Ir al contenido principal Ir al menú de navegación principal Ir al pie de página del sitio
  • Registrarse
  • Entrar
  • Language
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Język Polski
  • Menu
  • Inicio
  • Actual
  • Archivos
  • Avisos
  • Acerca de
    • Sobre la revista
    • Envíos
    • Equipo editorial
    • Declaración de privacidad
    • Contacto
  • Registrarse
  • Entrar
  • Language:
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Dzieje Najnowsze

Memoriał dr. Emila Sommersteina i opinia prawna dr. Michała Szuldenfreia – krytyczna edycja źródeł o statusie prawnym ludności polskiej w ZSRR (1944 r.)
  • Inicio
  • /
  • Memoriał dr. Emila Sommersteina i opinia prawna dr. Michała Szuldenfreia – krytyczna edycja źródeł o statusie prawnym ludności polskiej w ZSRR (1944 r.)
  1. Inicio /
  2. Archivos /
  3. Vol. 57 Núm. 1 (2025) /
  4. Materiały

Memoriał dr. Emila Sommersteina i opinia prawna dr. Michała Szuldenfreia – krytyczna edycja źródeł o statusie prawnym ludności polskiej w ZSRR (1944 r.)

Autores/as

  • Wojciech Marciniak Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0002-0640-6816

DOI:

https://doi.org/10.12775/DN.2025.1.10

Palabras clave

repatriacja z ZSRR, obywatelstwo polskie, Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, Związek Patriotów Polskich w ZSRR, historia administracji Polski, stosunki polsko-radzieckie

Resumen

Celem artykułu jest przybliżenie wczesnych koncepcji właściwego uregulowania kwestii obywatelstwa ludności polskiej w ZSRR – w większości ofiar radzieckich represji z lat 1939–1941. Ich autorami były osoby działające w Związku Patriotów Polskich oraz zaangażowane w podporządkowaną Sowietom administrację Polski (Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, Krajowa Rada Narodowa). Omówione zostały dwa dokumenty powstałe w 1944 r. – w okresie wydawania przez Kreml istotnych aktów prawnych dotyczących ludności polskiej (decyzje Prezydium Rady Najwyższej ZSRR o odzyskiwaniu obywatelstwa polskiego oraz o amnestii), a także zawierania przez PKWN umów o przesiedleniach z ościennymi republikami radzieckimi.

Biografía del autor/a

Wojciech Marciniak, Uniwersytet Łódzki

Wojciech Marciniak – pracownik Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego, kierownik Archiwum Sybiraków UŁ, członek Centrum Studiów Migracyjnych UŁ i Polsko-Kazachstańskiej Komisji Historycznej. Specjalizuje się w dziejach obywateli polskich na Wschodzie po 17 września 1939 r., szczególnie zaś w procesach ich przesiedleń i repatriacji, historii Związku Patriotów Polskich i aktywności Ambasady RP w Moskwie po II wojnie światowej. E-mail: wojciech.marciniak@uni.lodz.pl.

Citas

Źródła archiwalne

Archiwum Akt Nowych w Warszawie

Centralne Biuro Komunistów Polskich

Krajowa Rada Narodowa – Biuro Prezydialne

Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Warszawie

Ambasada RP w Moskwie

Centralnyj Gosudarstwiennyj Archiw Respubliki Kazachstan w Ałmaty (Centralne Archiwum

Państwowe Republiki Kazachstan w Ałmaty)

fond 1109 – Priezidium Wierchownogo Sowieta Kazachskoj SRR (Prezydium Rady Najwyższej Kazachskiej SRR)

Źródła publikowane

Dokumenty i materiały do historii stosunków polsko-radzieckich, t. 8: Styczeń 1944 – grudzień 1945, oprac. E. Basiński i in., przy współudz. H. Adalińskiej i in., polski kom. red. W.T. Kowalski, radz. kom. red. I.A. Chrienow, [Warszawa] 1974.

Przesiedlenia Polaków i Ukraińców 1944–1946, wybór i oprac. nauk. J. Szapował, J. Tucholski, red. nauk. W. Chudzik i in., Warszawa 2000.

Opracowania

Głowacki A., Sowieci wobec Polaków na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej 1939–1941, Łódź 1998.

Głowacki A., Uwagi o Komitecie Organizacyjnym Żydów Polskich przy Związku Patriotów Polskich w ZSRR, w: Dzieje Żydów w Łodzi 1820–1844. Wybrane problemy, red. W. Puś, S. Liszewski, Łódź 1991, s. 282–298.

Marciniak W., Repatriation of Polish Citizens – Catholics and Jews from Distant Parts of the Soviet Union in Polish-Soviet Relations 1944–1947, w: Polish Jews in the Soviet Union (1939–1959). History and Memory of Deportation, Exile and Survival, red. K. Friedla, M. Nesselrodt, Boston 2021, s. 110–129.

Marciniak W., Uwagi o genezie polsko-radzieckiej umowy repatriacyjnej z 6 lipca 1945 r., „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 2013, nr 91, s. 111–132.

Pacholczykowa A., Emil Sommerstein 1883–07–06 – 1957–05–25, Internetowy Polski Słownik Biograficzny, www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/emil-sommerstein-1883-1957-prawnik-dzia- lacz-syjonistyczny-posel (dostęp: 3 I 2024).

Rusiniak-Karwat M., Emil Sommerstein, https://sztetl.org.pl/pl/biogramy/3804-sommerstein-emil (dostęp: 3 I 2024).

Rusiniak-Karwat M., Nowe życie na zgliszczach. Bund w Polsce w latach 1944–1949, Warszawa 2016.

Dzienniki Urzędowe i bazy danych

„Dziennik Ustaw RP” 1919, 1920, 1924, 1926, 1930, 1938, 1945, 1946, 1947, 1951.

Internetowa Baza Traktatowa MSZ, https://traktaty.msz.gov.pl.

„Wiedomosti Wierchownogo Sowieta SSSR” 1944.

Dzieje Najnowsze

Descargas

  • PDF (Język Polski)

Publicado

2025-06-23

Cómo citar

1.
MARCINIAK, Wojciech. Memoriał dr. Emila Sommersteina i opinia prawna dr. Michała Szuldenfreia – krytyczna edycja źródeł o statusie prawnym ludności polskiej w ZSRR (1944 r.). Dzieje Najnowsze. Online. 23 junio 2025. Vol. 57, no. 1, pp. 221-241. [Accessed 26 marzo 2026]. DOI 10.12775/DN.2025.1.10.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Descargar cita
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Número

Vol. 57 Núm. 1 (2025)

Sección

Materiały

Licencia

Creative Commons License

Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución-SinDerivadas 4.0.

Stats

Number of views and downloads: 258
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Examinar índice de autores/as
  • Issue archive

User

User

Número actual

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Información

  • Para lectores/as
  • Para autores/as
  • Para bibliotecarios/as

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Idioma

  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

repatriacja z ZSRR, obywatelstwo polskie, Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, Związek Patriotów Polskich w ZSRR, historia administracji Polski, stosunki polsko-radzieckie
Arriba

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop