Wprowadzenie

Résumé

Søren Kierkegaard w połowie XIX w. pisał: „Czymże jest edukacja? Myślę, że to droga, którą przechodzi pojedynczy człowiek, aby poznać samego siebie; a kto tej drogi nie dopełni, mało wyciągnie korzyści z faktu, że się urodził w najbardziej oświeconej epoce” (Kierkegaard, 1969, s. 45). Słowa te zdają się być tropem, którego nie można zbagatelizować, a w kontekście rozważań podjętych na łamach bieżącego numeru mają szczególne znaczenie. Jednym z narzędzi poznania zarówno w sensie ogólnym, jak i osobistym jest słowo. Poznanie bowiem odbywa się głównie przez słowo. Tymczasem, jak pisał Tadeusz Konwicki w Kalendarzu , i klepsydrze: „Nikt już nie panuje nad słowem. Słowa leją się z ust rozwrzeszczanych tłumów, z głośników radiowych i telewizyjnych, z milionów książek i gazet, z magnetofonów i adapterów, z wieców i kościołów, z nielegalnych druków i z kosmosu. Ogromne rzeki zatrutych słów płyną znikąd donikąd. Wielkie chmury martwych słów unoszą się do stratosfery. Niebotyczne góry kamienieją z żużlu spalonych słów. Słowo jest śmieciem. Słowo jest najtańszym opakowaniem plastykowym. Słowo jest kłopotliwym odpadkiem współczesnej cywilizacji” (Konwicki, 2011, s. 198–199).

W obliczu tej myśli szczególnie cenne i wartościowe są słowa i teksty, które zatrzymują, inspirują czy też skłaniają do konscientyzacji oraz refleksji nad sobą, światem i innymi. Teksty, które mają wymiar edukacyjny i rozwojowy w szerokim znaczeniu tego słowa, a właśnie takimi są w mojej ocenie te prezentowane na łamach bieżącego numeru „Edukacji Dorosłych”. Artykuły prezentowane w numerze 2/2025 łączy jeszcze jedno – oscylują wokół kategorii andragogicznej, jaką jest rozwój – wielokontekstowo i wielowymiarowo.