Sport w szkole i wstrząśnienie mózgu — co należy wiedzieć

Abstract

W każdym kraju na całym świecie jakaś dyscyplina sportu cieszy się szczególną popularnością. Igrzyska Olimpijskie goszczą kraje z całego świata, uczestniczące w konkurencjach sportów wyczynowych zarówno zimowych, jak i letnich. Australia powszechnie znana jest z krykieta i rugby, Stany Zjednoczone z baseballu oraz footballu amerykańskiego (między innymi). Dyscypliny te uprawiane są nie tylko na najwyższym poziomie wyczynowym, ale również przez początkujących w wieku nawet 4 lat na przydomowych boiskach. To w tych dyscyplinach piłka może osiągać prędkość 112 km/godz. (rugby), 105 km/godz. (krykiet) czy 211 km/godz. (piłka nożna). Jest to siła porównywalna do tej, jaka wytworzona jest przez samochód w momencie zderzenia. Siła ta osiąga w końcu swój cel, którym czasami niestety jest głowa. Uszkodzenie mózgu jest wynikiem nie tylko samego uderzenia piłki w cel, ale też i sił przyspieszania-hamowania, które wywołać mogą rozległe obrażenia. Ostatnio toczy się wiele dyskusji związanych z zagadnieniem wstrząśnienia mózgu wynikających z uprawiania sportu oraz narastającymi konsekwencjami uderzeń w głowę, skutkiem których jest różny stopień utraty pamięci oraz demencja w późniejszym okresie życia. W mediach widoczny jest wzrost świadomości dotyczącej przewlekłej encefalopatii pourazowej (CTE). Ta jednak jest obecnie przedmiotem badań. Prawdą jest, że każde nowe wstrząśnienie potęguje poprzednie, ale zamiast koncentrować się tylko na samym urazie managerowie/trenerzy, przepisy sportowe powinny skupiać się na rozpoznaniu i odpowiednim postępowaniu w przypadku potencjalnego wstrząśnienia, jak również na zasadach powrotu do uprawiania sportu. Jest to szczególnie istotne w szkołach, gdzie mózg młodego człowieka wymaga troski. Niniejszy artykuł skupiać się będzie na właściwym rozpoznaniu oraz postępowaniu w przypadku wstrząśnienia mózgu doznanego w sportach uprawianych na poziomie szkolnym. (PNN 2014;3(1):31–38)