Memoriał dr. Emila Sommersteina i opinia prawna dr. Michała Szuldenfreia – krytyczna edycja źródeł o statusie prawnym ludności polskiej w ZSRR (1944 r.)

Abstrakt

Celem artykułu jest przybliżenie wczesnych koncepcji właściwego uregulowania kwestii obywatelstwa ludności polskiej w ZSRR – w większości ofiar radzieckich represji z lat 1939–1941. Ich autorami były osoby działające w Związku Patriotów Polskich oraz zaangażowane w podporządkowaną Sowietom administrację Polski (Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, Krajowa Rada Narodowa). Omówione zostały dwa dokumenty powstałe w 1944 r. – w okresie wydawania przez Kreml istotnych aktów prawnych dotyczących ludności polskiej (decyzje Prezydium Rady Najwyższej ZSRR o odzyskiwaniu obywatelstwa polskiego oraz o amnestii), a także zawierania przez PKWN umów o przesiedleniach z ościennymi republikami radzieckimi.