The Problematic Nature of Andreas Osiander’s Preface Ad Lectorem to Nicolaus Copernicus’s De revolutionibus

Marek Słotysiak

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/szhf.2021.003

Abstract


Andreas Osiander Ad Lektor’s foreword to Nicolaus Copernicus’ De revolutionibus, from its publication in 1543 to the present day, is the subject of numerous controversies. The article synthetically reconstructs the events that led to its creation and placement without a signature in the work. It also shows the reasons for the tension between it and the content of the work itself. The aim of the article is to show that Osiander’s misunderstanding of the scientific hypothesis in Copernicus’ view is the source of these tensions. The final part of the article presents the consequence of its understanding in the form of modern instrumentalism.


Keywords


Andreas Osiander; Nicolaus Copernicus; De revolutionibus; scientific hypothesis

Full Text:

PDF (Polish)

References


Arystoteles. 1990. Analityki pierwsze, przeł. Kazimierz Leśniak. W: Dzieła wszystkie. T. I, 89–251. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Bartoszewicz Julian. 1854. „Przedmowa tłumacza”. W: Mikołaja Kopernika Toruńczyka, O obrotach ciał niebieskich. Ksiąg sześć, przeł. Jan Baranowski, I–LXXV. Warszawa: Drukarnia Stanisława Strąbskiego.

Bellarmin Robert. 2006. „List do o. Paolo Antonio Foscariniego z 12 kwietnia 1615 roku”, przeł. Tadeusz Sierotowicz. W: Galileo Galilei. Listy kopernikańskie. Tarnów: Biblos.

Biskup Marian. 1973. Regesta Copernicana. Studia Copernicana. T. VII. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Ossolineum.

Birkenmajer Aleksander, Dobrzycki Jerzy. 1976. „Komentarz”. W: Mikołaj Kopernik. O obrotach, przeł. Mieczysław Brożek (ks. I), Stefan Oświecimski (ks. II–VI), 326–402. Warszawa–Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Birkenmajer Ludwik A. 1900. Mikołaj Kopernik. Część pierwsza. Studya nad pracami Kopernika oraz materyały biograficzne. Kraków: Akademya Umiejętności.

Birkenmajer Ludwik A. 1920. Przedmowa. W: Mikołaj Kopernik. Wybór pism w przekładzie polskim, przeł. Ludwik A. Birkenmajer. Kraków: Druk w I. Anczyca i Spółki.

Boyer Alain. 1995. „The Osianderian compromise”. W: The Problem of Rationality in Science and its Philosophy: on Poper vs. Polanyi, the Polish Conference 1988–89, red. Józef Misiek, 55–63. Boston Studies in the Philosophy of Science. Vol. 160, Dordrecht: Springer.

Crombie Alistair C. 1960. Nauka średniowieczna i początki nauki nowożytnej. T. 2, przeł. Stanisław Łypacewicz. Warszawa: Pax.

Dąmbska Izydora. 1958. Sceptycyzm francuski XVI i XVII wieku. Toruń: Towarzystwo Naukowe w Toruniu.

Drewnowski Jerzy. 1978. Mikołaj Kopernik w świetle swej korespondencji. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Ossolineum.

Duhem Pierre. 1908. Sozein ta phainomena. Essai sur la Notion de Théorie physique de Platon à Galilée. Paris: A. Hermann et Fils.

Duhem Pierre. 1913—1959. Le Système du Monde. Histoire des Doctrines cosmologiques de Platon à Copernic. T. 1–10. Paris: A. Hermann et Fils.

Duhem Pierre. 2016. La théorie physique. Son objet, sa structure. Lyon: ENS Éditions.

Gingerich Owen. 1973. „From Copernicus to Kepler: Heliocentrism as Model and as Reality”. Proceedings of the American Philosophical Society 117, 6: 513–522.

Graubard Mark. 1964. „Andreas Osiander: Lover of science or appeaser of its enemies”. Science Education 48, 2: 168–187.

Grobler Adam. 2006. Metodologia nauk. Kraków: Wydawnictwo Aureus–Wydawnictwo Znak.

Heller Michał. 2006. Filozofia i wszechświat. Wybór pism. Kraków: Universitas.

Ingarden Roman S. 1994. Fizyka i fizycy. Studia i szkice z historii i filozofii fizyki. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Kopernik Mikołaj. 1976. O obrotach, przeł. Mieczysław Brożek (ks. I), Stefan Oświecimski (ks. II–VI). W: Dzieła wszystkie. T. II. Warszawa–Kraków: PWN.

Kopernik Mikołaj. 1972. Rękopis Dzieła Mikołaja Kopernika. O obrotach. Facsimile. W: Dzieła wszystkie. T. 1, red. Paweł Czartoryski, Jan Dorociński [technika facsimile]. Warszawa–Kraków: PWN.

Kepler Johannes. 1988. „Apologia pro Tychone contra Ursum”. W: The Birth of History and Philosophy of Science: Kepler’s „A Defence of Tycho against Ursus” with essays on its provenance and significance, red. Nicholas Jardine. Cambridge: Cambridge University Press. Reprint.

Kokowski Michał. 2009. Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji. Warszawa–Kraków: Instytut Historii Nauki PAN.

Kuhn Thomas S. 2006. Przewrót kopernikański, przeł. Stefan Amsterdamski. Warszawa: Prószyński i S-ka SA.

List Martha. 1978. „Marginalien zur Handexemplar Keplers von Copernicus: De revolutionibus orbium coelestum (Nümberg, 1543)”. Studia Copernicana 16: 443–460.

Nicolai Copernici Toruniensis. 1854. De Revolutionibus Orbium Coelestium libri sex. Accedit G. Joachimi Rhetici Narratio prima, cum Copernici nonullis scriptis minoribus, nunc primum colectis, eiusque vita. O obrotach Ciał Niebieskich ksiąg sześć. Nadto Opowiadanie J. Joachima Retyka, różne pisma mniejsze M. Kopernika zebrane i życiorys jego, przeł. Jan Baranowski. Warszawa: Drukarnia Stanisława Strąbskiego.

Polkowski Ignacy. 1873. Kopernikijana, czyli materiały do pism i życia Mikołaja Kopernika. T. 1. Gniezno: Drukiem J. B. Langiego.

Popper Karl R. 1965. „Three views concerning human knowledge”. W: Karl R. Popper. Conjectures and refutations: The growth of scientific knowledge, 97–119. London: Routledge.

Retyk Jerzy J. 2015. Relacja pierwsza z ksiąg „O obrotach” Mikołaja Kopernika, przeł. Ignacy Lewandowski. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Rosen Edward. 1958. „Galileo’s Misstatements about Copernicus”. Isis 49, 3: 319–330.

Rosen Edward. 1971. Three Copernican Treatises. The Commentariolus of Copernicus. The Letter against Werner. The Narratio prima of Rheticus. New York: Octagon Books.

Sady Wojciech. 1983. „Przeciwko instrumentalizmowi”. Studia Filozoficzne 10: 145–152.

Sikorski Jerzy. 1973. „Mikołaj Kopernik na Warmii, chronologia życia i działalności”. W: Kopernik na Warmii. Życie i działalność publiczna. Działalność naukowa. Środowisko. Kalendarium, red. Janusz Jasiński, Bohdan Koziełko-Poklewski, Jerzy Sikorski, 427–520. Olsztyn: Stacja Naukowa Polskiego Towarzystwa Historycznego (Instytut Mazurski), Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego.

Tujakowski Alojzy. 1973. Mikołaja Kopernika „De revolutionibus”. Historia wydań. Toruń: PWN.

Wasiutyński Jeremi. 1938. Kopernik, twórca nowego nieba. Warszawa: J. Przeworski.

Włodarczyk Jarosław. 2015. „Wstęp”. W: Jerzy J. Retyk. Relacja pierwsza z ksiąg „O obrotach” Mikołaja Kopernika, przeł. Ignacy Lewandowski, 7–68. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Wrightsman Bruce. 1975. „Andreas Osiander’s Contribution to the Copernican Achievement”. W: The Copernican Achievement, red. Robert S. Westman, 213–243. Berkeley–Los Angeles–London: University of California Press.






Partnerzy platformy czasopism