https://apcz.umk.pl/KLIO/issue/feed Klio - Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym 2022-07-14T00:00:00+02:00 Marta Sikorska redakcja.klio@umk.pl Open Journal Systems <p>„Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym” to kwartalnik publikowany przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Publikujemy artykuły poświęcone historii polskiej i powszechnej. </p> <p>"Klio" to czasopismo naukowe, którego misją jest umożliwienie historykom wymiany myśli i prezentacji wyników najważniejszych badań. </p> <p> </p> <p>„Klio” znajduje się w ERIH PLUS, CEEOL, ICI Journal Master List, DOAJ.</p> <p><strong>Punkty MEiN 2021: 100</strong></p> <p>ISSN: <strong>1643-8191</strong><br />e-ISSN: <strong>2719-7476</strong></p> <p>Redakcja “Klio” nie pobiera opłat za zgłoszenie tekstu, przygotowanie artykułu do druku czy jego publikację. Autorzy nie otrzymują honorarium za teksty publikowane w kwartalniku.</p> <p>Współczynnik odrzuceń nadsyłanych artykułów naukowych:<strong> ok. 40%</strong></p> <p>Kontakt mailowy:<strong> <a href="mailto:klio@umk.pl">klio@umk.pl</a></strong><strong> </strong></p> https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/37309 Forgotten War 2022-02-07T14:56:47+01:00 Robert Suski robert_suski@o2.pl <p>Niewiele wiadomo o konflikcie między Cesarstwem Rzymskim a Persją w drugiej połowie lat 30. III w. Persowie podbili Hatrę, gdzie prawdopodobnie stacjonował rzymski garnizon, i zajęli większą część rzymskiej prowincji Mezopotamii. Mimo to ta wojna jest właściwie pomijana w pracach wielu historyków rzymskich i bizantyjskich. Przyczyn może być kilka: cesarz osobiście nie brał udziału w konflikcie, utrata rzymskiej Mezopotamii była chwilowa, autorzy bizantyjscy błędnie identyfikowali podobne konflikty, umieszczając je w niewłaściwym porządku chronologicznym, powielając lub łącząc takie wydarzenia historyczne, historycy rzymscy skupili swoją uwagę na sytuacji w Europie, a nie na Bliskim Wschodzie.</p> 2022-07-14T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2022 Robert Suski https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/34716 Local Interactions in Times of Peace and Times of Crisis. 2022-02-02T09:42:42+01:00 Helmut Flachenecker helmut.flachenecker@uni-wuerzburg.de <p>Kluczowe pytanie niniejszych rozważań brzmi: w jaki sposób obywatele (Gemeine), którzy nie mieli szans na członkostwo w radzie miejskiej, mogli zostać włączeni do wspólnego procesu decyzyjnego w późnym średniowieczu? W tle tego konkretnego pytania badawczego leżą podstawowe kryteria ideału miejskiego pokoju i wspólnego dobra (gemein Gut) jako idealnej wizji wspólnoty. Poniższe przykłady pochodzą przede wszystkim z Frankonii – obszaru, który nie miał jednolitej struktury administracyjnej ani jednego władcy terytorialnego. Na tym terenie panowali różni władcy świeccy i duchowni z wieloma zamkami, klasztorami i miastami. Społeczność miejska była podzielona na dzielnice, przedmieścia i kwartały. Dlatego też urzędnicy kwartalni (Viertelsmeister) odgrywali ważną rolę jako rzecznicy lub przedstawiciele dzielnic bądź przedmieść. Mogli oni pełnić wiele różnych funkcji. Jako przedstawiciele społeczności dzielnicowych byli np. przesłuchiwani przez radę w sprawach społeczno-politycznych. Wzmianki dotyczące urzędników kwartalnych i gmin w czasie wojny chłopskiej nie są przypadkowe, lecz mówią wiele o kryzysie zaufania obywateli do rady miejskiej. Kilka uwag na ten temat, zamieszczonych w niniejszym artykule, pozwoli ukazać polityczne wpływy kwatermistrzów we frankońskich miastach i miasteczkach jako przykład dla przyszłych porównywalnych projektów badawczych.</p> 2022-07-14T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2022 Helmut Flachenecker https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/35736 Podróż Izabeli i Jana Działyńskich po Bliskim Wschodzie (1862-1863) 2021-10-15T13:11:43+02:00 Barbara Obtułowicz basiaobt@interia.pl <p>W artykule został odtworzony przebieg podróży po Bliskim Wschodzie, którą odbyli Izabela z Czartoryskich Działyńska i jej mąż Jan Działyński w latach 1862-1863. Zawiera ona także pewne uwagi o relacjach małżeńskich hrabiostwa Działyńskich, przyjaźni jaka łączyła Izabelę z jej bratową księżną Marią Witoldową oraz jej przywiązania do matki. Ponadto eksponuje materiał ikonograficzny wykonany własnoręcznie przez hrabinę. Całość jest oparta na materiałach archiwalnych, głównie francuskojęzycznych, dotychczas nie wykorzystanych w historiografii.</p> 2022-07-14T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2022 Barbara Obtułowicz https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/37191 Ludzie starzy na wsi podlaskiej w dobie reform agrarnych w Rosji w XIX wieku 2022-01-21T07:45:56+01:00 Cezary Kuklo c.kuklo@uwb.edu.pl <p>Artykuł ma na celu przeanalizowanie roli i miejsca ludzi starych w rodzinie chłopskiej na Podlasiu, włączonym w końcu XVIII w. do Rosji, w czasie reform agrarnych dokonujących się w tym państwie w XIX w. Jego podstawę źródłową stanowią spisy mieszkańców parafii Trzcianne z 1843 i 1882 r. W efekcie dla badanego okresu określono nie tylko dominującą formę rodzinną ogółu chłopskich gospodarstw domowych, lecz także strukturę gospodarstw kierowanych przez seniorów (60 lat i więcej). Ponadto ustalono moment rezygnacji jednostki z pozycji głowy gospodarstwa, który wyznaczał początek starości i zmianę dotychczasowego statusu społecznego w obrębie wspólnoty rodzinnej i całej wsi oraz stopień izolacji rodzinnej i społecznej seniorów z uwzględnieniem ich płci. Temu służyło dokładniejsze poznanie powiązań osobowych wynikających z charakteru współmieszkania, z uwzględnieniem, obok pozycji zajmowanej w gospodar</p> 2022-07-14T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2022 Cezary Kuklo https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/36475 Generał Tadeusz Rozwadowski pod Gorlicami – prawda i mit 2021-12-16T15:00:39+01:00 Sławomir Kułacz slawomir.kulacz@gmail.com <p>Powszechnie uważa się, że gen. Tadeusz Rozwadowski wziął czynny udział w zwycięskich walkach państw centralnych pod Gorlicami w maju 1915 r. Stwierdzenie to, którego źródłem są wczesne, nieobiektywne biografie i wspomnienia generała, nie odpowiada jednak prawdzie. W kluczowych dniach nie piastował on stanowiska dowódcy XII Brygady Artylerii ani żadnego innego, na którym miałby wpływ na planowanie i przebieg walk. Wynika to jasno z przeanalizowanych akt operacyjnych jednostek austro-węgierskich kilku szczebli. Ponieważ jednak Rozwadowski był świadkiem bitwy, potrafił zrelacjonować ją na tyle dokładnie, że do dziś jest kojarzony z gorlicką wiktorią.</p> 2022-07-14T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2022 Sławomir Kułacz https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/34172 Roman Rybarski wobec działań politycznych obozu sanacyjnego w pierwszych latach jego rządów (1926–1930) w świetle publicystyki i wystąpień sejmowych 2021-08-06T11:49:00+02:00 Damian Zychowicz dz1996@op.pl <p>Roman Rybarski, jako jeden z działaczy obozu narodowego oraz przywódca klubu parlamentarnego Stronnictwa Narodowego (powstałego w 1928 r.), wyrażał się w sposób krytyczny o politycznych działaniach obozu sanacyjnego. Swoją krytykę opierał na argumentach odnoszących się do wartości cywilizacji zachodniej, m.in. poszanowania prawa, wolności osobistej oraz pluralizmu politycznego. Oprócz wysuwania zarzutów o naruszanie tychże wartości Rybarski proponował własne pomysły na naprawę sytuacji w państwie. Miejscami, w których Rybarski wyrażał swoje poglądy, była głównie prasa oraz mównica sejmowa. Niniejsza praca skupia się na okresie kształtowania i umacniania pozycji obozu sanacyjnego, czyli na latach 1926–1930 (od przewrotu majowego do wyborów brzeskich).</p> 2022-07-14T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2022 Damian Zychowicz https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/35174 Dzieje budowy domu folwarcznego przy rezydencji królewskiej w Łobzowie w świetle inwentarza i rachunków z lat 1588–1589 2021-09-27T14:18:25+02:00 Piotr Józef Janowski piotr.jozef.janowski@gmail.com <p>W latach 1588–1589 w bezpośrednim sąsiedztwie pałacu królewskiego w podkrakowskim Łobzowie staraniem Anny Jagiellonki wzniesiono nowy dom folwarczny. Na podstawie sporządzonego wówczas inwentarza i rachunków budowy zrekonstruowano architekturę, układ funkcjonalny oraz przeznaczenie wspomnianego obiektu. Dzięki zestawieniu źródeł rękopiśmiennych, ikonograficznych i planistycznych wyznaczono także domniemaną lokalizację domu folwarcznego. W aneksie zamieszczono edycję dwóch źródeł, które dały asumpt do niniejszej publikacji.</p> 2022-07-14T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2022 Piotr Józef Janowski https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/38407 Historia kociewskiego miasteczka w nowym wydaniu. Nowe dzieje starego miasta pod redakcją dr. Krzysztofa Halickiego i Zbigniewa Lorkowskiego 2022-05-19T22:44:49+02:00 Rafał Openkowski rafalopenkowski@doktorant.umk.pl <p>Artykuł recenzyjny dotyczący monografii Nowego nad Wisłą, pod redakcją Krzysztofa Halickiego i Zbigniewa Lorkowskiego</p> <p> </p> 2022-07-14T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2022 Rafał Openkowski https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/37614 Świat rzymskich monet. 2022-03-14T07:51:33+01:00 Agata Aleksandra Kluczek agata.kluczek@us.edu.pl <p>Celem artykułu jest krytyczna ocena książki poświęconej życiu i karierze Margarete Bieber (1879–1978), wybitnej historyk i archeolog sztuki starożytnej, oraz zawierającej numizmatyczne studia kilku współczesnych autorów. Zasadniczą część tekstu stanowią uwagi o ikonografii monety rzymskiej, zwłaszcza monety imperialnej II i III stulecia, oraz o związkach między rzeźbą a monetami. Skupia się on na kwestiach metodologii i wartości poznawczej źródeł numizmatycznych.</p> 2022-07-14T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2022 Agata Aleksandra Kluczek https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/39029 Konferencja Komisji Historii Starożytnej PTH „Świat starożytny – centrum i peryferie”, Wrocław, 14-16 września 2021 r 2022-07-09T07:48:28+02:00 Marcin Pawlak felix@umk.pl <p>Sprawozdanie z konferencji Komisji Historii Starożytnej PTH „Świat starożytny – centrum i peryferie”, która odbyła się w dniach 14-16 września 2021 roku we Wrocławiu.</p> 2022-07-14T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2022 Marcin Pawlak https://apcz.umk.pl/KLIO/article/view/37652 Seminarium naukowe „Dawne i współczesne znaczenie ziemiaństwa w kreowaniu tożsamości kulturowej wśród lokalnej społeczności”, Toruń 18 lutego 2022 r. 2022-03-09T11:00:32+01:00 Radosław Krajniak radekkrajniak@gmail.com <p>Prezentowany tekst jest sprawozdaniem z seminarium naukowego pt. "Dawne i wspoółczesne znaczenie ziemiaństwa w kreowaniu tożsamości kulturowej wśród lokalnej społeczności, które odbyło się 18 lutego 2022 r. w siedzibie Kujawsko-Pomorskiego Centrum Dziedzictwa.</p> <p> </p> 2022-07-14T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2022 Radosław Krajniak