Edukacja seksualna dorosłych: między tabu a potrzebą – rozwój psychoseksualny w perspektywie uczenia się przez całe życie

Résumé

Edukacja seksualna dorosłych pozostaje obszarem niedostatecznie zbadanym, a jednocześnie stanowi istotny element uczenia się przez całe życie. Artykuł podejmuje temat napięcia pomiędzy utrzymującymi się kulturowymi tabu dotyczącymi seksualności w dorosłości a rosnącą potrzebą wiedzy psychoseksualnej w różnych etapach życia. Zwraca uwagę, że dorosłość i starzenie się są często pomijane w głównym nurcie dyskursu o zdrowiu seksualnym, co sprzyja stygmatyzacji, barierom komunikacyjnym oraz ograniczonemu dostępowi do rzetelnych informacji i wsparcia.

W tekście omówiono psychoseksualny rozwój dorosłych w kontekście zmian biologicznych, psychologicznych i społecznych, takich jak zmiany hormonalne, dynamika relacji czy redefinicja intymności w późniejszym wieku. W oparciu o zasady andragogiki podkreślono specyfikę uczenia się dorosłych – autonomię, motywację, doświadczenia życiowe oraz kontekst społeczno-kulturowy – a także znaczenie emocji, takich jak wstyd, lęk czy poczucie wrażliwości, w procesach edukacyjnych. Wymiar praktyczny obejmuje potrzebę tworzenia inkluzyjnych, dostosowanych do wieku programów edukacyjnych, rozwijania kompetencji edukatorów oraz integracji edukacji seksualnej dorosłych z polityką zdrowotną i społeczną. Omówiono również potencjał technologii cyfrowych w poszerzaniu dostępu i przełamywaniu barier uczestnictwa, szczególnie wśród grup marginalizowanych.

Wnioski wskazują, że kompleksowa edukacja seksualna dorosłych może przyczyniać się do poprawy dobrostanu psychoseksualnego, jakości relacji i zdrowia psychicznego, jednocześnie przeciwdziałając stygmatyzacji i milczeniu wokół seksualności. Zidentyfikowano jednak istotne luki badawcze, zwłaszcza w obszarze badań longitudinalnych i międzykulturowych, oraz podkreślono potrzebę rozwoju systemowych ram wspierających edukację seksualną dorosłych w perspektywie uczenia się przez całe życie.