The Kosiv Institute of Apolinary Tarnawski in the Reports of the Polish-Language Spa Magazines (19th–20th Centuries)
DOI:
https://doi.org/10.12775/SDR.2022.2.01Keywords
Apolinary Tarnawski, institute of the natural medicine at Kosiv (1893–1914), Polish-language spa magazines of the 19th and 20th centuriesAbstract
The article is devoted to the Polish hygienist Apolinary Tarnawski (1851–1943) and the image of the institute of natural medicine he ran at Kosiv (Kosów) in Pokuttya (1893– 1914) (now Ivano-Frankivsk Oblast, in western Ukraine), as presented in the Polish-language spa magazines at the end of the nineteenth and in the early twentieth centuries, including Nasze Zdroje, Przegląd Zdrojowy, Przegląd Zdrojowo-Kąpielowy, Przegląd Zdrojowy i Turystyczny, Przegląd Zdrojowo-Kąpielowy i Turystyczny, Przewodnik Kąpielowy, Zdrój Ciechociński, and Kurier Ciechociński. The Tarnawski Institute was considered a hygiene school of the borderland area; it functioned from 1893 to 1939, and it implemented natural and innovative treatment methods: fresh air, exercise and a vegetarian diet.
References
Źródła drukowane
„Echa Zdrojowe” 1914
„Gazeta Zakopiańska” 1893
„Krynica” 1874, 1886
„Kurier Ciechociński” 1908
„Nasze Zdroje” 1911, 1912, 1914
„Nasze Zdroje i Nasza Turystyka” 1913
„Nowiny Ciechocińskie” 1913
„Pamiętnik Polskiego Towarzystwa Balneologicznego” 1909, 1935
„Przegląd Zdrojowo-Kąpielowy i Przewodnik Turystyczny” 1909, 1910
„Przegląd Zdrojowy” 1903, 1905, 1906
„Przegląd Zdrojowy i Turystyczny” 1907
„Przewodnik Kąpielowy” 1906, 1907
„Tydzień Ciechociński” 1912 (niesamoistny dodatek do „Dziennika Kujawskiego” 1912)
„Zakopane” 1912
„Zakopianin” 1899
„Zdrój Ciechociński” 1907, 1909
Dietl J., O znaczeniu i przeznaczeniu spółki zdrojowisk krajowych, Kraków 1860.
Księga Pamiątkowa ku uczczeniu dwudziestej piątej rocznicy założenia Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” we Lwowie, Lwów 1892.
Ostrowska T., Polskie czasopiśmiennictwo lekarskie w XIX wieku (1800–1900). Zarys historyczno-bibliograficzny, Wrocław 1973.
Tarnawski A., Kosowska kuchnia jarska, Warszawa 1929.
Tarnawski A., Objaśnienie sposobu leczenia w lecznicy dra A. Tarnawskiego w Kosowie w Galicji, Kosów 1909.
Tarnawski A., Program Zakładu Przyrodoleczniczego dra Tarnawskiego w Kosowie k. Kołomyi Młp.Wsch., Lwów 1933.
Tarnawski A., Prospekt Lecznicy Higienicznej dra A. Tarnawskiego w Kosowie (Za Kołomyją, st. kolei Zabłotów lub Wyżnica na Bukowinie) w Galicji Wschodniej. Zakład cały rok otwarty, Kraków [przed 1918].
Opracowania
Bednarz-Grzybek R., Wychowanie zdrowotne w polskojęzycznych czasopismach uzdrowiskowych (1844–1914), Lublin 2018.
Bołdyrew A., Społeczeństwo Królestwa Polskiego wobec patologii społecznych w latach 1864–1914, Łódź 2016.
Brożek K., Polskie stowarzyszenia lekarskie 1805–1951, Warszawa 2005.
Danielewicz E., Alkohol i zgubny jego wpływ na zdrowie i życie ludzkie, Kraków 1897.
Franaszek P., Rozwój gospodarczy Galicji na przełomie wieków XIX i XX, w: Polacy i świat, kultura i zmiana. Studia historyczne i antropologiczne ofiarowane Profesor Halinie Florkowskiej-Frančić, zebrali J. Lencznarowicz, J. Pezda, A.A. Zięba, Kraków 2016, s. 175–191.
Grekowicz M., Powiat Kosów. Huculszczyzna, Kosów 1932.
Jandziś S., Zaborniak S., Pleśniak A., Z tradycji wodolecznictwa we Lwowie przed 1914, „Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Instytutu Leków” 13 (2015), nr 2, s. 187–197.
Kargól M., „I litość bierze patrzeć na te turystki…” – ubiory sportowe i rekreacyjne w Galicji jako zjawisko odzwierciedlające przemiany mentalności, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego” (2014), z. 3, s. 675–692.
Kochański W., Działalność balneologicznych towarzystw naukowych w Polsce w latach 1858–1998, „Balneologia Polska” 41 (1999), z. 1–2, s. 138–146.
Kosów, w: Encyklopedia Kresów, red. M. Karolczuk-Kędzierska [i in.], Kraków [2004], s. 206.
Kowalenko H., Apolinary Tarnawski-prekursor profilaktyki szkodliwości cywilizacyjnych, „Balneologia Polska” 18 (1973), z. 1–3, s. 15–18.
Kozaczka M., Ksiądz Julian Łukaszkiewicz (1857–1937) fundator, społecznik, publicysta, „Społeczeństwo i Rodzina” (2006), nr 3, s. 110–119.
Krasińska I., Polskojęzyczne czasopisma abstynenckie w latach 1843–1914, Kraków 2018.
Kuciel-Lewandowska J., Kierzek A., Początki lecznictwa uzdrowiskowego na ziemiach polskich, w: Historia polskiej kultury uzdrowiskowej, t. 2, red. B. Płonka-Syroka, A. Syroka, Wrocław 2012, s. 15–32.
Libura E., Długo żujesz – długo żyjesz?, http://www.informed.com.pl/main/Długo-żujesz-długo żyjesz-at-357-id-9.html (dostęp: 14.12.2009).
Mazur E., Codzienność kuracjusza w uzdrowiskach na ziemiach polskich w drugiej połowie XIX i początku XX wieku, Warszawa 2016.
Mazur E., Życie codzienne w uzdrowiskach w Królestwie Polskim i zachodnich guberniach Cesarstwa Rosyjskiego, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” (2008), nr 2, s. 169–186.
Ponikowska I., Ferson D., Nowoczesna medycyna uzdrowiskowa, Warszawa 2009.
Pudłocki T., Rodzina Tarnawskich – trzy pokolenia absolwentów Gimnazjum i Liceum im. J. Słowackiego w Przemyślu, „Rocznik Gimnazjalny” (2003), nr 6, s. 248–255.
Ryfowa A., Polska kultura fizyczna w czasach zaborów (1815–1918), w: Dzieje kultury fizycznej (do roku 1918), red. Z. Grot, T. Ziółkowska, Warszawa–Poznań 1990, s. 199–239.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, W. Walewski, t. 8, Warszawa 1887.
Stawiak-Ososińska M., Wilczak A., Władaj sobą. Bo jak przypilnujesz organizm będziesz żył długo – profilaktyka starzenia i starości według Apolinarego tarnawskiego, w: Historyczno-społeczne aspekty starzenia się i starości, red. M. Stawiak-Ososińska, A. Szplit, Kielce– Włocławek 2014, s. 65–83.
Straburzyńska-Lupa A., Dziedzic S., Straburzyński G., Vinzenz Priessnitz, Sebastian Kneipp, Wilhelm Winternitz i ich wkład w rozwój wodolecznictwa w XIX i XX wieku, „Acta Balneologica” 56 (2014), nr 1, s. 51–55.
Straburzyńska-Lupa S., Straburzyński G., Fizjoterapia, Warszawa 2006.
Śródka A., Rozwój nauk podstawowych i przedklinicznych, w: Historia medycyny, red. T. Brzeziński, Warszawa 1995, s. 235–286.
Tarkowska N., Lecznica narodu. Kulturotwórcza rola zakładu przyrodoleczniczego doktora Apolinarego Tarnawskiego w Kosowie na Pokuciu (1893–1939), Kraków 2016.
Tarnawska-Busza C., Higiena życia codziennego, Londyn 1975.
Tarnawski S.S., Zasłużony dla medycyny, „Afisz” 50 (2005), nr 22, s. 29.
Tur-Marciszuk K., Kosów doktora Apolinarego, „Spotkania z Zabytkami” 22 (1998), nr 6, s. 11–13.
Tur-Marciszuk K., Witkowski W., Dziedzictwo (nie)zapomniane? Zakład Przyrodoleczniczy doktora Apolinarego Tarnawskiego w Kosowie na Pokuciu, w: Architektura kurortowa. 24–25 kwietnia 2009 Połczyn Zdrój. Materiały konferencyjne. Ogólnopolska konferencja, Szczecin 2009, s. 121–144.
Tur-Marciszuk K., Zakopane Huculszczyzny. Kosowska lecznica dra Tarnawskiego i zakopiańskie sanatorium dra Chramca – konsekwencje zmian właściciela, „Rocznik Podhalański” 10 (2007), nr 28, s. 127–144.
Vigarello G., Historia czystości i brudu. Higiena ciała od czasów średniowiecza, tłum. B. Szwarcman-Czarnota, Warszawa 2012.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 635
Number of citations: 0
