин А.Г., ‘Евразийство как незападная эпистема российских гуманитарных наук: интервью с Александром Гельевичем Дугиным, доктором политических наук, доктором социологических наук, профессором, лидером Международного Евразийского движения. Интервью провела М.А. Баранник’, Вестник Российского университета дружбы народов. Серия: Международные отношения, 22, no. 1 (2022), pp. 142–152.

Дугин А.Г., Ноомахия. Войны ума. Восточная Европа. Славянский Логос: балканская Навь и сарматский стиль (Москва, 2018).

Дугин А.Г., Основы геополитики: геополитическое будущеее России (Москва, 1997).

Дугин А.Г., Программа политической партии ‘Евразия’. Материалы Учредительного съезда (Москва, 2002).

Дугин А., ‘России нужна тотальная милитаризация’, https://izborsk-club.ru/25427.

Елацков А.Б., Каледин Н.В., ‘Историческое развитие отечественной политической географии и геополитики’, in Политическая география: Современная российская школа: Хрестоматия, ed. И.Ю. Окунев, М.Н. Шестакова (Москва, 2022), pp. 43–57.

Ивашов Л.Г., Геополитика Русской цивилизации (Москва, 2015).

Каледин Н.В., Михеевa Н.М., Политическая география и геополитика (Москва, 2021).

Калинин P., ‘Шильонский узник военной разведки’, https://pircenter.org/wp-content/uploads/2023/12/HIS-Shlykov.pdf.

Караганов C.A., ‘Век войн? Статья вторая. Что делать’, Россия в глобальной политике, 22, no. 2 (2024), pp. 37–52.

Кириллов В.В., Крючков Ю.Н., ‘Влияние войны на развитие и международное значение России в мире’, Военная мысль, 2 (2008), pp. 10–21.

Коваленко В.И., Современная российская политика: политические отношения, институты, процессы (Москва, 2020).

Крашенинникова B., Буневич Д.С., Польша в борьбе за Восточную Европу, 1920–2020 (Москва, 2020).

‘Круглый стол “Военные конфликты будущего”’, Вестник Академии военных наук, no. 3 (2022), pp. 60–62.

Мизин В.И., ‘Открытие Центра военно-политических исследований в МГИМО’, Вестник МГИМО-Университета, no. 6 (2012), p. 332.

Мороз E., ‘Евразийские метаморфозы: от русской эмиграции к российской элите’, Форум новейшей восточноевропейской истории и культуры, 1 (2010), pp. 15–45.

Неймарк M., ‘Рубежный разворот: новая концепция внешней политики России’, Современная Европа 5 (2023), pp. 5–17.

Панарин И.H., Информационная война и геополитика (Москва, 2006).

Подберёзкин А.И., ‘Развитие стратегической обстановки после февраля 2022 года и политика России’, Вестник Академии военных наук, no. 3, (2022), pp. 92-102.

Подберёзкин А.И., Современная стратегия национальной безопасности России (Москва, 2023).

‘Промежуточный этап: Заявление генерала Мордвичева взорвало Запад’, https://rusonline.org/ukraine/promezhutochnyy-etap-zayavlenie-generala-mordvicheva-vzorvalo-zapad.

‘Родионов Игорь Николаевич’, https://bigenc.ru/c/rodionov-igor-nikolaevich-3b78da.

Рыжков Н.И., Трагедия великой страны (Москва, 2007).

Современные тенденции международных отношений их влияние на национальную безопасность Российской Федерации в XXI веке, ed. В.Б. Зарудницкий (Москва, 2024).

Тюстин A.B., Шишкин И.С., Пензенская персоналия. Славу Пензы умножившие, vol. 2 (Пенза, 2012).

Тяпин И.Н., ‘Отражение внешнеполитического положения России в отечественной геополитической мысли: история и современность’, Historia Provinciae – журнал региональной истории, 1, no. 3 (2017), pp. 6–23.

‘Указ об утверждении Концепции внешней политики Российской Федерации. Владимир Путин подписал Указ “Об утверждении Концепции внешней политики Российской Федерации”, 31 марта 2023 года’, http://kremlin.ru/events/president/news/70811.

Умланд A., ‘“Евразийские” проекты Путина и Дугина – сходства и различия: об истоках и роли правоэкстремистского интеллектуализма в неоавторитарной России’, Форум новейшей восточноевропейской истории и культуры, 2 (2012), pp. 401–407.

Умланд A., ‘Реставрационный и революционный империализм в политическом дискурсе России: сдвиг постсоветского идеологического спектра вправо и антизападный поворот Кремля’, Форум новейшей восточноевропейской истории и культуры, 1–2 (2018), pp. 7–29.

Цымбурский В.Л., ‘Геополитика как мировидение и род занятий’, in Поэтика геополитики, vol 1: Статьи 1991–2000 гг. (Москва, 2013), pp. 330–367.

Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej

Téléchargements

  • PDF (English)

Publiée

2026-01-17

Comment citer

1.
WOJNOWSKI, Michał. Eastern Europe and the Means of Neutralising it by Russia in the Neo-Eurasian Geopolitical Doctrine from the 1990s to 2025. Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej. Online. 17 janvier 2026. Vol. 60, no. 3, pp. 215-257. [Accessed 18 janvier 2026]. DOI 10.12775/SDR.2025.EN9.07.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Télécharger la référence bibliographique
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numéro

Vol. 60 No 3 (2025): Special Issue

Rubrique

FACES AND METAMORPHOSES OF RUSSIAN EMPIRES (333 YEARS: 1689–2022)

Licence

Creative Commons License

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas de Modification 4.0 International.

Stats

Number of views and downloads: 4
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Explorer l'Index des auteurs
  • Issue archive

User

User

Numéro courant

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informations

  • Pour les lecteurs
  • Pour les auteurs
  • Pour les bibliothécaires

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Langue

  • English
  • Język Polski
  • Français (France)
  • Deutsch

Tags

Search using one of provided tags:

geopolitics, Neo-Eurasianism, Russian Federation, strategy, Dugin, secret service
Haut

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop