Kształcenie osób skazanych w szkołach i placówkach poza instytucją penitencjarną. Ujęcie ilościowe
DOI:
https://doi.org/10.12775/ED.2024.006Słowa kluczowe
szkolnictwo przywięzienne, szkolenia kursowe w zakładach karnych, kształcenie osób osadzonych, resocjalizacja penitencjarnaAbstrakt
CEL NAUKOWY:
Celem artykułu jest analiza liczby osadzonych, którzy po 1997 roku uczęszczali do szkół i innych placówek kształcenia na wolności w kontekście ogólnej liczby osadzonych słuchaczy i osadzonych uczestników kursów.
PROBLEM i METODY BADAWCZE:
Pierwszy problem badawczy dotyczył określenia ogólnej liczby osadzonych – słuchaczy szkół. Formułując drugi problem zamierzano ustalić, jaki udział w ogólnej liczbie słuchaczy mieli ci, którzy uczęszczali do szkół na wolności. Podobny schemat miały dwa kolejne problemy a odnoszące się do liczby osadzonych uczestniczących w kursach. Piąty z problemów badawczych dotyczył liczby osadzonych, którzy kształcąc się korzystali z przepustek w celu konsultacji lub zdania egzaminów. Badanie przeprowadzono z zastosowaniem metody analizy danych zastanych. Danymi były natomiast: a) opracowane przez Służbę Więzienną analizy wyników dydaktyczno-resocjalizacyjnych uzyskanych przez szkoły funkcjonujące w zakładach karnych i aresztach śledczych za lata szkolne od 1999/2000 do 2022/2023; b) opracowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Służbę Więzienną informacje o wykonywaniu kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania, począwszy od 1999 roku.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ:
W kilku ostatnich latach osób osadzonych, które uczestniczyły w formalnym kształceniu na wolności, było zdecydowanie mniej, niż wcześniej i mniejszy był ich udział w ogólnej liczbie osadzonych słuchaczy czy uczestników kursów. Spostrzeżenie dotyczy zwłaszcza słuchaczy szkół systemu oświaty poza jednostkami penitencjarnymi i studiujących.
WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ:
Ze względu na wskazane w artykule unikatowe walory kształcenia osób osadzonych na wolności warto to rozwiązanie propagować. Jednak należy tworzyć warunki dla jego wdrażania, głównie przygotowując społeczeństwo w toku edukacji do zrozumienia potrzeb osób niedostosowanych.
Bibliografia
Aleksander, T. (oprac.). (2003). Kształcenie dorosłych. W: T. Pilch (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. 2, Warszawa: Żak, 866–870.
Bauman, T. (oprac.). (2004). Metody jakościowe gromadzenia danych. W: T. Pilch (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. 2, 226–233. Warszawa: Żak.
Bereźnicki, F. (2014). Kształcenie i studiowanie w szkole wyższej. W: D. Ciechanowska (red.), Perspektywy zmian w praktyce kształcenia akademickiego, 9–18. Szczecin: Pedagogium Wyd. TWP w Szczecinie.
Bogunia, L. (2009). Edukacja skazanych w szkołach przywięziennych, pozawięziennych i formach pozaszkolnych w latach 2000–2007. Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego, t. XXIV.
BP CZSW (2001). Analiza wyników dydaktyczno-resocjalizacyjnych uzyskanych w r. sz.
2000/2001 przez szkoły przywięzienne.
BP CZSW (2002–2023). Analiza wyników dydaktyczno-resocjalizacyjnych uzyskanych w r. sz. [2001/2002–2022/2023] przez szkoły przywięzienne. [W sumie 22 odrębnych opracowań].
BP CZSW (2023a). Wykaz kierunków kształcenia i semestrów nauki w szkołach prowadzonych przy zakładach karnych i aresztach śledczych wg stanu na dzień 1 września 2023 r.
Bugajski, Z. (1929). Rozwój działalności kulturalno-oświatowej w więzieniach, jej zadania i obecna organizacja w Polsce. W: Z. Bugajski (red.), Księga jubileuszowa więziennictwa polskiego 1918–1928. Warszawa: Związek Pracowników Więziennych Rzeczypospolitej Polskiej.
Czapiński, J. (1994). Cywilizacyjna rola edukacji. Dlaczego warto inwestować w wykształcenie. Warszawa: Instytut Studiów Społecznych.
Fidelus, A. (2012). Determinanty readaptacji społecznej skazanych. Warszawa: Wyd.
UKSW.
Gajdzica, Z. (2004). Dydaktyka specjalna: wokół wątków zaniechanych, zaniedbanych i nieobecnych. W: Z. Gajdzica, A. Klinik (Red.), Wątki zaniedbane, zaniechane, nieobecne w procesie edukacji i wsparcia społecznego osób niepełnosprawnych (s. 179–194). Katowice: Wyd. Uniwersytetu Śląskiego.
Głowacki, A. (oprac.) (2017). Czy warto się kształcić? Komunikat z badań Nr 62/2017, CBOS.
Goraus-Tańska, K., Osika, Z. (2020). Stopnie wyższego wykształcenia a zarobki w Polsce i innych krajach OECD. Ekonomista, 3, 341–371.
Górski, S. (1985). Metodyka resocjalizacji, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych. GUS (2023). Rocznik statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2023. ZWS.
Helta, F., Wiczkowski K. (1987). Organizacja procesu dydaktyczno-wychowawczego w szkołach przywięziennych. Oświata Dorosłych, 2, 98–103. https://www.kul.pl/nowa-inicjatywa-centrum-studiow-kul-dla-osadzonych,art_98742.html 78
https://radom.wyborcza.pl/radom/7,48201,18809474,16-wiezniow-z-aresztu-w-radomiu-
-obronilo-licencjat-srednia.html
Instrukcja Dyrektora Generalnego SW Nr2/2017 z dnia 4 lutego 2017 r. w sprawie szczegółowego trybu organizowania nauczania w szkołach oraz szkolenia kursowego w zakładach karnych i aresztach śledczych.
Jarzębińska, A. (2020). Kształcenie i szkolenie kursowe osób osadzonych w latach 1999–
–2020. Przegląd Historyczno-Oświatowy, 3–4, 126–143.
Jarzębińska, A. (2017). Szkolnictwo przywięzienne w Polsce w latach szkolnych 2003/2004–2016/2017. Edukacja Dorosłych, 2, 197–212.
Juwa, M. (2013). Kształcenie w procesie resocjalizacji skazanych. Przegląd Więziennictwa
Polskiego, 78, 117–132.
Kokocińska, A. (2015). Społeczna wartość wyższego wykształcenia. Poznań: Wyd. UAM.
Krause, A. (1992). Współczesne paradygmaty pedagogiki specjalnej. Kraków: Oficyna
Wydawnicza „Impuls”.
Kunasz, M. (2015). Wykształcenie jako czynnik determinujący długość życia. Edukacja
Ekonomistów i Menadżerów, 3 (37), 93–110.
Łobocki, M. (2003). Metody i techniki badan pedagogicznych. Kraków: Oficyna Wydawnicza
„Impuls”.
MS, CZSW [2000–2024]. Informacja o wykonywaniu kary pozbawienia wolności i tym-
czasowego aresztowania za rok [1999–2023].
Pietruszka, N. (2013). Kształcenie na poziomie wyższym w polskim więziennictwie –
cel do osiągnięcia perspektywicznie czy wyzwanie? Pedagogika Szkoły Wyższej, 2,
111–124.
Przybyszewska, D. (2016). Charakterystyka systemów kształcenia dziecka ze specjalnymi
potrzebami edukacyjnymi w Szwecji, Federalnej Republice Niemiec, Grecji i we Włoszech. Studia Edukacyjne, 39, 271–290.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 737). Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 706).
Widelak, D. (1999). Szkolnictwo przywięzienne w Polsce (1945–1995). Opole: Uniwersytet
Opolski.
Wołowicz, M. (1990). Nauczanie ogólne i zawodowe skazanych. W: A. Marek (red.), Księga jubileuszowa więziennictwa polskiego 1918–1988 (1990). Warszawa: Wyd. Prawnicze, 387–421.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 50
Liczba cytowań: 0