The Axiological Aspects of Neoliberalism and Education
DOI:
https://doi.org/10.12775/PCh.2025.015Keywords
neoliberalism, virtues, homo economicus, global corprations, strategy for educationAbstract
The article deals with problems connected with neoliberalism, including the meanings of the term, its perceived virtues, its vision of humankind, homo economicus and the influence of global corporations’ on education. The author concludes that neoliberalism degrades all groups of people and educational systems worldwide.
References
Aldridge, A. (2006). Rynek. Warszawa: Wydawnictwo Sic!
Ancyparowicz, G. (2013). Polska gospodarka jest jak lokomotywa opanowana przez zbieraczy złomu. Za chwilę wszystko przestanie istnieć i staniemy. Sieci: odważny tygodnik młodej Polski, 11, 27–31.
Arrow, K. (1974). Gifts and excanges. Philosophy of Public Affairs, 1 (4), 343–362.
Ball, S. (2012). Global Education Inc. New Policy Netrworks and the neo-liberal imaginary. New York: Joseph Rowntree Foundation.
Barber, B.R. (2008). Skonsumowani. Jak rynek psuje dzieci, infantylizuje dorosłych i połyka obywateli. Warszawa: Wydawnictwo Literackie MUZA.
Bartyzel, J. (2004). W gąszczu liberalizmów. Próba periodyzacji i kwalifikacji. Lublin: Fundacja „Servire Viritati”.
Becker, G.H. (1990). Ekonomiczna teoria zachowań ludzkich. Warszawa: PWN.
Boaz, D. (2005). Libertarianizm. Poznań: Zysk i S-ka.
Castells, M. (2013). Władza komunikacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Chmielewski, A. (2011). Społeczeństwo otwarte czy wspólnota? Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
Comte-Sponville, A. (2013). Czy kapitał jest moralny? O niedorzeczności i tyranii naszych czasów. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Dzwończyk, J. (2008). Społeczeństwo obywatelskie a globalizacja. W: B. Krauz-Mozer i P. Borowiec (red.), Globalizacja: nieznośne podobieństwo? Świat i jego instytucje w procesie uniformizacji (s. 335–355). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Friedman, M. (1962). Capitalism and freedom. Chicago: University of Chicago Press.
Futyma, S. (2002). Wolnego rynku implikacje dla edukacji. Poznań–Toruń: Edytor.
Giddens, A. (2006). Przemiany intymności. Seksualność, miłość i erotyzm we współczesnym społeczeństwie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Gordon, D. (2009). Wprowadzenie do wydania drugiego. W: M.N. Rothbard, Egalitaryzm jako bunt przeciw naturze ludzkiej. Chicago–Warszawa: Fijorr Publishing.
Harari, Y.N. (2018a). 21 lekcji na XXI wiek. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Harari, Y.N. (2018b). Homo deus. Krótka historia jutra. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Hayek, F. von (2006). Konstytucja wolności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Hejwosz, D. (2011). Edukacja uniwersytecka i kreowanie elit społecznych. Kraków: Impuls.
Heller, M. (2021). Wierzę, żeby zrozumieć. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Hoppe, H.H. (2006). Demokracja. Bóg, który zawiódł. Warszawa: Fijorr Publishing.
Kantor, R. (2023). Najbardziej niszcząca cecha kultury masowej: zohydzenie przeszłości i dorobku pokoleń. Przeciw globalizacji kultury. W: P. Bortkiewicz i in., Tyrania postępu (s. 236–256). Kraków: Biały Kruk.
Klein, N. (2008). Doktryna szoku. Jak współczesny kapitalizm wykorzystuje klęski żywiołowe i kryzysy społeczne. Warszawa: Wydawnictwo Literackie MUZA.
Klus-Stańska, D. i Nowicka, M. (2005). Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Knight, Ch. (1990). The making of Tory education policy in post-war Britain in 1950–1986. London: Falmer.
Kristol, I. (2007). Neokonserwatywne przekonania. Dawniej i dziś. W: L. Stelzer (red.), Neokonserwatyzm (s. 72–77). Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Kruszelnicki, J. (2023). Człowiek jest winien z powodu swej chciwości, a nie dlatego, że oddycha. Ekologia, ekologizm, ideologia. W: P. Bortkiewicz i in., Tyrania postępu (s. 290–307). Kraków: Biały Kruk.
Kucharczyk, G. (2023). Niemieckie próby (od)budowy sieci imperialnych wpływów (1990–2022). W: P. Bortkiewicz i in., Tyrania postępu (s. 342–365). Kraków: Biały Kruk.
Kuttner, R. (1997). Everything for sale. The virtues and limits of market. New York: Alfred and Knopf.
Letwin, O. (1989). Grounding comes first. W: B. Moon, P. Murphy, J. Raynor (red.), Politics for the curriculum. Milton Keynes: Open University Press.
Libby, K. i Weil, D. (2010). California passes legislation to compete to the Race to the Bottom (RTTB): The commodification of learning under the guise of educational reform. Pobrano 25 stycznia 2010 z: http://dailycensored.com/2010/01/13/california-passes-legislation-to-compete-for-the.
Lisicki, P. (2024a). Końcowe odliczanie. Start up projektu transczłowieka. Warszawa: Wydawnictwo Fronda.
Lisicki, P. (2024b). Prawdziwie zmartwychwstał. Śledztwo w sprawie najważniejszego wydarzenia w historii. Warszawa: Wydawnictwo Fronda.
Luttwak, E. (2000). Turbokapitalizm. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie.
Marody, M. (2015). Jednostka po nowoczesności. Perspektywa socjologiczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
McClennen, S. (2009). Neoliberalism and higher education. Pobrano 10 listopada 2009 z: http://opiniator.blog.nytimes.com/2009/03/08/neoliberalism-and-higher-education.
Nowak, A. (2023). Kim jesteśmy i kim będziemy – transludzie, cyborgi i sztuczna inteligencja. W: P. Bortkiewicz i in., Tyrania postępu (s. 10–35). Kraków: Biały Kruk.
Nozick, R. (1999). Anarchia, państwo, utopia. Warszawa: Fundacja Aletheia.
Nozick, R. (2012). Dlaczego intelektualiści występują przeciw kapitalizmowi? W: L. Balcerowicz, Odkrywając wolność. Przeciw zniewoleniu umysłów. Poznań: Zysk i Ska.
Patel, R. (2010). Wartość niczego. Jak przekształcić społeczeństwo rynkowe i na nowo zdefiniować demokrację. Warszawa: Wydawnictwo Literackie MUZA.
Perkins, J. (2007). Wyznania ekonomisty od brudnej roboty (wywiad: 05.06.2007). Pobrano 10 listopada 2018 z: https://ripsomar.wordpress.com./2015/01/18/johnperkins-wyznania-ekonomisty-od-brudnej-roboty-wywiad-z-05-06-2007-r.
Piketty, T. (2015). Kapitał w XXI wieku. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Polak, W. (2023). Ekologizm jako substytut religii. W: P. Bortkiewicz i in., Tyrania postępu (s. 260–289). Kraków: Biały Kruk.
Potulicka, E. (2001). Reforma edukacji w Australii na tle reform w krajach anglosaskich. W: E. Potulicka (red.), Szkice z teorii i praktyki zmiany oświatowej. Poznań: Eruditus.
Potulicka, E. (2019). Dwa paradygmaty myślenia o edukacji i jej reformach: pedagogiczny i globalny – neoliberalny. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Rand, A. (2000). Cnota egoizmu. Poznań: Zysk i S-ka.
Rand, A. (2013). Kapitalizm: nieznany ideał. Poznań: Zysk i S-ka.
Report of the New Commission on the Skills of American Worforce. (1997). Washington D.C.: National Center for Education and Economy.
Robertson, D.H. (1963). Lectures on Economic Principles. London: Fontana Library.
Rothbard, M. (2009). Egalitaryzm jako bunt przeciw naturze ludzkiej. Warszawa: Fijor Publishing.
Rutkowiak, J. (2012). Czy istnieje edukacyjny program ekonomii korporacyjnej? W: E. Potulicka, J. Rutkowiak, Neoliberalne uwikłania edukacji. Kraków: Impuls.
Saad-Filho, A. i Johnston, D. (red.) (2009). Neoliberalizm przed trybunałem. Warszawa: Książka i Prasa.
Sandel, M.J. (2009). Liberalizm a granice sprawiedliwości. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.
Sandel, M.J. (2013). Czego nie można kupić za pieniądze? Moralne granice rynku. Warszawa: KURHAUS.
Skrzypczak, R. (2018). O autorze i jego dziele. W: W. Sołowjow, Krótka opowieść o Antychryście. Kraków: Wydawnictwo AA.
Solska, E. (2011). Duch liberalizmu a projekt Europejskiej Przestrzeni Edukacyjnej. Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej.
Sołowjow, W. (2018). Krótka opowieść o Antychryście. Kraków: Wydawnictwo AA.
Sosnowski, L. (2023). Dobro, zło i święty spokój. Chcą nas wyzwalać, choć nie jesteśmy uwięzieni. W: P. Bortkiewicz i in., Tyrania postępu (s. 422–444). Kraków: Biały Kruk.
Staniszkis, J. (2003). Zwierzę niepolityczne. Warszawa: Atest.
Szahaj, A. (2000). Jednostka czy wspólnota? Spór liberałów z komunitarystami a „sprawa polska”. Warszawa: Książka i Prasa.
Szahaj, A. (2017). Neoliberalizm, turbokapitalizm, kryzys. Warszawa: Książka i Wiedza.
Toch, T. (1991). In the name of excellence. New York: Oxford University Press.
Touraine, A. (2013). Po kryzysie. Warszawa: Oficyna Naukowa.
Veblen, T. (2000). Teoria klasy próżniaczej. Warszawa: Wydawnictwo Literackie MUZA.
Wexler, P. (1987). Social analysis of education. London: Routledge and Kegan Paul.
Wiejak, A. (2024). Zhakować umysł, aby zniszczyć duszę. Kraków: Wydawnictwo AA.
Wnuk-Lipiński, E. (2004). Świat międzyepoki. Globalizacja, demokracja. Państwo narodowe. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 57
Number of citations: 0
