Mowa Szymona Musaeusa z okazji introdukcji Macieja Breua na stanowisko rektora Gimnazjum Toruńskiego z 1568 r. ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej – Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12775/FT.2025.006

Słowa kluczowe

Szymon Musaeus, Maciej Breu, Gimnazjum Toruńskie, Wojewódzka Biblioteka Publiczna – Książnica Kopernikańska w Toruniu

Abstrakt

Opracowanie obejmuje wstęp, objaśnienia, transliterację tekstu ła­cińskiego oraz pierwszy pełny przekład wygłoszonej w dniu 8. marca 1568 r. przez pastora Szymona Musaeusa, doktora teologii, profesora honorowego w Gimna­zjum Toruńskim i ówczesnego zwierzchnika tamtejszego protestanckiego ducho­wieństwa, mowy z okazji wprowadzenia na stanowisko rektora magistra Macieja Breua. Wystąpienie Musaeusa pozostaje cennym źródłem historycznym, które ukazuje kulisy utworzenia w Toruniu szkoły o charakterze gimnazjalnym.

Biogram autora

Tomasz Dreikopel - Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Instytut Filozofii, Polska

Dr Tomasz Dreikopel pracuje na stanowisku adiunkta dydaktycznego w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. W 1999 r. uzyskał magiste­rium na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a w roku 2008 doktorat na Wydziale Filologicznym tamtejszego uniwersytetu. Jego zainteresowania badawcze dotyczą m.in. filozofii starożytnej oraz jej szeroko pojętej recepcji, zwłaszcza w gimnazjach akademickich Gdańska i Torunia na przełomie XVI i XVII w. Jest autorem kilkudziesięciu publikacji, zamieszczonych m.in. na łamach „Nowego Filomaty”, „Rocznika Toruńskiego”, „Szkiców Humanistycznych”, „Folia Toruniensia”, „Humanistyki i Przyrodo­znawstwa” oraz w kilkunastu monografiach zbiorowych. Z ostatnich publikacji tego autora należy wymienić: (2021). Pierwszy na świecie łaciński przekład rozprawki Pseudo-Arysto­telesa Peri ton areton kai kakion Szymona Grynaeusa, profesora Uniwersytetu w Bazylei, ze zbiorów Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu. Folia Toruniensia, 21, 185–201. https:// doi.org/10.12775/FT.2021.009; (2022). Charakterystyka gniewu jako ludzkiej namiętno­ści u Arystotelesa ze Stagiry. W W. Ślusarczyk, G. Frischke (Red.), Żółć – gniew – furia. Medyczne i kulturowe aspekty na przestrzeni dziejów. Wydawnictwo Episteme, 29–38; (2022). Uwagi na temat chciwości (aneleutheria, illiberalitas) jako wady moralnej w Aristo­telis de virtutibus libellus Franciszka Tidicaeusa. Folia Toruniensia, 22, 113–126. https:// doi.org/10.12775/FT.2022.006; (2024). Łukasza Schubbego Carmen de nova constitutione Gymnasii Thoruniensis z 1568 r. w zbiorach Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej – Książ­nicy Kopernikańskiej w Toruniu. Folia Toruniensia, 24, 153–174. https://doi.org/10.12775/ FT.2024.007.

Bibliografia

Breu, M. (1568). Novae scholae T[h]orun[i]ensis ratio doctrinae et disciplinae. Excudebat Iacobus Rhodus.

Dreikopel, T. (2015). The acts of Toruń Gymnasium from 1568 (part I – education and curriculum). Translated from Latin. Folia Toruniensia ,15, 59–67.

Dreikopel, T. (2016). The legislation of the Toruń Gymnasium of 1568 (part II – internal regulations): the translation from Latin, Folia Toruniensia,16, 63–70.

Dreikopel, T. (2024). Łukasz Schubbe’s “Carmen de nova constitutione Gymnasii Thoruniensis” from 1568 in the collection of the Provincial Public Library – the Copernicus Library in Toruń, Folia Toruniensia, 24, 153–174.

The Holy Scriptures of the Old and New Testaments. (2011). St. Paul's Society.

Tync, S. (1928). History of the Toruń Gymnasium (1568–1793). Vol. 1. Scientific Society in Toruń.

Folia Toruniensia

Pobrania

Opublikowane

2025-11-04

Jak cytować

Dreikopel, T. (2025). Mowa Szymona Musaeusa z okazji introdukcji Macieja Breua na stanowisko rektora Gimnazjum Toruńskiego z 1568 r. ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej – Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu. Folia Toruniensia, 25, 117–150. https://doi.org/10.12775/FT.2025.006

Numer

Tom 25 (2025)

Dział

Źródła i materiały

Licencja

Prawa autorskie (c) 2025 the Provincial Public Library - the Copernicus Library in Torun

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Teksty są publikowane w formule Open Access, na zasadach niewyłącznej licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-ND 4.0).

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 127
Liczba cytowań: 0