Transcendencja i mózg: Malabou, Kant i epigeneza
DOI:
https://doi.org/10.12775/szhf.2026.001Abstrakt
Celem Malabou jest próba wypracowania nowego paradygmatu krytycznej racjonalności poprzez interpretację filozofii Kanta. Idea ta zogniskowana jest wokół „epigenezy czystego rozumu”, która to fraza pojawia się w 27 paragrafie Krytyki czystego rozumu. Innymi słowy, Malabou pyta czy jest możliwa rezygnacja z transcendentalnego i perspektywy myślenia poza filozofią Kanta. I przytaczając jego współczesną krytykę, omawia nowy zarys krytycznej racjonalności na styku filozofii transcendentalnej i zwrotu epigenetycznego w neurobiologii. W tym sensie omówienie podstaw filozofii transcendentalnej Kanta jest punktem wyjścia do zbadania całego statusu krytycznej racjonalności, humanistyki i dyskursu filozoficznego. Dlatego propozycja Malabou w szerszym ujęciu jest próbą wypracowania nowego paradygmatu racjonalności, z naciskiem na możliwą interakcję między dyskursem filozoficznym i neurobiologicznym.
Bibliografia
Bennington Geoffrey. 2000. Frontières kantiennes. Paris: Galilée.
Derrida Jacques. 1990. Du droit à la philosophie. Paris: Galilée.
Derrida Jacques. 2014. Uniwersytet bezwarunkowy, przeł. Kajetan Maria Jaksender. Kraków: Wydawnictwo Esperon.
Foucault Michel. 2000. Filozofia. Historia. Polityka. Wybór pism, przeł. Damian Leszczyński, Lotar Rasiński. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Granel Gérard. 1970. L’Équivoque ontologique de la pensée kantienne. Paris: Gallimard.
Kant Immanuel. 2001. Krytyka czystego rozumu, przeł. Roman Ingarden. Kęty: Wydawnictwo Antyk.
Kant Immanuel. 2004. Krytyka władzy sądzenia, przeł. Jerzy Gałecki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kant Immanuel. 2005. Rozprawy z filozofii historii, przeł. Tomasz Kupś. Kęty: Wydawnictwo Antyk.
Korbak Tomasz. 2015. „Apercepcja transcendentalna w kantowskim modelu epigenezy czystego rozumu”. Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria 3: 117–134.
Korzeb Paweł. 2020. „Epigenetic Paradigm of Critical Rationality in Before Tomorrow by Catherine Malabou”. Przegląd Kulturoznawczy 2: 85–101.
Malabou Catherine. 2015. „O przyszłości humanistyki”, przeł. Dorota Chabrajska. Ethos 1: 45–58.
Malabou Catherine. 2016. Before Tomorrow: Epigenesis and Rationality, przeł. Carolyn Shread. Cambridge: Polity Press.
Meillassoux Quentin. 2012. „O nadprzygodności, wirtualności i sprawiedliwości. Quentin Meillassoux w rozmowie z Grahamem Harmanem”, przeł. Piotr Herbrich. Kronos 1: 63–79.
Meillassoux Quentin. 2015. Po skończoności, przeł. Piotr Herbrich. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Nancy Jean-Luc. 1976. Le Discours de la syncope: Logodaedalus. Paris: Aubier–Flammarion.
Noras Andrzej. 2007. Kant i Hegel w sporach filozoficznych osiemnastego i dziewiętnastego wieku. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Wróbel Szymon. 2013. „Przedmowa do polskiego wydania: Otchłań przedmiotu. O filozofii, która nie jest już strażniczką bytu”. W: Graham Harman, Traktat o przedmiotach, przeł. Marcin Rychter, 7–18. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Załuski Tomasz. 2012. „Biologia polityczna Kanta”. W: Demokracja, tolerancja, oświecenie, red. Bogdan Banasiak, Andrzej Kucner, Piotr Wasyluk, 233–248. Olsztyn: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 18
Liczba cytowań: 0
