Starania matki o edukację syna w świetle korespondencji z archiwum brackiego
Katarzyna Żychlińska i jej syn Stanisław
DOI:
https://doi.org/10.12775/KLIO.2025.006Keywords
edukacja, różnowiercy, Wielkopolska, rodzina, korespondencjaAbstract
The purpose of the article is to show Catherine Zychlinski's efforts to ensure the proper education and safety of her son. The basis for these considerations are Zychlinska's letters, in which she turned to Daniel Ernest Jablonski for advice, help and support in this regard. These letters are preserved in the State Archives in Poznań in the Czech Brothers' Files group. Catherine, née Bobrownicka, married three times, from her second marriage to Piotr Żychlinski she had a son Stanislaw born in 1696. When he grew older she sent him to Berlin for education, where he was to be cared for by Jablonski, a prominent figure of the time, a royal court preacher and theologian. He would receive the children of the dissidents of Greater Poland into his home and oversee their education and safety.
References
Źródła
Archiwum Państwowe w Poznaniu, Akta Braci Czeskich, sygn. 1033, 1087, 1089, 1091, 1092, 1096, 1255.
Aeltere Universität-Matrikel, I. Universität Frankfurt a. O. aus der Orginalhandschrift unter Mitwirkung von Dr. G. Liebe und Dr. E. Thenner, herausgegeben von Dr. E. Friedlaender, t. II (1649-1811), Leipzig 1888.
Dział Ichmciów panów Żychlińskich podkomorzyców kaliskich, w: Złota księga szlachty polskiej przez Teodora Żychlińskiego, Poznań 1885, r. 7, s. 302-309.
Rozmowa filozofa z politykiem o trojakim w Polszcze młodzi wychowaniu napisana przez Jana hrabię Amor Tarnowskiego za pozwoleniem starszych w Warszawie, Warszawa 1756, s. 71.
Teki Dworzaczka, nr 727, 14354, 14788, 15059, 15102.
Opracowania
Dworzaczkowa J., Szkoła w Lesznie do 1656 roku. Nauczyciele i programy, Leszno 2003.
Janeczek M., Archiwalne starodruki – mało znany wycinek zespołu Akt Braci Czeskich, „Przegląd Archiwlano-Historyczny” 2014, t. 1, s. 183-208.
Koczur-Lejk K., Zasady wychowania rodzinnego Braci Czeskich w Postylli Jana Bythnera (1655), „Saeculum Christianum” 1, 2023, s. 109-123.
Kriegseisen W., Zbór ewangelicko-reformowany (kalwiński) w Żychlinie, koło Konina, „Odrodzenie i Reformacja w Polsce” 37, 1993, s. 103-114.
Machnikowski S., Dzieje gimnazjum leszczyńskiego (1555-1920), Leszno 1937.
Szeruda J., Jabłoński Daniel Ernest, PSB, t. 10, Wrocław-Warszawa-Kraków 1962-1964, s. 253-255.
Szymańska K., Akta Braci Czeskich w zbiorach Archiwum Państwowego w Poznaniu. Dzieje – zawartość – znaczenie dla badań komeniologicznych, „Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne”, seria: Pedagogika, t. III, 2016, s. 115-121.
Zoubek F., Vychování a vyučování v jednotě bratrské, Praga 1883.
Żołądź-Strzelczyk D., „Przewielebny w Bogu, Mości Kochany Dobrodzieju”– sprawy rodzinne (i nie tylko) w listach kobiet do seniorów Jednoty Braci Czeskich w Wielkopolsce, w: Kobiece kręgi korespondencyjne w XVII- XIX wieku, red. B. Popiołek, U. Kicińska, A. Słaby, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2016, s. 121-129.
Żołądź-Strzelczyk D., Sprawy rodzinne, oświatowe i obyczajowe w Aktach Synodów Braci Czeskich w Wielkopolsce w XVI i XVII wieku, w: Społeczeństwo staropolskie, Seria Nowa, t. III: Społeczeństwo a rodzina, red. A. Karpiński, Warszawa 2011, s. 99-129.
Żołądź-Strzelczyk D., Wychowanie młodzieży szlacheckiej w kręgu wielkopolskich dysydentów w XVIII wieku – na przykładzie Potworowskich, Bronikowskich i Ziemięckich, w: eadem, „Pod każdym względem szlachetne ci daje wychowanie”. Studia z dziejów wychowania szlachty w epoce staropolskiej, Wrocław 2017, s. 139-156.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Dorota Żołądź-Strzelczyk
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 287
Number of citations: 0
