Liberal education w ujęciu Jacques’a Maritaina

Abstrakt

Specyfika sformułowanej przez Maritaina koncepcji liberal education związana jest z faktem, że francuski filozof odwołuje się w niej do badań antropologicznych, epistemologicznych i etycznych, prowadzonych w duchu filozofii tomistycznej. W artykule przedstawione zostały więc najpierw przemyślenia Maritaina na temat ludzkiej wolności, która rozwija się wraz z ujawnianiem się ludzkiej osobowości, ale może zostać zniszczona, jeżeli rozwój człowieka poprowadzony zostanie w kierunku jednostkowości. Następnie analizie poddane zostały uwarunkowania rozwoju wolności, wśród których zwrócono uwagę zarówno na rozwój rozumu, jak i na rozwój woli, odnosząc się także do rozwoju religijnego. W tym kontekście w punkcie trzecim umieszczono analizy sformułowanej przez Maritaina koncepcji liberal education, w której należy zachować – zdaniem francuskiego filozofa – równowagę między rozwojem sądzenia, który powinien dokonać się na poziomie college’u, jak i rozwojem rozumowania, rozumianego jako operowanie na sądach, który powinien dokonać się w ramach kształcenia uniwersyteckiego. We wnioskach autor zwraca uwagę nie tylko na konieczność prowadzenia liberal education, ale także wskazuje na jego rzeczywistą rolę w procesie wspierania rozwoju wolności wychowanka (często jest ona przeceniana). Omawia też, na czym – według Maritaina – powinna polegać edukacja liberalna w odniesieniu do sądzenia i rozumowania, oraz odnosi się do charakterystycznego dla francuskiego filozofa włączenia w zakres tej edukacji kwestii teologicznych.